از میراث خانوادگی تا تولید ملی/ روایت کارآفرین جاجیم در خراسان جنوبی

کارآفرین و تولیدکننده مصنوعات جاجیم در خراسان جنوبی، بیش از یک دهه است که با تکیه بر پیشینه خانوادگی خود در صنایع سنتی، مسیر تولید را از کارگاهی کوچک آغاز کرده و امروز با وجود همه دشواری‌های اقتصادی، تلاش می‌کند چرخ یک کسب‌وکار خانوادگی را در حوزه سوغات و محصولات کاربردی بومی به حرکت نگه دارد.

صنایع‌دستی، زبان خاموش تاریخ و فرهنگ یک ملت است، هنری که از دل خانه‌ها، روستاها و کارگاه‌های کوچک برمی‌خیزد و با دستانی صبور، روح زندگی را در نقش و رنگ می‌دمد. هر اثر صنایع‌دستی، تنها یک محصول نیست، بلکه روایت ماندگاری از هویت، باور و زیست مردمانی است که قرن‌ها زیبایی را نه در کارخانه‌ها، که در جان خود پرورانده‌اند.
تار و پود قالی‌ها، نقش سفال‌ها، جاجیم بافی،  سوزن‌دوزی‌ و حصیربافی‌ها، آیینه‌ای از فرهنگ، اقتصاد و احساس جامعه‌اند، آیینه‌ای که هم معیشت می‌سازد و هم میراث را زنده نگه می‌دارد، هنرهای سنتی زمانی ماندگار می‌شوند که بتوانند با نیازهای زندگی امروز پیوند بخورند.
محمد فروزان‌نیا، کارآفرین و تولیدکننده مصنوعات جاجیم در خراسان جنوبی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان‌جنوبی درخصوص آغاز فعالیت خود در حوزه جاجیم‌بافی و صنایع‌دستی با بیان اینکه فعالیت حرفه‌ای من در این حوزه به حدود ۱۰ سال قبل بازمی‌گردد، اظهارکرد: جاجیم‌بافی را می‌توان بخشی از هویت شغلی خانواده ما دانست چراکه پدربزرگان و پدرم هرچند کفاش بودند، اما همواره به مشاغل سنتی و بومی علاقه داشتند و همین نگاه، علاقه مرا به فعالیت در حوزه هنرهای اصیل تقویت کرد. 
وی گفت: سال ۱۳۹۳ در مشهد با فضای تولید صنایع‌دستی آشنا شدم و همان زمان تصمیم گرفتم این مسیر را به صورت جدی دنبال کنم و به این ترتیب کار خود را ابتدا در روستای خنگ آغاز کردم و پس از مدتی برای توسعه فعالیت به بیرجند آمدم. 
 کارآفرین و تولیدکننده مصنوعات جاجیم در خراسان جنوبی افزود: سال ۱۳۹۵ با دریافت تسهیلات پنج میلیون تومانی از کمیته امداد امام خمینی(ره) فعالیت رسمی خود را آغاز کردیم، در آن مقطع تمرکز اصلی بر تهیه پارچه بود و تجهیزات چندانی در اختیار نداشتیم.
فروزان‌نیا با اشاره به نقش حمایت‌های تکمیلی بیان کرد: هم‌زمان با کمیته امداد، با همراهی اداره‌کل میراث فرهنگی حدود ۵۰ میلیون تومان تسهیلات در سال ۱۳۹۴ دریافت کردم و این منابع مالی صرف خرید دو دستگاه چرخ صنعتی دوپایه شد و امکان افزایش ظرفیت تولید را فراهم کرد، پیش از آن تنها یک دستگاه در اختیار داشتیم، اما با این تجهیزات توانستیم دامنه محصولات را توسعه دهیم.
از میراث خانوادگی تا تولید ملی/ روایت کارآفرین جاجیم در خراسان جنوبی
فروزان‌نیا در خصوص مسیر استقرار کارگاه گفت: نخستین محل فعالیت کارگاه در مهرشهر بیرجند بود، اما به‌تدریج به دلیل محدودیت فضا و افزایش هزینه‌ها ناچار به جابه‌جایی شدیم، با شیوع کرونا، بازار فروش دچار رکود شد و امکان ادامه فعالیت در فضای بزرگ اقتصادی نبود، در نتیجه کارگاه به محل سکونت خود در منزل منتقل شد، در یک فضای حدود ۱۲ متری به همراه همسرم فعالیت تولید محصولات جاجیم را ادامه دادیم و عملاً ساختار یک کارگاه خانوادگی شکل گرفت.
