خبرگزاری شبستان _ خراسانجنوبی؛ فاطمه رحیمزاده؛ دنیای پررمز و راز گوهرتراشی، روایت لمس زیبایی در دل سختی سنگهاست، جایی که دستهای هنرمند، جان تازهای به دل خام و خشن سنگهای قیمتی میبخشند و از دل آنها، درخشش امید و هنر متولد میشود. حرفه گوهرتراشی نه صرفاً یک شغل، بلکه سفری عاشقانه از دل خاک تا اوج نور است، مسیری که در آن، هر برش، هر صیقل و هر ظرافت، قصهای از صبر، مهارت و ذوق هنرمند را روایت میکند.
در روزگاری که بسیاری از مشاغل رنگ ماشینی و بیروح به خود گرفتهاند، گوهرتراشی همچنان اصالت دستان انسان را فریاد میزند، دستانی که با کمترین امکانات، سنگهای بیجان را به نگینهایی چشمنواز تبدیل میکنند. این هنر و صنعت، علاوه بر ارزشآفرینی اقتصادی، نقشی مهم در حفظ میراث فرهنگی و بومی ایفا میکند و میتواند به عنوان یکی از ظرفیتهای مغفول در حوزه اشتغالزایی، بهویژه در مناطق کمتر برخوردار، بدرخشد.
فعالان این عرصه، اغلب با عشق و پشتکار، مسیر را آغاز کردهاند، از کارگاههای کوچک خانگی تا بازارهای بزرگتر، آنها توانستهاند با تکیه بر مهارتهای بومی و یادگیری تجربی، جایگاهی برای خود دستوپا کنند، با این حال، نبود حمایتهای کافی، کمبود آموزشهای تخصصی و محدودیت در دسترسی به بازارهای فروش، همچنان از چالشهای جدی این حرفه به شمار میرود. کارشناسان معتقدند اگر زنجیره تأمین از استخراج سنگهای نیمهقیمتی تا فرآوری و فروش نهایی بهدرستی ساماندهی شود، گوهرتراشی میتواند به یکی از پیشرانهای مهم اقتصادی تبدیل شود، ظرفیتی که هم ارزآوری دارد و هم میتواند زمینهساز اشتغال پایدار برای جوانان باشد.
آنچه در میان برق نگینها کمتر دیده میشود، رنج دستانی است که بیادعا، ساعتها پای دستگاههای ساده مینشینند تا سنگی را به اثری هنری بدل کنند. گوهرتراشی، روایت خاموش مردمانی است که در سکوت، زیبایی میآفرینند، هنری که اگر دیده شود، میتواند همچون خود سنگهای قیمتی، بدرخشد و آیندهای روشنتر را رقم بزند.
محمد نوخواه، کارآفرین حوزه تراش سنگهای قیمتی و نیمهقیمتی روستای خور خوسف، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسانجنوبی، با اشاره به آغاز گوهر تداشی از ۱۵ سال گذشته، اظهار کرد: فعالیت در این حرفه را بهواسطه پیشینه خانوادگی آغاز کردم، بهطوریکه ابتدا داماد و برادرم وارد این کار شدند و پس از آن من نیز به این حوزه علاقهمند شده و کار گوهر اراشی را آغاز کردم.
وی با اشاره به آغاز کار با امکانات محدود افزود: در ابتدای کار دستگاه محک دوطرفه با هزینه حدود یکونیم میلیون تومان تهیه و فعالیت خود را آغاز کردم که قیمت این دستگاه در حال حاضر با تجهیزات کامل به حدود ۲۰ میلیون تومان رسیده است.
کارآفرین حوزه تراش سنگهای قیمتی و نیمهقیمتی ادامه داد: سال ۹۹_۱۳۹۸ با دریافت تسهیلات ۵۰ میلیون تومانی از صندوق کارآفرینی با معرفی اداره میراث فرهنگی، توانستیم تجهیزات کار را ارتقا داده و دستگاهی جدید تهیه کنیم، در حال حاضر یک دستگاه برای برش و دستگاه دیگر برای سوراخکاری و فرآوری سنگ استفاده میشود.
نوخواه با بیان اینکه این وام حدود پنج تا شش سال پیش دریافت شده است، گفت: اقساط این تسهیلات از محل درآمد همین حرفه پرداخت شد و مشکلی در بازپرداخت نداشتم.
وی با اشاره به اخذ مدرک فنیوحرفهای، افزود: سال گذشته با معرفی فنیوحرفهای، موفق به دریافت تسهیلات ۲۰۰ میلیون تومانی شدیم که اقساط آن حدود سه میلیون و ۴۰۰ هزار تومان در ماه است.
برای رکابهای مردانه بزرگ، این مبلغ تنها پاسخگوی خرید حدود ۳۰ عدد رکاب انگشتر استاین فعال حوزه گوهرتراشی با اشاره به افزایش قیمت نقره و مواد اولیه اظهار کرد: با وام ۲۰۰ میلیون تومانی امکان خرید تعداد محدودی رکاب انگشتر وجود دارد، بهعنوان مثال، برای رکابهای مردانه بزرگ، این مبلغ تنها پاسخگوی خرید حدود ۳۰ عدد رکاب انگشتر است.
