حجت الاسلام هادی عجمی، پژوهشگر و استاد حوزه علمیه در گفتگو با خبرنگار فرهنگ و اجتماع خبرگزاری شبستان درباره الزامات و پیامدهای وحدت و انسجام اجتماعی در شرایط جنگی جامعه اظهار کرد: در بحث شکلگیری وحدت و انسجام اجتماعی باید به این نکته توجه کرد که وحدت و انسجام اجتماعی یکی از دستورات راهبردی قرآن کریم است.قرآن مردم را به «تعاون بر نیکی» دعوت میکند و این موضوع در فرهنگ اسلامی تنها یک دستور مقطعی نیست، بلکه یک فرهنگ اجتماعی ریشهدار به شمار میآید.
وی افزود: تعاون در اسلام صرفاً یک ارتباط دوطرفه نیست، بلکه هر نوع همکاری، همیاری و یار بودن را در بر میگیرد. در جامعه اسلامی، افراد باید یکدیگر را در مسیر نیکی یاری کنند و این همراهی نیز باید در جهت خیر و صلاح باشد، نه در مسیر گناه و نافرمانی. این موضوع بر خلاف برخی دستورات الهی که جنبه فردی دارند، یک دستور اجتماعی و عمومی محسوب میشود.
انسجام بدون محور نیکی، مطلوب نیست
این کارشناس مسائل دینی با اشاره به مفهوم انسجام اجتماعی در جهان امروز گفت: اصل انسجام امر خوبی است، اما پرسش اساسی این است که این انسجام حول چه محوری شکل میگیرد. ممکن است در برخی کشورها نیز نوعی انسجام وجود داشته باشد، اما اگر این انسجام در مسیر ظلم یا تجاوز به دیگر ملتها باشد، در حقیقت مصداق «تعاون بر عدوان» خواهد بود.
حجت الاسلام عجمی ادامه داد: در فرهنگ دینی ما صرف همبستگی کافی نیست؛ انسجام باید در مسیر نیکی و خیر شکل بگیرد. حتی ممکن است در یک خانواده نیز نوعی هماهنگی و انسجام وجود داشته باشد، اما اگر این همراهی در مسیر نادرست یا مخالفت با ارزشهای الهی باشد، چنین انسجامی ارزشمند نخواهد بود.
ضرورت وجود محور مشترک برای انسجام اجتماعی
وی در ادامه تأکید کرد: برای شکلگیری انسجام اجتماعی، وجود یک محور مشترک ضروری است. هرچه این محور مشترک گستردهتر باشد، افراد بیشتری میتوانند حول آن جمع شوند و انسجام واقعی شکل بگیرد. اما اگر محور مورد نظر محدود باشد و تنها بخشی از جامعه را دربر گیرد، امکان شکلگیری همبستگی فراگیر فراهم نخواهد شد.
حجت الاسلام عجمی تصریح کرد: در شرایط جنگی، اگر بخواهیم دایره تعاون و همبستگی اجتماعی را گسترش دهیم و به سمت جذب حداکثری حرکت کنیم، باید بر محور مشترکی تأکید کنیم که برای عموم مردم قابل پذیرش باشد.
«ایران»؛ محور مشترک همبستگی ملی
این پژهشگر دینی خاطرنشان کرد: در شرایط کنونی، ایران و حفظ کیان آن میتواند مهمترین محور مشترک برای شکلگیری انسجام اجتماعی باشد. این موضوع صرفاً یک مسئله متعلق به یک جریان یا گروه خاص نیست، بلکه موضوعی است که برای اکثریت مردم ایران با هر سلیقه، قومیت و دیدگاهی اهمیت دارد.
وی افزود: برای عموم مردم ایران، از هر رنگ و نژاد و گرایش فکری، ایران موضوعی مهم و مشترک است. بنابراین اگر انسجام اجتماعی حول این محور شکل بگیرد، امکان حضور و مشارکت حداکثری مردم فراهم خواهد شد.
حفظ نظام اسلامی؛ مصداق تعاون بر نیکی و تقوا
حجتالاسلام عجمی با اشاره به جایگاه حفظ نظام اسلامی گفت: زمانی که انسجام اجتماعی حول محور مشترک شکل گرفت، باید این ظرفیت اجتماعی در مسیر تعاون بر نیکی و تقوا هدایت شود. از این منظر، حفظ حاکمیت اسلامی نیز یکی از بارزترین مصادیق نیکی و تقوا به شمار میآید.
این پژوهشگر دینی با یادآوری سخن بنیانگذار انقلاب اسلامی اظهار کرد: حضرت امام خمینی(ره) تأکید میکنند که حفظ نظام اسلامی از اوجب واجبات است؛ چرا که در سایه حفظ این نظام، اسلام و ارزشهای دینی نیز حفظ میشود. به همین دلیل، نگهداشت نظام اسلامی تنها حفظ یک ساختار سیاسی نیست، بلکه حفظ یک هویت دینی و تمدنی محسوب میشود.
نقش رسانهها در تقویت انسجام اجتماعی
حجت الاسلام عجمی به نقش رسانهها و فعالان اجتماعی اشاره کرد و گفت: رسانههای عمومی مانند تلویزیون، در کنار طرح مباحث و شعارهای انقلابی، باید به موضوعی توجه کنند که بیشترین ظرفیت برای جذب حداکثری مردم را داشته باشد.
وی افزود: فعالان فضای مجازی،خطیبان، منبریها و کسانی که در جامعه تریبون دارند، بهویژه در فضاهای عمومی، رسانهها و شبکههای اجتماعی، باید در پیامها و گفتمان خود بر کلیدواژه «ایران» و «حفظ ایران» تأکید کنند.
تأکید بر ایران؛ راهبرد انسجام در شرایط جنگی
این استاد حوزه تصریح کرد: در شرایط جنگی، تأکید بر ایران میتواند عامل مهمی برای شکلگیری همبستگی ملی باشد. هنگامی که همه اقشار جامعه حول این محور مشترک گرد هم آیند، میتوان این ظرفیت اجتماعی را در مسیر تعاون، نیکی و تقویت نظام اسلامی هدایت کرد.
وی گفت: امروز ایران در قالب جمهوری اسلامی ایران معنا پیدا میکند، بنابراین تأکید بر حفظ ایران و کیان ملی، در واقع تأکید بر حفظ هویت دینی، ملی و تاریخی کشور است و می تواند پشتوانه ای مهم برای عبور از شرایط حساس کنونی باشد.
نظر شما