خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم-سیره و منش اخلاقی حضرت علی بن موسی الرضا (ع) نه تنها به عنوان یک پیشوای مذهبی، بلکه به عنوان یک الگوی تمامعیار برای زیست مومنانه و اخلاقمدارانه در جامعه معاصر، همواره واجد نکاتی دقیق و راهگشاست. در آستانه فرارسیدن سالروز ولادت امام رضا(ع)، حجتالاسلام ناصر احترامی، مدیر حوزه علمیه امام صادق علیهالسلام طبس، در گفتوگویی تفصیلی با خبرنگار شبستان به واکاوی ابعاد پیدا و پنهان سبک زندگی رضوی پرداخته است.
مدارا با مردم؛ پیوند ناگسستنی عقلانیت و تدین
حجتالاسلام احترامی با تبیین جایگاه «مدارا» در منظومه فکری امام هشتم(ع)، اظهار کرد: در نگاه حضرت رضا (ع)، مدارا کردن با مردم نه یک رفتار نمایشی، بلکه جوهره خرد و عقلانیت است. در نگاه حضرت رضا (ع)، مدارا کردن با مردم نه یک رفتار نمایشی، بلکه جوهره خرد و عقلانیت است. ایشان همواره تاکید داشتند که برخورد نرم و ملاطفتآمیز با خلق خدا، هیچ منافاتی با پایبندی به اصول دین ندارد.
وی افزود: امروز اگر میخواهیم نسل جوان را به سوی معارف دینی سوق دهیم، راهی جز تمسک به «مدارا» نداریم. بر اساس آیه شریفه «أَشِدَّاءُ عَلَی الْکُفَّارِ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ»، سیره رضوی به ما میآموزد که مهربانی میان مومنان یک دستور الهی و همتراز با واجباتی چون نماز و حج است. در واقع، سلامت دین و دنیای انسان در گرو همین حسن خلق و سعه صدر در مواجهه با دیگران است.
تبیین «رأفت حسی»؛ چرا امام رضا (ع) انیسالنفوس است؟
مدیر حوزه علمیه امام صادق (ع) طبس در ادامه به تحلیل لقب «رئوف» پرداخت و خاطرنشان کرد: اگرچه همه ائمه هدی (ع) مظهر رحمت الهی هستند، اما تجلی این صفت در وجود نازنین امام رضا (ع) برای عامه مردم و شیعیان ملموستر بوده است.
وی ادامه داد: بخشی از این موضوع به شرایط سیاسی آن زمان بازمیگردد؛ در دورانی که امامان پیشین تحت شدیدترین تدابیر امنیتی خلفای جور بودند، حضور امام رضا (ع) در جایگاه ولایتعهدی، فرصتی تاریخی فراهم کرد تا مردم بدون لایههای امنیتی و محدودیت، با خورشید وجود ایشان روبرو شوند.
حجت الاسلام احترامی به کلام ارزشمند علامه طباطبایی اشاره کرد و گفت: رأفت امام رضا (ع) «بالحس» بود؛ یعنی مردم مهربانی ایشان را با تمام وجود حس میکردند. رأفت امام رضا (ع) «بالحس» بود؛ یعنی مردم مهربانی ایشان را با تمام وجود حس میکردند. همین ویژگی است که باعث میشود حتی امروز هم یک جوان دلشکسته یا انسانی گنهکار، وقتی به درگاه ایشان توسل میجوید، فوراً رایحه مهربانی و پذیرش آن حضرت را در قلب خود احساس کند.
اخلاق رضوی؛ راهکار برونرفت از بحرانهای خانوادگی
حجتالاسلام احترامی با انتقاد از برخی ناهنجاریهای اخلاقی در جامعه امروز، تصریح کرد: یکی از آسیبهای جدی که زندگی مشترک جوانان ما را تهدید میکند، تندخویی و بداخلاقی است.
