خبرگزاری شبستان _خراسان جنوبی؛فاطمه رحیمزاده؛ در شبهای روشنِ ماه رمضان، آنگاه که شاعران با دلهایی آکنده از شوق و احترام پای به محفل دیدار با امام شهید میگذاشتند، انگار نسیمی از جنس آرامش و معرفت در فضا میپیچید. آن دیدارها فقط یک نشست ادبی نبود، مدرسهای بود برای آموختن تواضع، دقت و عشق به واژهها. به اذعان صحبت شاعران، امام شهید با صبری مثالزدنی و نگاهی پدرانه، شعرها را میشنیدند، در لابهلای ابیات نکته میگفتند و با همان سادگیِ صمیمی، دل شاعران را به روشنایی دیگری میبردند، در آن جمعهای نورانی، شعر فقط خوانده نمیشد، اشعار زندگی میشد، نفس میکشید و در جان حاضران ریشه میدواند.
چه خاطرهانگیز بود لحظههایی که سفرهای ساده پهن میشد، شاعران در کنار هم مینشستند و کلام و کرامت، در کنار افطار و دعا، معنایی تازه پیدا میکرد، آن محفلها تصویری زنده از پیوند هنر و معنویت بود، جایی که امام شهید نهتنها شنوندهای بزرگ، که دلسپردهای صادق برای شعر و اهل قلم بودند. امروز هر بار که نام آن دیدارها برده میشود، در دل شاعران چیزی میان دلتنگی و افتخار جوانه میزند، دلتنگی برای آن صدا و آن نگاه و افتخار به اینکه در محضر مردی نشستند که شعر را نه برای ستایش شخص، که برای بیداری جانها میخواست.
این روزها با توجه به عروج ملکوتی رهبر شهید، بازخوانی پیوند هنر با تبیین، اهمیت دوچندانی یافته است، در فرهنگی که شعر از لالایی مادران تا نقش بر سنگ مزار، همنفس زندگی ایرانیان بوده است، گفتوگو با دکتر حبیب حاجیپور، شاعر و مدرس دانشگاه فرهنگیان، بار دیگر نشان میدهد که این هنر کهن هنوز هم میتواند مرهمی بر دلهای خسته و چراغی در مسیر تبیین باشد، هنر انقلاب اسلامی، همواره با نام شاعرانی گره خورده که قلمشان را در مسیر تبیین ارزشها و دردهای جامعه به کار گرفتهاند.
فرصتی دست داد تا با یکی از چهرههای علمی و ادبی خراسان جنوبی که تجربه همنشینی با رهبر فقید را داشته است، به گفتگو بنشینیم.
دکتر حبیب حاجی پور، دانشآموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی، شاعر و پژوهشگر حوزه طنز و نویسنده مجموعههای «تمدن»، «ناگهان»، «داستانِ بعضیها» و «خطهای خاکستری»، در گفتگویی صمیمانه از خاطرات ماندگار خود در محضر رهبر شهید انقلاب، از محفلی میگوید که در آن شعر نه ابزار مدیحهسرایی، که زبان حقیقت، تواضع، مردمداری و ایستادن در جبهه درست ماجرا بود.
وی با بیان اینکه ادبیات انقلاب اسلامی همواره در تلاطم حوادث، قطبنمای حقیقت بوده است، گفت: فعالیت جدیام را از اوایل دهه ۹۰ و دوران دانشجویی آغاز کردم در این سالها شعر برای من فراتر از یک سرگرمی، یک هنر حرفهای و مسئولیتزا بوده و حاصل این نگاه، انتشار چهار مجموعه شعر در ژانرهای اجتماعی، عاشقانه، طنز و آیینی و همچنین تالیف آثار پژوهشی از جمله طنز در شعر معاصر فارسی بوده است.
شاعر و مدرس دانشگاه فرهنگیان خراسان جنوبی گریزی به خاطرهانگیزترین ایستگاه مسیر شعر و شاعری و فراخوانده شدن به شب شعرهای رهبری در سالهای ۱۳۹۳ و ۱۴۰۲ زد و با اشاره به تبیین رسالت شاعرِ آزاده در میانه غبارهای رسانهای و فتنه دشمنان، افزود: قائد امت در محافل شب شعر، راه را بر ستایشگری شخصی بسته و آن را برنمیتافتند تا شعر، تنها آیینه درد و امید مردم باقی بماند.
حاجیپور، یادآور شد: تصویری که برخی رسانههای معاند از این محافل ارائه میدادند، فرسنگها با واقعیت فاصله داشت، در آن جلسات چند ساعته، صبر و حوصله رهبر شهید نشان از اهمیت دادن ایشان به مقوله شعر و زبان فارسی داشت و در این محافل ادبی نهتنها شعرهای آیینی، بلکه تندترین طنزهای انتقادی و حتی اشعار عاشقانه با سعهصدر شنیده میشد و نکته تکاندهنده برای من، برخورد رهبر شهید با شعرهایی بود که در ستایش شخص ایشان سروده میشد.
وی گفت: در محفل ادبی شعر، رهبر شهید علناً اعلام کردند که دوست ندارند کسی در ستایش ایشان شعر بخواند، به خاطر دارم شاعری قصد داشت ابیاتی در تمجید از شخصیت ایشان قرائت کند، اما ایشان با صراحت و البته بزرگمنشی فرمودند، شما که میدانید من از این مدل شعرها خوشم نمیآید، چرا باید چنین شعری بخوانید؟ این برخورد، درس بزرگی از اخلاص و دوری از منیت برای همه به همراه داشت.
