خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم-در حالی که منطقه غرب آسیا در یکی از حساسترین پیچهای تاریخی خود قرار دارد، تبیین مواضع رسمی و راهبردی جمهوری اسلامی ایران پس از شهادت رهبر عظیمالشأن انقلاب، ضرورتی دوچندان یافته است.
دکتر محمدمهدی دیانی، عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند، در حاشیه برگزاری برگزاری نشست های علمی با موضوع بررسی ابعاد جنگ به واکاوی و تبیین ابعاد پیام تحلیلی و راهبردی حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای، رهبر معظم انقلاب اسلامی، به مناسبت چهلمین روز شهادت امام خامنهای و همراهان ایشان پرداخت.
کلام رهبری؛ منشوری از حکمت و هدایت
دکتر محمدمهدی دیانی با استناد به قاعده «کلامُ الملوکِ ملوکُ الکلام»، پیام اخیر رهبر معظم انقلاب را فراتر از یک متن تسلیت دانست و اظهار داشت: این پیام منشور ارزشمندی است که تکتک فرازهای آن نیازمند تأمل و واکاوی دقتنظر است.
وی افزود: معظمله در این پیام با نگاهی بلند و تمدنساز، نقشه راهی را برای امت اسلام در دوران جدید ترسیم کردهاند که توجه به ظرافتهای آن برای نخبگان و آحاد مردم ضروری است.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند با اشاره به «حسنِ ابتدا» در پیام رهبری تصریح کرد: آغاز پیام رهبر معظم انقلاب با آیاتی از سوره مبارکه «فتح»، حامل بشارتی بزرگ برای جبهه مقاومت است.آغاز پیام رهبر معظم انقلاب با آیاتی از سوره مبارکه «فتح»، حامل بشارتی بزرگ برای جبهه مقاومت است.
دیانی در ادامه گفت: استفاده از آیات «إِنَّا فَتَحْنَا لَکَ فَتْحًا مُبِینًا» نشان از فتوحاتی دارد که در بطن این ابتلائات بزرگ نهفته است. این انتخاب در واقع تداوم توصیههای امام شهیدمان است که همواره بر قرائت سوره فتح، دعای توسل و دعای چهاردهم صحیفه سجادیه برای نصرت اسلام تاکید داشتند.
نماز استغاثه؛ کلید گشایش در بنبستهای دشوار
وی با تأکید بر بخش دیگری از توصیههای معنوی در این ایام، به اهمیت نماز استغاثه به حضرت ولیعصر (عج) پرداخت و افزود: بر اساس تجارب بزرگان و اولیای الهی، این نماز و تضرع به محضر صاحبالزمان (عج)، گرهگشای سختترین مشکلات است.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند گفت: پیام رهبر معظم انقلاب نیز در حالی که با بشارت فتح آغاز شد، با استغاثه به منجی عالم بشریت به پایان رسید که این نشاندهنده پیوستگی معنویت و میدان در نگاه ایشان است.
دیانی به استفاده مکرر از واژه «چهل روز» در متن پیام اشاره کرد و گفت: در مقدمه این پیام، پنج مرتبه کلیدواژه «چهل روز» تکرار شده است.
وی افزود: در فرهنگ اسلامی، عدد چهل سن بالندگی و کمال است. تکرار این واژه از سوی معظمله، یادآور احادیثی همچون «مَن أخلَصَ لِلَّهِ أَربَعینَ صَباحاً» است و نشان میدهد که این چهل روز، دوران گذار امت از یک داغ عظیم به یک بلوغ و حکمت جدید در مبارزه با استکبار بوده است.
این استاد دانشگاه با تبیین فرازهای سیاسی پیام رهبری خاطرنشان کرد:در این چهل روزی که از بزرگترین جنایت دشمن میگذرد، نه تنها روح بلند رهبر شهیدمان در جوار رحمت الهی متنعم است، بلکه چهره واقعی مستکبران عالم نیز بیش از پیش افشا شده است.
