حجتالاسلام والمسلمین دکتر مسعود آذربایجانی، استاد حوزه علمیه قم و عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، در گفتگو با خبرگزاری شبستان در استان قم ضمن تسلیت ایان اربعین شهادت رهبر معظم انقلاب، به تشریح و تبیین فرازهایی از پیام رهبر شهید به یکصدمین سال بازتاسیس حوزه علمیه و دیدگاه ایشان نسبت به ویژگیهای «حوزه پیشرو و سرآمد» پرداخت و گفت: منظور از پیشرو بودن آن است که حوزه علمیه نسبت به سایر نهادهای اجتماعی، دینی و فرهنگی جلوتر و پیشگام باشد و چنان جاذبهای ایجاد کند که دیگر نهادها را به سمت خود بکشاند.
وی ادامه داد: اما سرآمد بودن به معنای برتری نسبت به نهادهای مشابه تعلیم و تربیت، همچنین ادیان دیگر از جمله مسیحیت و یهود و جنبشهای معنوی نوظهور در جهان است؛ به نحوی که حوزه دارای قوتها و برجستگیهای قابل اثباتی باشد که این برتری را نشان دهد.
عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه به سه کارویژه اصلی را برای حوزه پیشرو و سرآمد اشاره کرد و گفت: نخست «تفقه در دین» به معنای فهم عمیق و جامع دین در همه ابعاد اعتقادی، کلامی، اخلاقی، مناسک، شریعت، عرفان و معنویت به گونهای متناسب با زمان؛ دوم «تهذیب و تزکیه» که طی آن حوزویان با خودسازی عملی نشان دهند که دینداری میتواند حیات طیبه را در زندگی فردی و خانوادگی به ارمغان آورد؛ و سوم «تبلیغ» که باید با استفاده از همه ظرفیتها، ابزارها و فناوریهای جدید، همراه با شناخت دقیق نیازهای انسان امروز و بهرهمندی از علوم کمکی نظیر روانشناسی دین، جامعهشناسی دین و تربیت دینی انجام شود.
وی در ادامه تأکید کرد: حوزه برای سرآمد بودن باید خود را نسبت به دو دسته رقیب بسنجد؛ دسته اول ادیان دیگر و جنبشهای معنوی نوظهور در جهان، و دسته دوم نهادها و ابزارهای تبلیغی و تربیتی فعال در رسانههای جمعی و شبکههای اجتماعی که پیامهایی به نام دین یا معنویت منتشر میکنند.
آذربایجانی با اشاره به شکاف نسلی و وضعیت کنونی نسل جوان، تصریح کرد: برای حفظ جاذبه و پیشروی حوزه، باید بر مشترکات بیشتر تأکید شود و از پیامهای اخلاقی، معرفتی، عرفانی و معنوی دین استفاده بیشتری گردد، زیرا این بخش از ظرفیت دین جاذبه بالایی برای نسل جدید دارد.
این استاد حوزه علمیه قم در ادامه به الزامات تحقق حوزه پیشرو و سرآمد پرداخت و گفت: نخستین الزام، تحول در نظام آموزشی است؛ به گونهای که طلبه امروز هم کارویژههای سهگانه را به خوبی انجام دهد و هم از علوم انسانی جدید و ابزارهای نوین بهره ببرد، با امکان تقسیم کار تخصصی در رشتههایی مانند روانشناسی، جامعهشناسی، حقوق و تعلیم و تربیت.
وی با بیان اینکه دومین الزام، ارتباط وثیق با مردم است گفت:در گذشته امام جماعت مساجد از مراجع و علمای تراز اول بودند اما امروز اینگونه نیست و متأسفانه حضور فضلا و علما در مساجد به میزان لازم نیست، در حالی که مسجد به عنوان خانه خدا و پایگاه دین، یکی از کلیدیترین عرصههای ارتباط حوزه با مردم محسوب میشود.
وی سومین الزام را بازگشت به قرآن و حدیث عنوان کرد و گفت: قرآن و حدیث نه تنها منبع دین، بلکه رسانه و زبان عمومی حوزه هستند و باید از ابتدای ورود طلبه تا پایان درس خارج، این دو ابزار در همه بخشهای تفقهی، اخلاقی و تبلیغی مورد استفاده قرار گیرند، زیرا قرآن با هیچ پیام دیگری قابل مقایسه نیست و میتواند سرآمدی حوزه را تضمین کند.
این عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در پایان، حوزه پیشرو و سرآمد را حامل نرمافزار تمدن اسلامی توصیف کرد و گفت: حوزهها در کنار دانشگاهها، بخش علوم اسلامی، معنوی و ارزشهای تمدنساز را عهدهدار هستند. محوریت اصلی دانشگاهها علوم طبیعی، زیستی، ریاضی، فنی و مهندسی است و محوریت اصلی حوزهها علوم اسلامی و معنوی است که در بخش علوم انسانی نیز میتوانند مشارکت داشته باشند.
نظر شما