به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، نخستین نشست مجازی «ولایت و وفاداری» - (الولاء و الوفاء) به مناسبت چهلمین روز شهادت امام خامنهای در بیروت برگزار شد. «علی قصیر» مجری برنامه در ابتدای این نشست، اظهار داشت: با دعوت به ایستادگی در کنار جبهه حق و پاسداشت ارزشهای این مسیر، نشست رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در لبنان با عنوان «ولایت و وفاداری» برگزار میشود؛ نشستی همزمان با حضور گسترده و پرشور مردم در ایران که نشاندهنده پایبندی به خط فکری انقلاب و تأکید بر تداوم این راه است.
وی خاطرنشان کرد: این رویداد در شرایطی برگزار میشود که منطقه با تحولات و چالشهای فزاینده روبهروست و بیش از هر زمان، نیاز به بازخوانی مفاهیم پایداری، وفاداری و پایبندی به ارزشها احساس میشود. در این میان، نقش فکری و سیاسی امام آیتالله سید علی حسینی خامنهای بهعنوان یکی از چهرههای برجسته این مسیر، در امتداد روند تمدنی آن مورد توجه قرار دارد. این جریان در ادامه اندیشههای امام روحالله خمینی(ره) شکل گرفته و در قالب مسیری تاریخی و پیوسته تداوم یافته است.
قصیر افزود: در نهایت، این نگاه بر استمرار حضور جریان مقاومت در معادلات منطقهای تأکید دارد؛ جریانی که بازتاب اراده ملتها در برابر چالشها و تلاشی برای بازتعریف توازنها بر پایه عدالت و حقطلبی است.
در پرتو رهبری امام خامنهای(ره)، ایران کشوری قدرتمند و مستقل شد
شیخ ماهر حمود، رئیس اتحاد جهانی علمای مقاومت اظهار داشت: در چهلمین روز شهادت امام و رهبر مجاهد، سید علی حسینی خامنهای بار دیگر ضرورت تأملی عمیق در ماهیت و ابعاد این شخصیت برجسته و استثنایی در ما ایجاد میشود؛ تا بتوان فراتر رفت و شناختی واقعی و جامع از این چهره بزرگ به دست آورد. رهبریای که همواره حلقهای تعیینکننده میان پایان قرن بیستم و آغاز قرن بیستویکم بهشمار آمده و ادامه طبیعی خطمشی امام روحالله خمینی(رحمهالله علیه) محسوب میشود.
وی با بیان این مطلب افزود: بیتردید، امام خمینی(ره) با بنیانگذاری نظامی سیاسی مبتنی بر مفاهیم اسلامی، الگویی نوین در عرصه سیاست معاصر ارائه داد؛ الگویی که در برخی ابعاد، از مرزهای تنگ وابستگیهای سیاسی و مذهبی فراتر رفت و به مثابه تجلی یک گفتمان اصیل اسلامی در برابر استکبار جهانی، رژیم صهیونیستی و نیز پراکندگی و تفرقه در جهان اسلام ظهور یافت. این رویکرد، دعوتی روشن به وحدت امت اسلامی و رهایی از وابستگی به شرق و غرب بود.
حمود گفت: در ادامه این مسیر، رهبری آیتالله خامنهای(ره) به عنوان امتداد این مکتب فکری و سیاسی، توانست این خط را با عمق، گستره و پویایی بیشتری دنبال کند. از نگاه تحلیلگران، رهبری امام خمینی(ره) برای آغاز این حرکت تاریخی ضرورتی بنیادین داشت، در حالیکه رهبری آیتالله خامنهای ضامن استمرار، تثبیت و توسعه آن در دهههای بعدی بود. کارنامه بیش از سه دهه رهبری ایشان، در کنار مسئولیتهای پیشین در جایگاههای کلیدی، نشاندهنده توانایی در ایجاد توازن میان میراث گذشته و چشمانداز آینده است.