در این چهل روزی که از بزرگترین جنایت دشمن میگذرد، نه تنها روح بلند رهبر شهیدمان در جوار رحمت الهی متنعم است، بلکه چهره واقعی مستکبران عالم نیز بیش از پیش افشا شده است.
دیانی ادامه داد: در این مدت، دشمنان با کنار زدن نقابهای فریبنده، کینه دیرینه خود را عیان کردند، اما در مقابل، فرزندان غیور انقلاب اسلامی، دشمن را در بهت و استیصال کامل فرو بردهاند.
تداوم نهضت اربعیننویسی و صیانت از میراث شهدا
دکتر دیانی با اشاره به سنت حسنه «اربعیننویسی» در میان علما به استناد روایت نبوی، خاطرنشان کرد: همانگونه که بزرگان ما از قرن چهارم به نگارش چهل حدیث برای هدایت امت اهتمام داشتند، امروز نیز واکاوی ابعاد شهادت رهبر عظیمالشان انقلاب در چهلمین روز عروج ایشان، لایههای جدیدی از معرفت و بصیرت را به روی جامعه میگشاید که صیانت از این میراث، وظیفهای همگانی است.
دکتر دیانی با اشاره به جایگاه قدسی عدد چهل در قرآن و سنت، به تطبیق مفهوم «اربعین» در تحولات کنونی پرداخت و اظهار داشت: خداوند در قرآن از میقات چهلروزه حضرت موسی (ع) سخن میگوید. تاریخ نشان داده است که چهل شبانه روز مقاومت، همواره آبستن پیروزیهای بزرگ است. همانگونه که اربعین موسایی به فروپاشی فرعون و اربعین حسینی به رسوایی یزیدیان انجامید، اربعین شهدای مقاومت نیز نویدبخش تحقق سنت الهی در نابودی استکبار جهانی و افول نظام سلطه است.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند با بیان اینکه رهبر شهید، مجهولالقدر باقی ماندند، تصریح کرد: حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای در پیام خود به درستی اشاره فرمودند که ایشان به همان اندازه که مشهور بودند، شناخته نشدند.
وی افزود: امام خامنهای مصداق بارز «عالم ربانی» و «مجاهد خستگیناپذیر» بودند. شخصیتی که در اوج فقاهت، مومن به وعدههای الهی بود و با تکیه بر ظرفیت جوانان و تخصص داخلی، استقلال کشور را در لایههای مختلف علم و فناوری نهادینه کرد.
امام خامنهای مصداق بارز «عالم ربانی» و «مجاهد خستگیناپذیر» بودند. شخصیتی که در اوج فقاهت، مومن به وعدههای الهی بود و با تکیه بر ظرفیت جوانان و تخصص داخلی، استقلال کشور را در لایههای مختلف علم و فناوری نهادینه کرد.
هنر نهادسازی و تربیت اجتماعی در گام دوم انقلاب
وی برتریِ مدیریتی رهبر شهید را در «هنر انسانسازی» دانست و افزود: ایشان با نگاه تمدنساز خود، صرفاً به اداره امور نپرداختند، بلکه به دنبال تحقق اهداف پنجگانه انقلاب از نظامسازی تا تمدن نوین اسلامی بودند.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند عنوان داشت: یکی از هنرهای ماندگار رهبر شهید، نهادسازی و ایجاد «حلقههای میانی» بود که پلی میان حاکمیت و مردم ایجاد کرد. یکی از هنرهای ماندگار رهبر شهید، نهادسازی و ایجاد «حلقههای میانی» بود که پلی میان حاکمیت و مردم ایجاد کرد. این مدل از مدیریت، ریشه در باور عمیق ایشان به قدرت مردمسالاری دینی داشت.
دیانی با واکاوی راهبردهای نظامی در دوران رهبری امام خامنهای خاطرنشان کرد: ایشان با هوشمندی تمام، مسیر خودکفایی نظامی را ریلگذاری کردند.
وی افزود: حاکمیت نگاه ایشان باعث شد تا ایران به جای خرید تسلیحات خارجی، به فناوری بومی موشکی دست یابد. اگر امروز جبهه حق با قدرت موشکی خود لرزه بر اندام دشمنان میاندازد، محصول شجاعت حضرت آقا در ترجیحِ ساخت داخلی بر واردات ارزانقیمت بیگانگان است.
