به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم، حجت الاسلام والمسلمین دکتر نجف لک زایی رئیس شورای علمی گروه حکمرانی و مدیریت مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در این نشست، چالشهای نظام حکمرانی را بر اساس کتاب عقل و سکون در حکمرانی شهید دکتر علی لاریجانی مورد اشاره قرار داد و گفت: نداشتن نظریات مبنا در موضوعاتی مانند عدالت، دولت اسلامی، توسعه ملی از چالشهای حکمرانی مد نظر ایشان بود.
وی ادامه داد: شهید لاریجانی برای رفع اختلال در چرخه حکمرانی، به تولید نظریه حکمرانی با محوریت عقل و عدل معتقد بودند.
دکتر لک زایی خاطرنشان کرد: در ارتباط با موضوع حکمرانی و اختلالهای آن، افرادی از منظرهای مختلف حقوقی، سیاسی، مدیریتی، جامعه شناسی عام و خاص، اقتصاد و... وارد شده و هر کدام از زاویه خاصی به این موضوع پرداختند ولی شهید لاریجانی دیدگاه متفاوتی داشت و معقتد بودند تا زمانی که بحث حکمت و مبنای فلسفی در حکمرانی مشخص نباشد، کار به نتیجه نخواهد رسید.
وی یادآورشد: ایشان بر این باور بودند که اگر حلقههای علمی تشکیل میشود باید با یک بنیاد حکمی باشد تا حکمت ما امتداد سیاسی پیدا کند.
رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با بیان اینکه حکما و فلاسفه راهبردهایی تحت عنوان جامعه آرمانی برای جامعه خود ارائه می دهند، گفت: شهید لاریجانی معتقد بود باید به آثار و اندیشههای حکمای خود مانند ابن سینا و علامه طباطیایی و ... برگردیم، در حقیقت آثار علمی آن شهید بزرگوار، نشانگر آن است که ایشان دنبال طرح یک جامعه آرمانی با کمک حکمت اسلامی بود و مقدمات آن را نیز تا حدودی فراهم کرده بودند.
دکتر لک زایی یادآورشد: ما به عنوان گروه حکمرانی و مدیریت مرکز تحقیقات اسلامی مجلس باید نظریات حکمرانی اسلامی، دولت اسلامی، عدالت اجتماعی و ... را بر مدار بحث قرار دهیم که قوانین و طرح های کلان ما پیوست عدالت داشته باشند و چرخه حکمرانی را در لایه ها و ساحتهای مختلف بر مبنای عقل و عدل دنبال کنیم.
دکتر محمد تقی دشتی معاون پژوهش مرکز تحقیقات اسلامی مجلس در مقدمه بحث گفت: تحولات حکمرانی از تحولات فلسفی آغاز و قوام می یابد. همچنان که تحولات مدرنیته با فلسفه دکارت آغاز و با کانت به اوج خود رسید و در بعد سیاسی با فلسفه سیاسی هابز و لاک و روسو به تکامل رسید. جریانهای عمده فلاسفه مدرنتیه نهایت به یک اتفاقی به نام انقلاب فرانسه منجر شد که خروحی آن قانون اساسی فرانسه است و نکته مهم توجه به مبانی نظری و فلسفه در حکمرانی غربی هاست.
وی با اشاره به اینکه در چرخه حکمرانی باید در چند عرصه هنجاری، ساختاری، روشی، نیروی انسانی، اصول حکمرانی و نظام دانایی تحول رخ دهد، گفت: شهید دکتر لاریجانی روی تحول هنجاری و نظری تاکید داشتند.
ایشان منظومه فکری شهید لاریجانی در حل مساله حمکرانی را شامل عقل و عقلانیت، عدالت اجتماعی، فقه پویا، اخلاق گرایی، قانون گرایی، فرهنگ گرایی، توسعه متوازن و متعهد به اصول و مبانی، نهاد سازی، نخبه گرایی و رجوع به حکما و فضلا دانست و گفت: راهکار ریشه ای آن شهید بزرگوار داشتن مبانی فلسفی منسجم اسلامی از طریق ارجاع به حکمت اسلامی و متفکران مسلمان همچون امام راحل، شهید مطهری و علامه طباطبایی بود.
ایشان در ادامه گفت: نباید اجازه دهیم فلسفه صدرایی در جامعه ما نحیف و در حوزهها چراغ آن خاموش شود و از سوی دیگر، ارائه نظریات مختلف برای نظام سازی تلاش کنیم.