وی تصریح کرد: در پرتو این رهبری، ایران به عنوان کشوری قدرتمند و مستقل شکل گرفت و علیرغم فشارها، تحریمها و جنگها، مسیر استقلال خود را حفظ کرده و از وابستگی به قدرتهای جهانی فاصله گرفته است. این تجربه، نمونهای برجسته از ایستادگی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در جهان معاصر بهشمار میرود. در این میان، مسئله فلسطین بهعنوان معیار سنجش صداقت این گفتمان، جایگاهی محوری در سیاست جمهوری اسلامی ایران یافته است. از آغاز نهضت امام خمینی(ره) تا دوران پس از انقلاب و رهبری آیتالله خامنه ای، حمایت از فلسطین و مقاومت، همواره در صدر اولویتها قرار داشته است؛ در حالیکه بسیاری از دولتهای عربی و برخی قدرتهای منطقهای به سمت عادیسازی روابط با رژیم صهیونیستی حرکت کردند، این موضع بیش از پیش برجسته شد.
حمود گفت: مواضع و سخنان ایشان در سالهای پایانی نیز نشاندهنده درک عمیق نسبت به آینده و اطمینان به تداوم این مسیر توسط نسلهای جوان و نیروهای کارآمد بود؛ چراکه خط جمهوری اسلامی همواره پویا بوده و به یک فرد خاص متکی نیست. در همین چارچوب، بحث آینده رهبری و انتقال مسئولیتها نیز در فضای فکری و سیاسی مطرح شده است. نام سید مجتبی حسینی خامنهای (حفظهالله) در این میان به عنوان یکی از چهرههای مورد توجه برخی نخبگان و جریانها مطرح شده است؛ امری که نشاندهنده اهمیت تداوم این مسیر و توجه به ثبات ساختار جمهوری اسلامی است.
رئیس اتحادیه جهانی علمای مقاومت گفت: آنچه در این میان اهمیت دارد، بازخوانی این تجربه فراتر از مرزبندیهای محدود مذهبی است. مسئله اصلی، درک مدیریتی است که بر وحدت، مقاومت، استقلال و حمایت از مسائل اساسی جهان اسلام ـ در رأس آن مسئله فلسطین ـ تأکید داشته و همواره بر آزادی مسجدالاقصی تأکید میکرد، حتی اگر خود فرصت حضور در آن را نیابد. در جهانی آکنده از بحرانهای سیاسی، هویتی و فشارهای فزاینده، این تجربه میتواند الهامبخش بازاندیشی در مسیر آینده امت اسلامی باشد. بیتردید، ارزیابی نهایی این میراث، نیازمند زمان و نگاهی جامع، منصفانه و تحلیلی خواهد بود.
وی افزود: در چهلم این شخصیت بزرگ، میتوان عروج ایشان را به مقام شهادت، سعادتی عظیم دانست؛ چراکه پس از سالها مجاهدت مخلصانه، پایان عمر ایشان با چنین سرانجامی همراه شد.
حمایت از فلسطین؛ تجلی روحیه مقاومت برگرفته از مکتب قائد امت
شیخ عبدالله جبری، رئیس جنبش امت اظهار داشت: در چهلمین روز شهادت سید و رهبر برجسته، حضرت آیتالله سید علی حسینی خامنهای، در آغاز، عالیترین مراتب تسلیت به عزیزانمان در جمهوری اسلامی ایران، به ویژه رهبری، سپاه، ارتش و مردم شریف آن کشور تقدیم میشود. در این روز، بار دیگر نگاهها به جایگاه و نقش شخصیتی معطوف میگردد که تأثیر او از مرزهای جغرافیایی و سیاسی فراتر رفت و حضوری ماندگار در وجدان امت و در سطحی گستردهتر در ساحت انسانی بر جای گذاشت. فقدان او را نمیتوان محدود به یک کشور یا یک ملت دانست، بلکه ضایعهای است با ابعاد گسترده در سطح منطقه و جهان.
وی افزود: این رهبر، از نظر فردی و اجتماعی نمونهای از صداقت و اخلاص بود؛ صداقتی که در رابطه با خداوند متعال، با خویشتن، با ملت و با امت اسلامی بهروشنی جلوهگر بود. پایبندی او به آرمانها، بهویژه آرمان آزادی و مسئله فلسطین، نهتنها در سطح گفتار، بلکه در عرصه عمل نیز حضوری روشن و اثرگذار داشت. سخنان او همواره بر خیر، اصلاح و همبستگی استوار بود. دعوت به تقویت رابطه با خداوند متعال و تأکید بر ضرورت تحکیم وحدت میان مسلمانان از محورهای اصلی اندیشه و رویکرد او بهشمار میرفت. آن شهید بزرگ همواره بر وحدت امت اسلامی، یگانگی کلمه و پرهیز از تفرقه تأکید داشت و این مفاهیم را در چارچوب آموزههای قرآن کریم و تعالیم پیامبر اکرم(ص) و اهل بیت(ع) دنبال میکرد.
