به گزارش خبرگزاری شبستان از مشهد، بی شک لحظه ای نیست که دلهای مشتاق عاشقان و دلباختگان اهل بیت به ویژه امام مهربانی ها با شنیدن نام و یاد آن حضرت رواه دیار خراسان نشود و ذکر السلام علیک یا علی ابن موسی الرضا(ع) بر زبانشان جاری نشود و دلشان برای زیارت لک نزند.
هر روز از سال که به بارگاه غریب ارض طوس وارد شویم و هرگاه که زیارت ایشان را حتی از راه دور به آوریم نیکو و مورد قبول آقاست؛ اما در بین ایام سال، روزهای خاصی نیز وجود دارد که زیارت قبور امامان شریفمان بیش از پیش تاکید شده است، در باب حضرت علی بن موسی الرضا (ع) نیز چند روز ویژه مانند ولادت، شهادت، بیست و سوم و بیست و پنجم ذی القعده، ماه رمضان و ماه رجب سفارش شده است.
۲۳ ذی القعده
۲۳ ذی القعده یکی از روزهایی خاص زیارتی خاص آن حضرت است که بیشترین توصیه را برای زیارت داشته است. هرچند معروف است، شهادت امام هشتم(ع) «آخر ماه صفر» است؛ اما روایاتی نیز هست که اعلام شده ۲۳ ذالقعده روزی است که شهادت امام رضا(ع) در سال ۲۰۳. در آن روز اتفاق افتاده است و بر همین اساس سفارشات زیادی برای زیارت امام هشتم(ع) در این روز از قول بزرگان و علمای شیعه بیان شده است. همچنین این روز مصادف با خروج ثامن الحجج(ع) از مدینه به سمت خراسان است.
ماه ذی القعده، اولین ماه از ماههای حرام در تقویم قمری، زمانی است که اعراب در دوران جاهلیت از درگیری و جنگ دوری میکردند و به همین دلیل این ماه را “ماه قعود” یا “ماه نشستن” نامیدند. این ماه همچنین جزو ماههای حج محسوب میشود و فرصتی برای انجام مناسک حج است. از دیرباز، ذی القعده به عنوان “ماه اجابت دعا” شناخته شده است، چرا که باور بر این است که در این ماه، دعاها بیشتر مورد استجابت قرار میگیرند. بنابراین، غنیمت شمردن اوقات این ماه عزیز و دعا کردن بسیار در روز و شب آن، امری توصیه شده است.
براساس آیات و روایات زیارت امام ابوالحسن علی بن موسی الرضا(ع) در ماه ذی القعده ارج و ثواب بسیار بالایی دارد و در واقع زیارت آن حضرت در این ماه «افضل» زیارات در سایر ماه ها است و باید از تک تک روزهای این ماه برای زیارت امام رضا(ع) بهره جست. در میان روزهای ماه ذی القعده اما بیست و سوم این ماه دارای ارج و جایگاه خاصی نسبت به سایر روزهای آن است.
روزهایی ویژه زیارت امام رضا(ع)
بهترین منبع برای آگاهی از اعمال زیارتی ثامن الحجج(ع) در روز ۲۳ ذی القعده همان نکاتی است که در مفاتیح الجنان عنوان شده است. بسیاری از آداب ذکرشده برای تشرف به حرم منور رضوی و زیارت آن امام همام همان آدابی است که زائر باید به هنگام تشرف به حرم ائمه اطهار(ع) رعایت کند. حالت خضوع و تواضع داشتن به هنگام تشرف و رعایت پاکیزگی و همچنین ذکر خواندن و اذن دخول خواستن به هنگام ورود به حرم و بارگاه آن حضرت از مهمترین نکاتی است که باید در این روز رعایت کرد.
علامهمجلسی در بحارالانوار بر استحباب زیارت امام رضا(ع) در روزهای خاصی تأکید بیشتری داشتهاند، روز تولد آن حضرت، یازدهم ذیالقعده. روز شهادت امام(ع)، آخرین روز یا هفدهم ماه صفر یا بیستوچهارم ماه رمضان، روز بیعت مردم با ایشان یعنی روز اول یا ششم ماه رمضان. روز بیستوسوم ذی القعده که بنابر قولی در چنین روزی آن حضرت به شهادت رسیدهاند.
روز بیستوپنجم ماه ذیالقعده، معروف به روز «دحوالارض» روزی که خدای متعال زمین را گسترانید، عبادت در آن روز آثار و برکتهای عظیم و بیمانندی دارد و زیارت امام رضا(ع) در آن روز افضل اعمال دانسته شده است. روز چهارشنبه، این روز به نام امامان موسیبنجعفر(ع)، علیبنموسی(ع)، محمدبنعلی(ع) و علیبنمحمد(ع) است. در روز جمعه نیز زیارت چهارده معصوم و ازجمله حضرت علیبنموسیالرضا(ع) مستحب است.