واژهگزینیهای راهبردی و قدرت خلق معانی در جبهه حق
این استاد دانشگاه به نبوغ ادبی و اصطلاحسازیهای رهبر معظم انقلاب اشاره کرد و گفت: معظمله با «قدرت خلق معانی»، واژگانی را تولید کردند که ادبیات سیاسی جهان را تغییر داد.
دیانی در ادامه عنوان کرد: ابداع عباراتی چون «اقتصاد مقاومتی»، «مردمسالاری دینی»، «هیئت اندیشه ورز» و جایگزینی «غرب آسیا» به جای «خاورمیانه»، نشان از نگاه استقلالطلبانه ایشان حتی در حوزه زبانشناسی دارد؛ چراکه اصطلاح خاورمیانه برخاسته از نگاه استعمارمحورِ غرب بود.
وی با تبیین فرازی حساس از پیام جدید رهبر انقلاب درباره نسبت میان دیپلماسی و میدان، تاکید کرد:در پیام جدید رهبر انقلاب تاکید شده است که میدان حضور مردم، میدان نبرد نظامی و میدان دیپلماسی همگی در یک طول قرار دارند. در پیام جدید رهبر انقلاب تاکید شده است که میدان حضور مردم، میدان نبرد نظامی و میدان دیپلماسی همگی در یک طول قرار دارند. ایشان به زیبایی اصطلاح «دوره سکوتِ صحنه نبرد» را به جای «آتشبس» به کار بردند تا یادآور شوند که نبرد همچنان ادامه دارد.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند در ادامه گفت: لذا حضور مضاعف مردم در مساجد و خیابانها، نه تنها ضرورتش کم نشده، بلکه پشتوانه اصلی دیپلماتهای ما در احقاق حقوق ملت است.
شکست دیپلماسی التماسی استکبار در برابر مقاومت جانانه ملت
دکتر دیانی با اشاره به ناتوانی دشمن در میدان نبرد اظهار داشت:دو هفته پس از آغاز جنگ، زمانی که رژیم صهیونیستی و آمریکا دریافتند محاسباتشان درباره قدرت مقاومت ایران کاملاً اشتباه بوده است، دست به دامن دیپلماسی التماسی شدند.دو هفته پس از آغاز جنگ، زمانی که رژیم صهیونیستی و آمریکا دریافتند محاسباتشان درباره قدرت مقاومت ایران کاملاً اشتباه بوده است، دست به دامن دیپلماسی التماسی شدند.
وی افزود: در آن مقطع، پنج کشور پیاپی به عنوان میانجی از سوی آمریکا پیام آتشبس آوردند، اما جمهوری اسلامی با تکیه بر «نقطهزنیهای میدان» و حمایت قاطع مردم، به هیچیک از این پیامها و حتی درخواستهای هشت سازمان اطلاعاتی بیگانه کمترین توجهی نکرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند به فرآیند تدوین پاسخ مقتدرانه ایران اشاره کرد و گفت: پس از اصرارهای مکرر آمریکا از طریق مجاری دیپلماتیک پاکستان، شورای عالی امنیت ملی متنی ۲۰ مادهای را آماده کرد.
دیانی ادامه داد: این متن پس از ارائه به محضر مقام معظم رهبری و جرح و تعدیل توسط معظمله، ابتدا به ۱۴ بند و در نهایت به یک منشور مستحکم ۱۰ مادهای تبدیل شد. این سند، حرف آخر نظام است و هیچ عقبنشینی در آن وجود ندارد؛ به طوری که حتی میانجیگران پاکستانی در نگاه اول اعتراف کردند که ایران در این متن بر تمام مواضع خود ایستادگی کرده است.