شیخ عبدالله جبری اظهار داشت: در همین راستا، او در نزدیکسازی مذاهب اسلامی و تقویت مشترکات میان مسلمانان جایگاهی ویژه قائل بود و تلاشهای گستردهای در این مسیر انجام داد. با الهام از آیه شریفه «واعتصموا بحبل الله جمیعاً ولا تفرقوا»، همواره نخبگان و عالمان دینی را به گفتوگو، همگرایی و تمرکز بر عناصر وحدت بخش دعوت میکرد؛ رویکردی که ریشه در تعالیم پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار داشت.
وی تصریح کرد: از منظر تاریخی و سیاسی نیز، نقش ایشان در تقویت روحیه مقاومت و حمایت از قضیه فلسطین برجسته و تعیینکننده بود. او نه تنها بر حقانیت این مسئله تأکید داشت، بلکه در فراهمسازی بسترهای مادی و معنوی آن نیز نقشآفرین بود. بسیاری از تحولات و دستاوردهای امت اسلامی در دو دهه اخیر، به ویژه در سالهای 2000 و 2006 میلادی، در سایه این رویکرد و تلاشهای مستمر شکل گرفته است. ایشان مسئله فلسطین را در کانون توجه جهان اسلام قرار داد و روح حمایت از قدس را در وجدان ملتها زنده نگاه داشت؛ و بیتردید روزی فرا خواهد رسید که ارزش و جایگاه این مسیر برای همه ملتها روشنتر گردد.
عبدالله جبری گفت: در مجموع، سخن از شخصیتی است که فراتر از چارچوبهای محدود هویتی قرار میگیرد و ارزیابی میراث او نیازمند نگاهی جامع و چندبعدی است. بیتردید گذر زمان، ابعاد بیشتری از تأثیرات فکری، دینی و سیاسی او را آشکار خواهد ساخت و جایگاه او را در تحولات معاصر روشنتر خواهد کرد. در پایان، امید است که یاد و راه او الهامبخش نسلهای آینده در مسیر حق، عدالت و همبستگی باقی بماند و خداوند متعال او را در زمره بندگان صالح خویش قرار دهد.
در ادامه، الیاس المر، مسئول مرکز پژوهشی مشرقی اذعان داشت: امروز در مجلسی گردهم آمدهایم که فراتر از یک محدوده زمانی است؛ مجلسی که در ساحت معنا و اندیشه وسعت یافته است. این گردهمایی، در چهلمین روز شهادت، نه صرفاً یادآور یک واقعه تاریخی، بلکه فرصتی برای تأمل در تجربهای برخاسته از تمدنی دیرینه و اندیشهای پویاست که توانسته در قلبها جایگاهی ویژه بیابد. این همان تجربه و کارنامه شهید سید علی خامنهای است که در آن، پیوندی ژرف و چندلایه میان عدالت و گشودگی، هویت و گفتوگو و دین و انسانیت آشکار میشود.
وی با بیان این مطلب، افزود: عدالت در این منظومه فکری، شعاری سیاسی نیست، بلکه حقیقتی ریشهدار و اخلاقی استوار است که بر کرامت انسان و حق او در تعیین سرنوشت خویش بنا شده است. در این نگاه، عدالت وابسته به قدرتها یا مصلحتهای مقطعی نیست، بلکه اصلی ثابت است که مصلحت جامعه را فراتر از هر معاملهای قرار میدهد. از این رو، عدالت از سطح یک مفهوم اخلاقی فراتر رفته و به نیرویی تمدنی تبدیل میشود؛ نیرویی که انسان را از جایگاه ابزار به جایگاه کرامت و ارزشهای معنوی ارتقا میدهد. در کنار آن، مفهوم گشودگی نیز در این اندیشه صرفاً یک ظاهر نیست، بلکه ضرورتی برخاسته از افق تمدنی انسان معاصر است؛ گشودگی به سوی دیگران، تنوع فرهنگی و تجربههای انسانی، بدون از دست دادن هویت یا تضعیف ارزشهای اجتماعی.