وی همچنین در ادامه به کتاب عقل و سکون دکتر لاریجانی اشاره کرده و از همین منظر به وضعیت حکمرانی پرداخت و گفت: مراد از اختلال در حکمرانی، فاصله وضعیت موجود از وضعیت مطلوب است و هنر حکمرانی نیز در حقیقت اعمال قدرت همه جانبه برای تحقق اهداف و ارزش ها و حل مسائل حکمرانی است.
حجت الاسلام والمسلمین دکتر سید کاظم سید باقری همچنین به مقوله عدالت، عقلانیت و گفت وگو و روندهای تعاملی و تضاربی در اندیشه شهید لاریجانی پرداخت و گفت: ایشان عدالت را زیربنا و لازمه پیشرفت و اعطای حقوق بنیادین انسان میدانست و بر این باور بود که نظریه عدالت در اسلام نظام ساز است و با همین تلقی، دیدگاههای سوسیالستی و لیبرالیستی نقد و کنار گذاشته میشد.
وی با بیان اینکه شرط تحقق عدالت، حکمرانی مشارکتی مبتنی بر اقناع است، گفت: همکاری، همیاری و تعامل میان عدالت، عقلانیت و گفت و گوی متعاملانه در جامعه از بنیادهای حکمرانی هستند که امروزه بیش از هر چیزی به این حکمرانی مشارکت آمیز عادلانه آگاهانه نیاز داریم.
دکتر مرتضی یوسفی راد عضو هیات علمی پژوهشگاه
علوم و فرهنگ اسلامی نیز طی سخنانی به حکمرانی حکمیانه، قانون محور و مردم سالار ابن سینا پرداخت و به این سوال پاسخ داد که چرا شهید لاریجانی به آرای سیاسی حکومت ابن سینا روی آورده است و به تبیین شهید لاریجانی نسبت به آرای ابن سینا پرداخت.
حجت الاسلام والمسلمین دکتر احمد رضا یزدانی مقدم و دکتر شریف لک زایی دو عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی نیز طی سخنانی به ترتیب به حکمرانی مطلوب از نگاه علامه طباطبایی و شهید مطهری پرداختند.
دکتر یزدانی مقدم با بررسی کتاب عقل و سکون در حکمرانی دکتر لاریجانی و طرح برخی آرای علامه طباطبایی، به نکاتی در این زمینه پرداخت.
دکتر شریف لک زایی نیز طی سخنانی گفت: دکتر لاریجانی دنبال این بود که در عرصه حکمرانی با توجه به آرای فلاسفه اسلامی از جمله شهید مطهری، پاسخ ها و راهکارهایی را ارائه دهد و برای کشف اندیشه فیلسوفان اسلامی در حکمرانی تلاش میکردند.
وی ادامه داد: نگاه ایشان به حکمرانی معطوف به عواملی متاثر از اندیشه شهید مطهری مانند بازگشت به اسلام واقعی، عدالت اجتماعی، تامین امنیت، اصلاح روابط اجتماعی، قانونگذاری در جهت حقوق مردم و... بود.
دکتر علی اکبری معلم مدیر گروه حکمرانی و مدیریت مرکز تحقیقات اسلامی مجلس که دبیر علمی این نشست را برعهده داشت، نیز گفت: یکی از از چالش های ما، ضعف در نظریه حکمرانی است و باید این ضعف بنیادی برطرف شود.
وی ادامه داد: در نشست عقل و سکون در حکمرانی محققان برجسته حوزه فلسفه سیاسی، حکمرانی، عدالت و الگوی حل مساله با محوریت کتاب عقل و سکون در حکمرانی شهید لاریجانی به مباحث مربوط به موضوع حکمرانی پرداختند، شهید لاریجانی در کتاب خود از سه حکیم اسلامی (ابن سینا، علامه طباطبایی و شهید مطهری) بحث کرده است و بنا داشت آرای دیگر فیلسوفان اسلامی معاصر مثل امام خمینی ره، رهبر شهید و شهید سیدمحمدباقر صدر را برای تکمیل نظریه حکمرانی، مورد بحث قرار دهد.
وی گفت: گروه حکمرانی و مدیریت مرکز تحقیقات اسلامی دنبال آن است تا با استمرار مباحث علمی بتوان الگوی حکمرانی مطلوب از دیدگاه حکمای اسلامی معاصر را تدوین و ارائه کند.
نظر شما