دکتر غلامعلی افروز، استاد دانشگاه تهران، روان شناس و عضو شورای عالی نظام روان شناسی کشور در گفتگو با خبرنگار فرهنگ و اجتماع خبرگزاری شبستان با اشاره به راهکارهای روان شناسی مواجهه با شرایط جنگی به ویژه کودکان اظهار کرد:خوشبختانه انتخاب بایسته و شایسته آیتالله سید مجتبی خامنهای امیدی تازه در دل ملت ایران و آزادگان جهان، بهویژه در ایران اسلامی، دمیده است. این انتخاب نویدبخش آیندهای روشن برای کشور ماست و بیتردید میتواند زمینهساز تقویت امید، عزت و انسجام ملی باشد.
احساس خود ارزشمندی مهمترین سرمایه اجتماعی و روانی
وی تصریح کرد: واقعیت این است که هنگامی که احساس خود ارزشمندی، عزت ملی و اقتدار یک کشور افزایش پیدا میکند، این افتخار متعلق به همه مردم آن سرزمین است. احساس خود ارزشمندی یک سرمایه بسیار مهم اجتماعی و روانی محسوب میشود. حماسهآفرینیها، روحیه ایثار و شهادتطلبی رزمندگان، و اقتداری که امروز کشور ما به دست آورده، موجب شده احساس عزت و خودباوری فردی و ملی در جامعه تقویت شود.
دکتر افروز بیان کرد: امروز شاهد هستیم که در بسیاری از نقاط جهان، از کشورهای آسیای شرقی گرفته تا پاکستان، هند، برخی کشورهای اروپایی و حتی در برخی ایالتهای آمریکا، مردم با احترام و تحسین از ملت ایران یاد میکنند. در برخی تجمعات مردمی، افراد پرچم ایران را در دست گرفته و حتی تصاویر رهبر ایران را حمل میکنند و شعارهایی در حمایت از ملت ایران سر میدهند. این موضوع نشاندهنده جایگاه و اعتباری است که ملت ایران در میان آزادگان جهان به دست آورده است. این عزت سرمایهای بزرگ است که باید آن را حفظ کنیم و به نسلهای آینده منتقل نماییم.
این استاد دانشگاه تهران در پاسخ به این سوال که با وجود سختیها و فشارها، چگونه میتوان روحیه جامعه را حفظ کرد؟ بیان کرد: بدون تردید ملت ما سختیها و رنجهای زیادی را تجربه کرده است، اما در کنار این دشواریها، افتخارها و دستاوردهای بزرگی نیز حاصل شده است. نکته مهم این است که انسانها ذاتاً آرامش را دوست دارند. همانطور که در زندگی اصل بر سلامت است و بیماری عارض میشود، یا اصل نور است و تاریکی در نبود نور پدید میآید، در زندگی اجتماعی نیز اصل بر آرامش است و اضطراب حالتی عارضی است.
لزوم تقویت آرامش در زندگی فردی و اجتماعی
وی ادامه داد: بنابراین باید به جای آنکه صرفاً در پی حذف اضطراب باشیم، تلاش کنیم آرامش را در زندگی فردی و خانوادگی تقویت کنیم. بازگشت به خویشتن و تقویت عزت ملی میتواند این آرامش را در جامعه و خانوادهها نهادینه کند.
این روان شناس به منابع اصلی ایجاد آرامش در زندگی اشاره کرد و گفت: دو منبع اصلی برای آرامش در زندگی وجود دارد. نخست یاد خداوند متعال است. ایمان به خدایی دانا، حکیم و توانا که همواره همراه انسان است، بزرگترین پشتوانه آرامش روحی است. همانگونه که در قرآن کریم آمده است: «ألا بذکر الله تطمئن القلوب»؛ دلها با یاد خدا آرام میگیرد؛ دومین منبع آرامش، کانون خانواده است؛ همسران آرامبخش، پدر و مادرانی که محبت و نشاط را به فرزندان منتقل میکنند. فضای آرام در خانواده نقش بسیار مهمی در سلامت روحی فرزندان دارد. عصبانیت، فریاد زدن و ایجاد تنش نهتنها آرامش را از بین میبرد بلکه میتواند روحیه کودکان را نیز دچار آسیب کند.
اقدامات خانوادهها برای ایجاد آرامش در زمان بحران
دکتر افروز با اشاره به اقدامات خانوادهها برای ایجاد آرامش در زمان بحران افزود: لازم است آرامش در فضای خانواده نهادینه شود، بهویژه در ساعات پایانی روز. والدین میتوانند با بیان خاطرات زیبا، روایتهای الهامبخش و گفتوگوهای امیدبخش با فرزندان، روحیه آنان را تقویت کنند. همچنین باید به فرزندان یادآوری کنیم که کشور ما به عنوان کشوری مستقل در حال تبدیل شدن به الگویی برای بسیاری از ملتهاست و این مسیر هرچند با دشواری همراه است، اما ارزشمند و افتخارآمیز است.
وی با اشاره به توصیه ای برای والدین در ارتباط با فرزندان اظهار کرد: یکی از مهمترین اصول در تربیت فرزندان این است که با محبت و آرامش با آنان رفتار شود.از پیامبر اکرم(ص) نقل شده است که برای محبوب شدن نزد فرزندان، باید تا حد توان برای آنان کار کرد اما بدون منت گذاشتن و بدون توقع. نباید فرزندان را با توقعات سنگین یا سرزنش و تحقیر تحت فشار قرار داد. وقتی فرزندان محبت صادقانه والدین را احساس کنند، به طور طبیعی با آنان همدلی خواهند کرد.
افروز در پاسخ به این سوال که برای تقویت آرامش اجتماعی چه راهکاری پیشنهاد میکنید؟ تصریح کرد: یکی از مهمترین راهکارها تقویت مثبتاندیشی در جامعه و خانواده است. باید بیشتر به موفقیتها و توانمندیها توجه کنیم و روحیه امید را در میان اعضای خانواده تقویت نماییم. اگر این نگاه مثبت در خانهها گسترش یابد، آرامش روانی خانوادهها افزایش مییابد و در نهایت جامعهای آرامتر و امیدوارتر شکل خواهد گرفت.
هفت اصل برای حفظ آرامش در زمان بحران
دکتر افروز با اشاره به چند اصل مهم برای حفظ آرامش در خانوادهها اظهار کرد: تقویت مثبتاندیشی در محیط خانه، امیدآفرینی برای خود و دیگران،بخشایشگری و دوری از کینه، کمک به دیگران و گسترش فرهنگ خیر، تهذیب دلها و نزدیکی بیشتر میان افراد و توجه به تلاش فرزندان به جای تمرکز صرف بر نتیجه.
توکل به خداوند
وی تاکید کرد: آرامش یک موهبت الهی است. اگر این آرامش در خانواده نهادینه شود، جامعهای امیدوار، همدل و توانمند شکل خواهد گرفت.
نظر شما