خفت «ترامپ قمارباز» در پذیرش شروط جمهوری اسلامی
وی با تبیین پیروزی دیپلماتیک اخیر تصریح کرد: ایران با هوشمندی کامل، صرفِ پذیرش پیام را کافی ندانست و تأکید کرد که طرف مقابل باید رسماً موضع خود را اعلام کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند در ادامه گفت: این پافشاری باعث شد تا ترامپ، این قمارباز سیاسی، در موضع ضعف و خاری قرار گرفته و مجبور شود با انتشار پیامی رسمی، این ۱۰ بند را به عنوان «مبنای مذاکره» بپذیرد. این پافشاری باعث شد تا ترامپ، این قمارباز سیاسی، در موضع ضعف و خاری قرار گرفته و مجبور شود با انتشار پیامی رسمی، این ۱۰ بند را به عنوان «مبنای مذاکره» بپذیرد. این اقدام، سند مذکور را به یک سند بینالمللی تبدیل کرد که با ضمانت قدرتهایی همچون چین، در محافل جهانی قابل استناد است.
دیانی به نقش دکتر قالیباف در راس هیئت مذاکرهکننده اشاره کرد و افزود: بر اساس تدابیر اتخاذ شده، هرگونه گفتگو منوط به تحقق دو پیششرط اساسی است؛ نخست، توقف کامل تجاوزات رژیم صهیونیستی به خاک لبنان و جبهه حزبالله و دوم، آزادسازی بیقید و شرط داراییهای بلوکه شده ایران. تا زمانی که این دو شرط محقق نشود، عملاً هیچ مذاکرهای صورت نخواهد گرفت و این یعنی ما امروز نه از موضع ضعف، بلکه از جایگاه قدرت مطلق منطقه سخن میگوییم.
مطالبهگری در تجمعات؛ پشتوانه عظیم تیم دیپلماسی در میدان
وی بر اهمیت حفظ وحدت ملی تأکید کرد و گفت: مردم باید در تجمعات و راهپیماییها از سردادن شعارهایی که موجب دودستگی میشود، پرهیز کنند.
دیانی عنوان کرد:نقش امروز مردم، «مطالبهگری هوشمندانه» است. پیشنهاد میشود در گردهماییهای شبانه، این بندهای دهگانه بازخوانی شود تا همگان بدانند پشتوانه تیم دیپلماسی در میدان، مطالبه قاطع ملت است. نقش امروز مردم، «مطالبهگری هوشمندانه» است. پیشنهاد میشود در گردهماییهای شبانه، این بندهای دهگانه بازخوانی شود تا همگان بدانند پشتوانه تیم دیپلماسی در میدان، مطالبه قاطع ملت است. این حضور پرشور، بازوی قدرت ما در میز مذاکرات خواهد بود.
این استاد دانشگاه با بازخوانی هشدار امنیتمحور رهبر معظم انقلاب خاطرنشان کرد: معظمله تأکید فرمودهاند که نباید نام این مقطع را «آتشبس» گذاشت، بلکه این یک «دوره سکوت در صحنه نبرد» است.
وی ادامه داد: در این بازه زمانی، دشمن مکار ممکن است به دنبال شناسایی و ترور چهرههای نظامی و نخبگان دفاعی ما باشد. لذا هوشیاری کامل نیروهای مسلح و نهادهای امنیتی برای صیانت از فرماندهان و سرمایههای انسانی، از اوجب واجبات در این دوره حساس است.
تداوم فتوای هستهای و تکیه بر قدرت ایمان و بازدارندگی
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند با تأکید بر ثبات مواضع نظام در موضوعات راهبردی اظهار داشت: همانگونه که رهبر معظم انقلاب در پیام خود تصریح فرمودند، موضع ایشان دقیقاً منطبق بر سیره و فتوای والد شهیدشان است.
وی افزود:ما بر اساس مبانی شرعی، هرگز به دنبال سلاح اتمی نبوده و نیستیم؛ چرا که امروز ابزارهای قدرتی در اختیار داریم که کارایی آنها از بمب اتم نیز فراتر است. ما بر اساس مبانی شرعی، هرگز به دنبال سلاح اتمی نبوده و نیستیم؛ چرا که امروز ابزارهای قدرتی در اختیار داریم که کارایی آنها از بمب اتم نیز فراتر است. ایمان ملت و توانمندیهای بومی، بزرگترین سرمایه ما در برابر زیادهخواهیهای جهانی است.
