خبرگزاری شبستان- لرستان، فلکالافلاک قلعهای تاریخی در مرکز شهر خرمآباد در استان لرستان بر فراز تپهای در شهر خرمآباد و در نزدیکی رودخانه، در مرکز شهر جای گرفته و چشمگیرترین یادمان تاریخی و گردشگری خرمآباد میباشد.
فلکالافلاک قلب تاریخِ خرمآباد
چند صد سال پیش در دوره ساسانیان قلعه فلک الافلاک بر بلندای تپههای خرمآباد از سنگ، آجر، خشت خام، گچ و آهک ساخته شد.
چهار سالن بزرگ، ۲حیاط خلوت، چندین تالار کوچک، اتاقها و دروازههایی به سمت شمال درون قلعه فلک الافلاک جا گرفتهاند. مهمترین بخش قلعه، برجهای بلندقامتش هستند که از بین ۱۲برج زمان قدیم، درحالحاضر ۸برج باقی مانده است.
قلعه تاریخی خرم آباد بخشهای مختلفی مثل حمام، برج نگهبانی، چاه آب و… هم دارد که کمک میکردند این قلعه به پناهگاهی امن و راحت برای روزهای جنگ تبدیل شود.
زمان گذشته محل زندانی اسیران رومی بوده است. در دوران قاجار و صفویه برای بازسازی قلعه فلک الافلاک تلاشهای زیادی شد. یکی از پادشاهان زمان قاجار که مرمت قلعه برایش اهمیت داشت، محمدعلیمیرزا دولتشاه، حاکم لرستان و کرمانشاه بود. محمدعلیمیرزا دستور داد که علاوهبر بازسازی، بخشهای دیوانخانه و سربازخانه را هم پایین قلعه بسازند.
این روزها قلعه فلک الافلاک با داشتن موزه باستانشناسی، مردمشناسی و آزمایشگاه مرمت یکی از جاهای دیدنی لرستان برای تاریخدوستان است.
فلک الافلاک جایی است که شاهد روزهای سخت، تلخ و حتی ترسناک در دورههای مختلف بوده است. یکی از اتفاقات مهم و تلخی که برای قلعه فلک الافلاک افتاد، زلزله سال ۱۳۳۸ بود که برج شمالغربی قلعه را خراب کرد. زلزله دیگری در سالهای گذشته لرستان را لرزاند و تعدادی از کنگرههای آن را خراب کرد.
آتش موشکهای صهیونی، آمریکایی به قلعه فلکالافلاک هم رسید
این بنای تاریخی، ۱۷ اسفندماه ۱۴۰۴ زیر آتش موشکهای صهیونی، آمریکایی قرار گرفت.
عطا حسنپور، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی لرستان، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خرمآباد، اظهارداشت: در این حمله حدود ۱۴ تا ۱۵ موشک به محدوده عرصه قلعه فلکالافلاک اصابت کرد و نخستین موشک ساختمان ادارهکل میراثفرهنگی لرستان را هدف گرفت و این بنا و تمام تجهیزات آن تخریب شد.
وی با اشاره به اینکه یکی از بناهای تاریخی نیز با عنوان سربازخانه شماره دو بهطور کامل تخریب شد، افزود: این ساختمان که بخشی از مجموعه فلکالافلاک بود در اثر اصابت مستقیم موشک بهطور صددرصدی از بین رفت.
حسنپور با اشاره به اینکه فلکالافلاک در باغ تاریخی گلستان جای گرفته است، ادامه داد: در جریان حملات موشکی، بخشهای گستردهای از این باغ نیز آسیب دیده است.
خسارت ۱۰۰ میلیارد تومانی دشمن به نگین شهر خرمآباد
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی لرستان مجموع خسارتهای واردشده به مجموعه فلکالافلاک را طبق برآوردهای اولیه ۱۰۰ میلیارد تومان تخمین زد و گفت: پیش از این، نشان بینالمللی «سپر آبی» بر بام قلعه فلکالافلاک نصب شده بود که بهصراحت بر ممنوعیت حمله به آثار تاریخی در زمان جنگ و مخاصمه دلالت دارد. این اصل، در اسناد و کنوانسیونهای ۱۹۵۴ لاهه، ۱۹۷۲ یونسکو و ۲۳۴۷ سازمان ملل متحد تصریح شده و جامعه جهانی را به حفاظت از میراث فرهنگی بشر در هر شرایطی ملزم میکند.
حسنپور یادآور شد: حمله به عرصه این مجموعه تاریخی در حالی رخ داده که تمام این معاهدات و قوانین بینالمللی بر ضرورت مصونماندن میراثفرهنگی از حملات نظامی تأکید دارند.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان، با اشاره به آسیبهای تازه نمایان شده در قلعه فلکالافلاک پس از موج انفجارها، تاکید کرد: با وجود اینکه در ابتدا آسیب جدی به چشم نمیآمد، بررسیهای کارشناسی و بارشهای اخیر، ترکها و شکافهای متعددی را در بخشهای مختلف این بنای تاریخی که قدمتی حدود ۱۸۰۰ سال دارد، آشکار کرده است، بنایی که حدود ۱۸۰۰ سال از عمر آن میگذرد، با این موجهای انفجار هر موشک یک تُن وزن داشته باشد به مرور زمان تأثیرات منفی خود را خواهد گذاشت.
حسنپور خاطرنشانکرد: سال ها پیش بخشی از عرصه فلک الافلاک در اختیار ارگان های نظامی، دانشگاهی و اداری بود و اکنون سال هاست تمام عرصه ۱۲ هکتاری فلک الافلاک در اختیار میراث فرهنگی است و به عنوان یک مجموعه فرهنگی و گردشگری مورد استفاده قرار میگیرد.
این اظهارات نشان میدهد که نگرانیهای جدی در خصوص پایداری سازهای قلعه فلکالافلاک و مجموعههای تاریخی اطراف آن وجود دارد و میراث فرهنگی استان در تلاش است تا ضمن مستندسازی خسارات، راهکارهای لازم برای حفاظت از این میراث گرانبها را اتخاذ نماید.
فلکالافلاک؛ سمبل مقاومت و ایستادگی
قلعه فلکالافلاک با وجود این حملات بازم هم قامت خم نکرده و بهعنوان سمبلی از مقاومت معماری در قلب شهر خرمآباد ایستاده است.
قلعهای که قلب تاریخ شهر خرمآباد است، در ایام نوروز هر سال میزبان بیش از ۱۴ هزار مسافر نوروزی بود. اما امسال با توجه به شرایط جنگی، به گفته مدیرکل میراث فرهنگی لرستان بازدید از آثار تاریخی استان لرستان تعطیل شده است.
نظر شما