نوخواه افزود: با توجه به قیمت بالای تجهیزات مورد نیاز اعم از رکاب انگشتر، سنگ و...، سعی کردهایم رکابهای سبکتر و ارزانتر تهیه کنیم تا بتوانیم با تأمین دیگر ملزومات مورد نیاز، تولید را ادامه دهیم.
وی با تأکید بر اینکه این حرفه بهتنهایی پاسخگوی معیشت نیست، تصریح کرد: این حرفه بیشتر بهعنوان شغل دوم قابل اتکاست، چراکه در شرایط فعلی اقتصادی، مردم توان خرید سنگهای تزئینی و محصولات مشابه را بهصورت گسترده ندارند.
حرفه گوهر تراشی به تنهایی کفاف مایحتاج زندگی را نمیدهدوی خاطرنشان کرد: شغل اصلی من کار ساختمانی است و فعالیت در حوزه گوهرتراشی را در کنار آن و در زمانهای استراحت دنبال میکنم چرا که حرفه گوهر تراشی به تنهایی کفاف مایحتاج زندگی را نمیدهد.
در حال حاضر محصولات متنوعی از جمله انگشتر، نگین، نیمست و سنگهای تزئینی تولید میکنیم، اما با مشکل جدی در حوزه فروش مواجه هستیمکارآفرین حوزه تراش سنگهای قیمتی و نیمهقیمتی خور، عمده چالش پیش رو را نبود بازار فروش اعلام کرد و گفت: در حال حاضر محصولات متنوعی از جمله انگشتر، نگین، نیمست و سنگهای تزئینی تولید میکنیم، اما با مشکل جدی در حوزه فروش مواجه هستیم.
نوخواه با اشاره به حضور در نمایشگاههای مختلف گفت: در نمایشگاههای نهبندان، کرمان، گرگان و بیرجند و... شرکت کردهایم که در این میان، نمایشگاه نهبندان از نظر فروش و گرگان از نظر جذب مشتریان ثابت عملکرد بهتری داشته است.
وی ادامه داد: با این حال، هزینه بالای برخی نمایشگاهها، به طور مثال دریافت حدود ۲۵ میلیون تومان برای یک غرفه ۹ متری به مدت چند روز، باعث شده امکان حضور در همه نمایشگاهها را نداشته باشیم.
این کارآفرین بیان کرد: در برخی موارد، با حمایت میراث فرهنگی و از طریق قرعهکشی، امکان حضور رایگان در نمایشگاهها فراهم میشود، اما در غیر این صورت، هزینهها بسیار سنگین است و توجیه اقتصادی ندارد.
کیفیت سنگها به نقش و ساختار آنها بستگی دارد و قیمتها بسیار متغیر استنوخواه درخصوص کیفیت سنگهای خور، گفت: کیفیت سنگها به نقش و ساختار آنها بستگی دارد و قیمتها بسیار متغیر است، بهطوریکه از کیلویی حدود ۱۰۰ هزار تومان تا بیش از ۲۰ میلیون تومان وجود دارد و سنگهای مرغوبتر حتی به حدود ۳۰ تا ۵۰ میلیون تومان در هر کیلو میرسند.
وی با بیان اینکه بر اساس سفارش مشتری از سنگهای با کیفیتهای مختلف استفاده میکنیم، افزود: سنگ قرمز(عقیق سرخ خور) کیلویی حدود ۳۰ تا ۳۵ میلیون تومان است و اکثرا از این نوع سنگ استفاده میشود.
این فعال حوزه صنایعدستی ضمن گلایه از عدم حمایتهای ارگانهای مرتبط، با بیان اینکه حمایتهای دولتی بیشتر در قالب پرداخت تسهیلات بوده است، گفت: تاکنون هیچگونه حمایتی در قالب خرید محصولات از سوی دستگاههای دولتی نداشتهایم، در حالی که در برخی مشاغل دیگر چنین حمایتهایی انجام میشود.
نوخواه تأکید کرد: در صورت حمایت نهادها از طریق خرید محصولات، مانند سفارش انگشتر یا سایر تولیدات، بخش زیادی از مشکلات فروش حل خواهد شد.
این کارآفرین همچنین به مشکل نبود فضای کارگاهی مناسب اشاره کرد و گفت: با توجه به بالا بودن کرایه فضای کارگاهی، در حال حاضر بهصورت خانگی فعالیت میکنیم و یکی از اتاقهای منزل را به کارگاه تولید و تراش سنگهای قیمتی و نیمهقیمتی تبدیل کردهایم.
سال گذشته وعده واگذاری زمین برای احداث کارگاه در منطقهای نزدیک جاده توسط فرماندار خوسف داده شد، اما علیرغم قول مساعد، این وعده عملی نشدبه گفته وی سال گذشته وعده واگذاری زمین برای احداث کارگاه در منطقهای نزدیک جاده توسط فرماندار خوسف داده شد، اما علیرغم قول مساعد، این وعده عملی نشد.
وی تأکید کرد: اگر مشکل بازار فروش و حمایتهای عملی برطرف شود، این حوزه ظرفیت بالایی برای اشتغالزایی دارد.
نظر شما