الیاس المر تصریح کرد: در این نقطه، پرسش بنیادین عدالت و هویت مطرح میشود: چگونه میتوان در اوج گشودگی، بر اصالت خویش پایدار ماند؟ پاسخ این پرسش در این اندیشه به روشنی دیده میشود؛ اندیشهای که الگویی از توازن و اعتدال ارائه میدهد. الگویی که در آن، اصالت اسلامی و شرقی حفظ میشود و در عین حال، تعامل علمی، فرهنگی و تمدنی با جهان، نه از موضع تبعیت، بلکه در جایگاه گفتوگوی برابر معنا مییابد. در چنین نگاهی، حفظ هویت به معنای انزوا نیست، بلکه ریشهای زاینده است که از دل آن، گفتوگو، تعامل و بالندگی شکل میگیرد؛ هویتی که از مواجهه با دیگران نمیهراسد، بلکه آن را شرط پویایی خود میداند.
وی گفت: از این منظر، گفتوگوی ادیان در این اندیشه جایگاهی بنیادین دارد؛ گفتوگویی که از سطح تشریفات فراتر رفته و به مسیری برای فهم متقابل، همزیستی معنوی و بازسازی پیوندهای انسانی در سطح جهانی تبدیل میشود. در این میان، بُعد فرهنگی و معنوی این نگاه، نقشی برجسته دارد؛ بهویژه در توجه به چهرههای مشترک تاریخ ادیان، از جمله حضرت عیسی مسیح(ع). در این رویکرد، مسیح(ع) نه تنها پیامبری در یک سنت دینی، بلکه نمادی جهانی از صلح، فداکاری، عدالت و کرامت انسانی است؛ نگاهی که بر مشترکات بنیادین انسان همچون محبت، رحمت و دفاع از مظلوم تأکید دارد.
المر افزود: این دیدگاه در واقع دعوتی است به بازاندیشی در مسائل مشترک انسانی در روزگاری که شکافها و تنشهای هویتی رو به افزایش است. در عین حال، نشان میدهد که شرق، با وجود رنجهای تاریخی خود، همچنان قادر است گفتمانی زاینده و وحدتگرا تولید کند؛ گفتمانی مبتنی بر همزیستی، تفاهم و تعالی مشترک انسانی، نه بر طرد دیگری.
وی خاطرنشان کرد: در نهایت، پرسشهای بنیادینی پیش روی ما قرار دارد: چگونه میتوان در جهانی آکنده از بیعدالتی، عدالت را بنیان نهاد؟ چگونه میتوان هویت را حفظ کرد بدون آنکه به انزوا فرو افتاد؟ و چگونه میتوان دین را در جایگاه درست خود قرار داد تا به چشماندازی برای پیوند و همزیستی تبدیل شود؟ بیتردید، پاسخ به این پرسشها صرفاً یک بحث نظری نیست، بلکه پیامی تاریخی برای نسلهای آینده است؛ پیامی که اندیشه شهید خامنهای در برابر ما نهاده است.
شهادت امام خامنهای(ره)، نقطه عطفی در تاریخ تحولات منطقهای و جهانی است
غسان ملحم، استاد دانشگاه و تحلیلگر سیاسی اظهار داشت: پس از عرض سلام و تحیت، بیتردید امروز در فضای معنوی و روحانی چهلمین روز شهادت مبارک امام و رهبرمان، سید علی حسینی خامنهای، به سر میبریم؛ مناسبتی که شایسته، بلکه ضروری است در آن از حقیقت سخن گفته شود. کمترین توصیفی که میتوان از این شخصیت بزرگ و استثنایی ارائه داد، این است که او تنها رهبر انقلاب و جمهوری اسلامی ایران نبود، بلکه مرجعی بزرگ در جهان تشیع بهشمار میرفت؛ شخصیتی که بیاغراق از برجستهترین و اثرگذارترین مراجع شیعه در عصر حاضر محسوب میشود.