مدیر حوزه علمیه امام صادق (ع) طبس در ادامه عنوان کرد: ابراهیم بن عباس روایت میکند که «هرگز ندیدم حضرت ابوالحسن الرضا (ع) با سخن خود به کسی جفا کند یا سخن کسی را پیش از آنکه تمام شود، قطع نماید».
وی افزود:امام رضا (ع) میراثدار خلق عظیم جدشان رسولالله (ص) بودند. اگر زوجین در زندگی خود، نرمخویی و برخورد بزرگوارانه امام را الگو قرار دهند، بسیاری از تنشهایی که منجر به جدایی میشود، به سادگی از بین خواهد رفت. امام رضا (ع) میراثدار خلق عظیم جدشان رسولالله (ص) بودند. اگر زوجین در زندگی خود، نرمخویی و برخورد بزرگوارانه امام را الگو قرار دهند، بسیاری از تنشهایی که منجر به جدایی میشود، به سادگی از بین خواهد رفت. سیره رضوی به ما میگوید که بزرگی انسان در فرو بردن خشم و برخورد کریمانه با اطرافیان است.
درخشش «عالم آل محمد» در کرسی مناظرات ادیان
این کارشناس مذهبی با اشاره به شکوفایی علمی عصر رضوی، بیان داشت: ملقب شدن حضرت به «عالم آل محمد» به معنای برتری علمی ایشان در یک مقطع خاص تاریخی است. مأمون عباسی با اهداف سیاسی و به قصد به چالش کشیدن جایگاه امامت، مناظرات بزرگی را با حضور سران ادیان و مکاتب مختلف از جمله مسیحیان، یهودیان، صابئین و موبدان زرتشتی برگزار میکرد.
وی تاکید کرد: امام رضا(ع) در این جلسات با تسلط کامل بر کتب مذهبی هر دین، چنان استدلال میکردند که تمامی بدخواهان و منتقدان در پیشگاه دانش ایشان سر تعظیم فرود میآوردند.
مدیر حوزه علمیه امام صادق (ع) طبس در ادامه گفت: این پیروزیهای پیاپی علمی در تاریخ ثبت شد و نشان داد که ائمه معصومین (ع)، مخازن حقیقی علم الهی و دروازههای شهر دانش پیامبر (ص) هستند.
تواضع در اوج شکوه؛ از همسفره شدن با غلامان تا تکریم مراجعان
مدیر حوزه علمیه امام صادق (ع) طبس به جلوههایی از فروتنی و سخاوت امام اشاره کرد و گفت: امام رضا (ع) تعریف جدیدی از سخاوت ارائه دادند؛ ایشان انفاق را نه یک خسارت مالی، بلکه «غنیمت» میدانستند. امام رضا (ع) تعریف جدیدی از سخاوت ارائه دادند؛ ایشان انفاق را نه یک خسارت مالی، بلکه «غنیمت» میدانستند.
وی افزود: در خانه ایشان، هیچ مرزبندی طبقاتی وجود نداشت؛ حضرت حتی غلامان و دربانان را بر سر سفره خود مینشاندند و با آنها همغذا میشدند.
حجتالاسلام احترامی با ذکر نکتهای ظریف در باب ادب رضوی افزود: تواضع و احترام امام نسبت به انسانها فراتر از حد تصور بود. نقل شده است که ایشان به پاس احترام و تکریم هر فردی که بر ایشان وارد میشد، از جای خود برمیخاستند و با گشادهرویی، او را در مناسبترین و صدر مکانها جای میدادند.
وی در پایان به حکایت حضور امام در حمام عمومی اشاره کرد و گفت: وقتی فردی غریبه از امام خواست تا او را کیسه بکشد، حضرت بدون آنکه خود را معرفی کنند، با کمال میل پذیرفتند. این اوج تواضع امام بود که حتی پس از شناسایی توسط مردم، با دلداری دادن به آن فرد غریبه، درس انسانیت و اخلاق دادند. این منش والای انسانی، همان کیمیایی است که جامعه امروز ما برای رسیدن به آرامش و معنویت به آن نیازمند است.
نظر شما