دیانی با اشاره به ظرفیت عظیم ژئوپلیتیک ایران گفت: امروزه مدیریت تنگه هرمز پتانسیل اقتصادی بینظیری را برای کشور فراهم آورده است. اگر پیش از این دشمن ما را تحریم میکرد، امروز به نقطهای رسیدهایم که با مدیریت هوشمندانه این آبراه استراتژیک، توان تحریمِ دشمن را داریم.
این استاد دانشگاه در ادامه گفت: درآمد حاصل از تردد کشتیها و اشراف بر این گلوگاه جهانی، نه تنها موجب گشایشهای اقتصادی خواهد شد، بلکه توازن قدرت را در منطقه به نفع جبهه مقاومت تغییر داده است.
نهیب به همسایگان جنوبی؛ لزوم درک معجزه مقاومت
این استاد دانشگاه، بخش مربوط به دیپلماسی منطقهای در پیام رهبری را یک اتمامحجت تاریخی دانست و افزود: حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای با نگاهی برادرانه اما مقتدرانه، خطاب به همسایگان جنوبی بر لزوم درک «معجزه مقاومت» تأکید کردند.
وی در ادامه عنوان کرد: ایشان به صراحت فرمودند که همسایگان باید جایگاه درست تاریخی خود را بازشناسند. پیام روشن نظام این است که اگر این کشورها مسیر خیرخواهی را در پیش بگیرند، برادری ایران را ملموستر از گذشته حس خواهند کرد.
دیانی گفت: یکی از فرازهای بسیار مهم پیام معظمله، تأکید بر بازپسگیری حقوق پایمال شده ملت ایران است. ایران اسلامی با قاطعیت پیگیر غرامت تکتک صدمات وارد شده، خونبهای شهیدان و حقوق جانبازان عزیز خواهد بود.ایران اسلامی با قاطعیت پیگیر غرامت تکتک صدمات وارد شده، خونبهای شهیدان و حقوق جانبازان عزیز خواهد بود.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند ادامه داد: در همین راستا، مدیریت تنگه هرمز وارد مرحله جدیدی خواهد شد که با هماهنگی نهادهای قانونگذار از جمله مجلس شورای اسلامی، منافع آن به کل جبهه مقاومت سرایت خواهد کرد.
آیندهنگری و پیشبینیهای محققشده رهبر شهید
دیانی با اشاره به بصیرت الهی امام خامنهای در پیشبینی حوادث دوردست تصریح کرد: رهبر شهید ما در اثر توسل و استغاثه مداوم به محضر ولیعصر (عج)، حوادثی را پیشبینی میکردند که امروز شاهد تحقق یکی پس از دیگری آنها هستیم.
وی افزود: پیشبینی زوال رژیم صهیونیستی تا مبعوث شدن تودههای مردم برای ماموریتهای الهی، همگی نشان از پیوند عمیق ایشان با سرچشمه هدایت داشت. ایشان به حق «اشبه الناس» به سیره اولیای الهی بودند.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند مفهوم «مبعوث شدن مردم» در کلام رهبری را چنین تبیین کرد: مبعوث شدن یعنی برانگیختگی یک جامعه برای یک ماموریت الهی. امروز فارغ از هر نوع جناحبندی سیاسی، قلوب مردم برای آرمانهای بلند انقلاب متحد شده است.
دیانی عنوان داشت: این همان اراده الهی است که ملت ایران را به بالاترین درجات عزت خواهد رساند. ما امروز در نقطهای ایستادهایم که نه تنها تحریمها را بیاثر کردهایم، بلکه به فضل الهی موازنه قدرت را در جهان جابهجا نمودهایم.ما امروز در نقطهای ایستادهایم که نه تنها تحریمها را بیاثر کردهایم، بلکه به فضل الهی موازنه قدرت را در جهان جابهجا نمودهایم.