وی تصریح کرد: این امام شهید، که در مسیر جد بزرگوارش حضرت امام حسین (ع) گام برمیداشت، یاد و حقیقت عاشورا و کربلا را در وجدانها زنده نگاه داشت. او با شهادت خویش حقیقتی را مجسم کرد که تاریخ آن را ماندگار خواهد کرد؛ حقیقتی که در آن خون بر شمشیر پیروز میشود و ایثار، ضامن بقای دین است. امروز خون این امام شهید، در کنار خون دیگر پیشوایان مقاومت، از جمله سید حسن نصرالله، همچون نیرویی زنده و جاری در برابر ابزارهای جنگ و خشونت ایستاده و معیارهای قدرت را به چالش میکشد.
این تحلیلگر سیاسی در ادامه سخنانش، گفت: از اینرو، این مناسبت را مغتنم میشماریم تا مراتب سپاس و وفاداری خود را نسبت به این رهبر بزرگ و شخصیت تاریخی و کمنظیر ابراز کنیم؛ رهبری که با پایداری بر اصول و ایستادگی تا واپسین لحظه نشان داد در دفاع از آرمان و عقیده تا نهایت مسیر پیش میرود. شهادت او نه پایان، بلکه آغازی تازه در تحولات منطقه و جهان بود؛ تحولی که به بازتعریف معیارها و ترسیم چشماندازهای نو انجامید.
وی مطرح کرد: در چنین فضایی، بر ما واجب است در این مناسبت، که هم آکنده از اندوه و هم سرشار از معناست، بار دیگر بر پایبندی خود به این مسیر تأکید کنیم و استمرار آن را اعلام نماییم؛ مسیری که در ادامه آن، نام سید مجتبی حسینی خامنهای نیز به عنوان ادامه دهنده این خط مشی فکری و سیاسی، در پیوند با راه بنیانگذار آن، امام روحالله خمینی(ره)، مطرح است. بر این اساس، وفاداری به خون شهدا و به ویژه این امام بزرگ اقتضا میکند که این مسیر با آگاهی، بصیرت و تعهد ادامه یابد؛ مسیری که ریشه در مکتب اهل بیت (ع) داشته و حیات آن در گرو حضور در اندیشه و عمل ما تجلی مییابد.
دلال عباس، استاد ادبیات مقارن دانشگاه اسلامی بیروت از دیگر سخنرانان این نشست، اظهار داشت: در این برهه حساس و سرنوشتساز تاریخ، سید شهید خامنهای را خطاب کرده و چنین میگویم: همانگونه که حیات پربرکت، تقوای ژرف، فرهنگ غنی، جهاد مستمر و اجتهاد پویای تو پیوسته روحی تازه در کالبد انقلاب بزرگ روحالله خمینی (قده) میدمید، شهادت تو نیز، همچون جدّت امیرالمؤمنین (ع) در ماه مبارک رمضان و به دست پلیدترین شیاطین زمان، پرده از چهره غفلتزدگان، سستباوران و تردیدافکنان در جهان عرب و اسلام برداشت و آنها را به بازگشت به حقیقت فراخواند؛ تا آنجا که جز اندکی گمراه و سرگشته در مسیر باطل باقی نماندند.
وی همچنین، گفت: چنان که شهادت امام حسین بن علی (ع) اسلام را از انحراف و تحریف رهانید، شهادت تو نیز نقاب از چهره فریبنده آنچه «تمدن غرب» نامیده میشد برداشت؛ تمدنی که در واپسین لحظات خود، آنچه از فساد و درندگی در درون داشت آشکار ساخت، آنگاه که در کنار موجودیتی غاصب و جنایتکار ایستاد و از آن حمایت کرد.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: شهادت تو در عین حال، چشماندازهای تازهای را برای تولد تمدنی انسانی و جهانی گشود؛ تمدنی بر پایه ارزشهای الهی و معنوی مشترک میان اسلام و مسیحیت، با پیامی روشن در دفاع از مظلومان، در فلسطین و در سراسر جهان. اگر در آغاز انقلاب اسلامی گفته میشد جهان به دو جبهه تقسیم شده است: فلسطین و همراهانش در برابر اشغالگران و حامیانشان، امروز نیز پس از شهادت تو، این حقیقت آشکارتر شده است که جهان همچنان به دو صف روشن تقسیم شده است: ایران و همراهانش در برابر استکبار و پیروان آن. و خداوند بر امر خویش غالب است و آن را به انجام خواهد رساند. و لله الأمر من قبل ومن بعد.
نظر شما