مرحوم شیخ عباس قمی در وقایع الایام و مفاتیح الجنان در فضیلت ماه ذی القعده و به خصوص روز زیارتی امام رضا(ع) مینویسد: «بدان که این ماه اول ماههای حرام است که حق تعالی در قرآن مجید ذکر فرموده و آنها ذی القعده و ذی الحجه، محرم و رجب است که در اسلام معظم و مکرم بودهاند و سید ابن طاووس روایتی نقل کرده که ذی القعده محل اجابت دعاست در وقت شدت و در روز یکشنبه این ماه نمازی با فضیلت بسیار از رسول خدا(ص) روایت کرده که مجملش آن است که هر که آنرا به جا آورد، توبهاش مقبول و گناهش آمرزیده شود و خصماء او در روز قیامت از او راضی شوند و با ایمان بمیرد و دینش گرفته نشود و قبرش گشاده و نورانی گردد و والدینش از او راضی گردند و مغفرت شامل حال والدین او و ذریه او گردد و توسعه رزق پیدا کند و ملک الموت با او در وقت مردن مدارا کند و به آسانی جان او بیرون شود».
روایت شده که هر که در یکی از ماههای حرام سه روز متوالی که پنجشنبه و جمعه و شنبه باشد روزه بگیرد، ثواب ۹۰۰ سال عبادت برای او نوشته شود.
سید بن طاووس نیز در کتاب الإقبال بالأعمال الحسنه، در ذیل اعمال روز ۲۳ ذی القعده آورده چنین است که: در بعضی از کتابهای دانشمندان غیر عرب دیده ام که زیارت امام رضا (ع) در روز ۲۳ ذی القعده، از نزدیک یا دور، به وسیله یکی از زیارات معروف یا آنچه که شبیه زیارت است، مستحب است. البته باید یادآور شد که در روایتی، امام رضا (ع) در این روز به شهادت رسیده اند. از این رو زیارت امام، ثواب ویژهای دارد.
آداب ۲۳ ذی القعده
یکی از آداب وارده ذی القعده، نماز است. نماز یکشنبه ماه ذی القعده در یکی از یکشنبههای این ماه خوانده میشود، برای خواندن این نماز ابتدا باید غسل کرده و وضو بگیرد و سپس چهار رکعت نماز خوانده شود. نماز چهار رکعتی مستمر نیست، بلکه به ازای هر دو رکعت تشهد و صلوات است.
سپس در هر رکعت از این نماز باید یک مرتبه سوره حمد و سه مرتبه سوره توحید و یک مرتبه سوره ناس و یک مرتبه سوره فلق قرائت شود و در انتهای چهار رکعت، ۷۰ مرتبه استغفار کرده (اَستَغفِرُ اللهَ و اَتوبُ إلیه) و سپس یک مرتبه ذکر (لا حول و لا قوه الا بالله) را بگویید و در پایان این دعا را بخواند:
“یا عَزِیزُ یا غَفَّارُ اغْفِرْ لِی ذُنُوبِی وَ ذُنُوبَ جَمِیعِ الْمُؤْمِنِینَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ فَإِنَّهُ لَا یغْفِرُ الذُّنُوبَ إِلَّا أَنْتَ” ای عزیز،ای آمرزنده، گناهان من و همه مردان و زنان با ایمان را بیامرز که جز تو گناهان را نمیبخشد.
این نماز را در هر موقع از روز میتوان خواند.
زیارت مختصر امام رضا(ع):
اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا وَلِیَّ اللَّهِ وَابْنَ وَلِیِّهِ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا حُجَّةَ اللَّهِ وَابْنَ حُجَّتِهِ اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا اِمامَ الْهُدی وَالْعُرْوَةَ الْوُثْقی وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَکاتُهُ اَشْهَدُ اَنَّکَ مَضَیْتَ عَلی ما مَضی عَلَیْهِ آبآؤُکَ الطّاهِرُونَ صَلَواتُ اللَّهِ عَلَیْهِمْ لَمْ تُؤْثِرْ عَمیً عَلی هُدیً وَلَمْ تَمِلْ مِنْ حَقٍّ اِلی باطِلٍ وَاَنَّکَ نَصَحْتَ لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِ وَاَدَّیْتَ الاَْمانَةَ فَجَزاکَ اللَّهُ عَنِ الاِْسْلامِ وَاَهْلِهِ خَیْرَ الْجَزآءِ اَتَیْتُکَ بِاَبی وَ اُمّی زآئراً عارِفاً بِحَقِّکَ مُوالِیاً لاَِوْلِیآئِکَ مُعادِیاً لاَِعْدآئِکَ فَاشْفَعْ لی عِنْدَ رَبِّکَ
اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا مَوْلایَ یَا بْنَ رَسُولِ اللَّهِ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَکاتُهُ اَشْهَدُ اَنَّکَ الاِْمامُ الْهادی وَالْوَلِیُّ الْمُرْشِدُ اَبْرَءُ اِلَی اللَّهِ مِنْ اَعْدآئِکَ وَاَتَقَرَّبُ اِلَی اللَّهِ بِوِلایَتِکَ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْکَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَکاتُهُ؛
چه خوب است که در این روز ، با سلامی حتی از دور زائر امام رئوف باشیم.
السلام علیک یا علی بن موسی الرضا (علیه آلاف التهیة و الثناء)
نظر شما