وی یادآورشد: شعر در فرهنگ و تاریخ ایران همزاد، همخانه و هم نفس ایران و ایرانی بوده است از گذشتهها حتی پیش از اسلام از زمان تولد ایرانیها تا زمان فوت شعر با تک تک رویدادهای زندگی ما عجین شده است و از لالایی مادران گرفته تا رفتارهای اخلاقی، ابراز احساسات، زبان پند و نصیحت و...با زبان شعر آموزش داده میشود.
پژوهشگر ادبیات معاصر با تأکید بر اهمیت شعر در فرهنگ ایرانی گفت: شعر از دیرباز رسانهای قدرتمند بوده که بدون نیاز به امکانات گسترده، میتواند در کوتاهترین زمان بیشترین تأثیر را بر مخاطب بگذارد، برخلاف برخی هنرها که برای تولید و انتشار نیازمند زمان، هزینه و نیروی انسانی فراوان هستند.
حاجیپور ادامه داد: شعر در تمام مراحل زندگی ایرانیان حضور دارد، از آموزشهای اولیه در مهدکودک و مدرسه گرفته تا بیان احساسات در جوانی و حتی متون روی سنگ مزارها. همین پیوند عمیق باعث شده شعر به ابزاری مؤثر برای انتقال مفاهیم فرهنگی، اجتماعی و اخلاقی تبدیل شود.
وی با اشاره به نقش شاعران در جامعه خاطرنشان کرد: شاعران همواره صدای مردم بودهاند و وظیفه دارند واقعیتها را بهدرستی بازتاب دهند، نه اینکه با اغراق یا تحریف، به موضوعات آسیب بزنند، اگر بتوانیم وقایع را درست و شفاف برای نسلهای آینده تبیین کنیم، رسالت خود را انجام دادهایم.
این استاد دانشگاه تأکید کرد: همه افراد جامعه، بهویژه هنرمندان، وظیفه دارند در مسیر اعتلای فرهنگ و هویت ملی گام بردارند و با صداقت و آگاهی، نقش خود را در روشنگری و هدایت جامعه ایفا کنند.
به گفته وی شعر رسانه خاص است و به عنوان طلایه دار، تاثیرگذاری بالایی به عنوان هنر در همه رویدادها دارد، شاعر مستقل عمل کرده و به جایی وابسته نیست و با ابزار ساده، اندیشه خود را در قالب شعر ثبت کرده و در مقیاس گسترده نشر میدهد.
شعر بیرجندی با اشاره به تقارن این روزها با هفته هنر انقلاب، رسالت شاعر را فراتر از شعار زدگی دانست و تصریح کرد: ما ایرانیها، با هر پوشش و پیشهای، در یک نقطه مشترکیم و آن آبادانی و آزادی میهن است، شاعر در این مسیر، همواره پرچمدار است و به اعتقاد من، باید ابعاد مختلف وقایع را درست نشان دهیم، نه درشت.
به گفته وی هنر انقلاب، مرز میان «درستگویی» و «درشتگویی» است، گاهی فکر میکنیم با بزرگنمایی (درشتگویی) به یک پدیده خدمت میکنیم، در حالی که در درازمدت به آن آسیب میزنیم، تبیین درست وقایع با زبان شیرین و مورد پسند مردم، همان جهاد تبیینی است که از ما انتظار میرود.
به گفته وی اگر وقایع را برای نسل بعدی با زبان هنرمندانه و در حد توان درست تبیین کنیم، رسالت خود را پیش بردهایم، شاعران همیشه آزاده و صدای مردم هستند و خواهند بود و میتوانند بر نسلهای بعدی تاثیرگذار باشند ما در جبهه فرهنگی میجنگیم اگر نتوانیم غبارها را کنار بزنیم بعدها خود را سرزنش خواهیم کرد چون رسالت خود را آنگونه که باید انجام ندادهایم.
مدرس دانشگاه فرهنگیان با بیان اینکه شاعران، صدای همیشگی مردم و آزادگی هستند، ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شهید مرتضی آوینی، بر لزوم پاک کردن غبار از آیینه حقیقت تأکید کرد و گفت: شاعران همیشه آزاده بودهاند و صدای مردم باقی خواهند ماند، در مدت که از فقدان رهبر شهید میگذرد، جامعه ادبی نشان داد که در طرف درست ماجرا ایستاده است و اگر ما امروز نتوانیم با صداقت و وجدانی بیدار، غبارهای تردید را کنار بزنیم، در آینده توسط نسلهای جوان و نوجوان سرزنش خواهیم شد.
حاجیپور خاطرنشان کرد: حضور هنرمندان در میدان، به معنای یأس دشمن است، ما در جبهه فرهنگی میجنگیم تا ثابت کنیم نظام ما، نظامی ارزشی است که با شهادت افراد متوقف نمیشود، بلکه هر هنرمند متعهد، خود یک موشک در برابر توطئههای تجزیهطلبانه و استکباری است.
گفتنی است از دکتر حبیب حاجیپور تاکنون مجموعههای شعری همچون «ناگهان»، «داستان بعضیها»، «خطهای خاکستری» و سه مجموعه پژوهشی «طنز در شعر معاصر فارسی»، «مجموعه مقالات طنز» و کتاب آموزشی برای دانشآموزان پایه اول ابتدایی به چاپ رسیده است که با استقبال محافل دانشگاهی و ادبی روبرو شده است.
نظر شما