این استاد دانشگاه با اشاره به توصیههای اخلاقی و معیشتی رهبر معظم انقلاب اظهار داشت: نخستین تأکید معظمله بر موضوع «مراعات یکدیگر» در فضای جامعه است. طبیعی است که شرایط جنگی، کمبودها و فشارهایی را به دنبال داشته باشد، اما اگر روحیه ایثار و کمک مؤمنانه در میان آحاد مردم جاری باشد، اقشار آسیبپذیر فشار کمتری را متحمل میشوند. ایشان همدلی مردم در کنار تلاشهای دولت را کلید عبور از تنگناهای معیشتی کنونی دانستند.
صیانت از اندیشه در برابر شبیخون رسانهای دشمن
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند، دومین توصیه رهبری را صیانت از جبهه فکری برشمرد و تصریح کرد: حضرت آقا گوش را به عنوان «پنجره مغز و قلب» توصیف فرمودند که باید در برابر بوقهای تبلیغاتی دشمن محافظت شود.
وی افزود: ایشان تأکید کردند که امت اسلامی یا باید اساساً از مواجهه با رسانههای معاند پرهیز کنند، یا در صورت مواجهه، با چشم «سوءظن فراوان» به اخبار آنها بنگرند؛ چرا که دشمن هرگز خیرخواه ملت ایران نبوده و هدفش تضعیف ارادههاست.
دیانی با تبیین ضرورت دمیدن روح حماسه در کالبد جامعه گفت: فراز مهمی از پیام رهبر معظم انقلاب به پایان دوران عزای رسمی اشاره دارد.معظمله تأکید فرمودند که اگرچه مردم پس از چهل روز جامه عزا را از تن بیرون میآورند، اما نباید عزم قاطع بر «انتقام خون پاک رهبر شهید» و شهدای جنگهای تحمیلی دوم و سوم در قلوب سرد شود. معظمله تأکید فرمودند که اگرچه مردم پس از چهل روز جامه عزا را از تن بیرون میآورند، اما نباید عزم قاطع بر «انتقام خون پاک رهبر شهید» و شهدای جنگهای تحمیلی دوم و سوم در قلوب سرد شود. این خونخواهی، موتور محرک نهضت در مراحل پیشِ رو خواهد بود.
«نه سازش، نه تسلیم»؛ راهبرد بیتغییر جبهه حق
دیانی با تأکید بر استمرار شعارهای اصولی انقلاب خاطرنشان کرد: شعار راهبردی «نه سازش، نه تسلیم؛ نبرد با آمریکا» همچنان شعار اول و آخر ملت ماست.
این استاد دانشگاه افزود: این موضع صریح که در کلام رهبر معظم انقلاب تجلی یافته، نشاندهنده این است که هیچ فاکتور بینالمللی یا فشار نظامی نمیتواند ایران را از مسیر استقلالطلبی و مبارزه با استکبار منصرف کند. ما در سایه این عزم، مسیر پیروزی را هموار خواهیم کرد.هیچ فاکتور بینالمللی یا فشار نظامی نمیتواند ایران را از مسیر استقلالطلبی و مبارزه با استکبار منصرف کند. ما در سایه این عزم، مسیر پیروزی را هموار خواهیم کرد.
وی، پایانبندی پیام معظمله را پیوند میان معنویت و پیروزی دانست و افزود: حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای در انتهای پیام نورانی خود، بار دیگر به مقام شامخ حضرت ولیعصر (عج) استغاثه نمودند. ایشان از پیشگاه امام زمان (عج) درخواست کردند که با دعای خاص خود، امت را برای غلبه قاطع بر دشمن، هم در «صحنه مذاکرات» و هم در «میدان نبرد»، یاری فرمایند تا نصرت الهی به کاملترین شکل محقق شود.
دکتر دیانی در پایان خاطرنشان کرد: توسل به ائمه معصومین (ع) همواره گرهگشای بحرانهای سخت تاریخ اسلام بوده است. امروز نیز همانگونه که در سیره بزرگان ما از جمله شیخ بهایی و امام راحل مشهود بود، این پیوند معنوی با ولایت است که ما را در جنگهای مدرن و پیچیدگیهای سیاسی پیروز میگرداند.
نظر شما