وی درباره حمایت‌های نهادی افزود: برای حضور در نمایشگاه‌های عرضه محصولات، چندین نوبت کمیته امداد امام خمینی(ره )غرفه‌های نمایشگاهی در بیرجند و مشهد را به صورت رایگان در اختیار ما قرار داد، برخی دستگاه‌های اجرایی و سازمان‌ها هم محصولات تولیدی ما را به عنوان هدیه و سوغات تهیه کرده یا زمینه معرفی به نمایشگاه‌ها و مراکز دیگر را فراهم ساختند. 
به گفته وی از نگاه من، حمایت صرفاً پرداخت تسهیلات نیست، بلکه ایجاد بازار و کمک به فروش محصول، اثرگذاری بیشتری در پایداری تولید دارد و می‌طلبد دستگاه‌های اجرایی استان در این زمینه کمک حال واحدهای تولیدی باشند و اقلام مورد نیاز برای سوغات، هدیه و... را از تولیدکنندگان استان تأمین کنند.
این کارآفرین درباره تنوع محصولات تولیدی‌اش گفت: فعالیت ما محدود به تولید کیف نیست بلکه تولید کاور رختخواب، کاور لباس، کاور اتو، نظم‌دهنده، کیف مدرسه، کیف پول و سایر محصولات سوغاتی مبتنی بر پارچه جاجیم تولید می‌کنیم و در کنار فروش حضوری، از ظرفیت فضای مجازی نیز استفاده شده و صفحه‌ای برای معرفی محصولات ایجاد کردیم تا مخاطبان بیشتری با تولیدات بومی آشنا شوند.
افزایش قیمت مواد اولیه، پارچه جاجیم و... فشار جدی بر تولیدکنندگان وارد کرده استفروزان‌نیا با اشاره به اثرات تورم بر تولید بیان کرد: افزایش قیمت مواد اولیه، پارچه جاجیم و... فشار جدی بر تولیدکنندگان وارد کرده است، قیمت پارچه که پیش‌تر متری حدود ۱۵۰ هزار تومان بود، اکنون به بیش از ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار تومان رسیده است، به همین دلیل حدود ۲ ماه ناچار به توقف فعالیت شدیم چراکه با افزایش قیمت تمام‌شده، قیمت محصول نیز بالا می‌رود و کاهش قدرت خرید مردم مشکلاتی به همراه دارد چراکه تولیدکننده ناگزیر از تطبیق با شرایط بازار است.
از میراث خانوادگی تا تولید ملی/ روایت کارآفرین جاجیم در خراسان جنوبی
وی درباره بازار فروش محصولات تولیدی گفت: فروش محصولات ما تنها به بیرجند محدود نیست و در مشهد، گیلان، مازندران و حتی ارومیه نیز مشتریان ثابت داریم، بخشی از این فروش از طریق نمایشگاه‌ها، بخشی از طریق فضای مجازی و بخشی نیز از طریق سفارش‌های سازمانی شکل گرفته و طی سال‌های گذشته، تولیدات ما به‌تدریج شناخته شده و همین مسئله به تثبیت بازار کمک کرده است.
در صورت تأمین مواد اولیه، امکان تولید دوره‌ای حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ قلم محصول فراهم استاین تولیدکننده جاجیم درباره ظرفیت تولید گفت: در صورت تأمین مواد اولیه، امکان تولید دوره‌ای حدود ۲۰۰ تا ۲۵۰ قلم محصول فراهم است، بنابراین مشکل اصلی ما کمبود توان تولید نیست، بلکه نبود سرمایه در گردش برای خرید پارچه و ملزومات است.
فروزان‌نیا با تأکید بر نیازهای فعلی کارگاه بیان کرد: در شرایط کنونی حداقل بین ۱۰۰ تا ۲۰۰ میلیون تومان سرمایه در گردش برای توسعه و تثبیت تولید نیاز داریم.
به گفته وی تجهیزات و نیروی انسانی مهیاست و بازار فروش نیز وجود دارد، در صورت تأمین این سرمایه، تولید افزایش یافته و محصولات بدون نگرانی از انباشت در بازار عرضه خواهد شد.
هم‌افزایی خانوادگی سبب شده کارگاه با وجود همه فشارهای اقتصادی، همچنان فعال باقی بماند و هنر سنتی جاجیم به عنوان منبع درآمد پایدار حفظ شودوی به نقش خانواده خود در همراهی و تولید اشاره کرد و افزود: این مجموعه یک کسب‌وکار کاملاً خانوادگی است، ابتدا فعالیت را با همسرم آغاز کردم و تولید محصولات جاجیم با همراهی همسرم انجام می‌شود، دو فرزندم دانشجو هستند در ایام فراغت در کنار ما کار می‌کنند و خواهرانم نیز در زمان افزایش سفارش‌ها به کمک ما آمده و با ما همکاری دارند، این هم‌افزایی خانوادگی سبب شده کارگاه با وجود همه فشارهای اقتصادی، همچنان فعال باقی بماند و هنر سنتی جاجیم به عنوان منبع درآمد پایدار حفظ شود.
کد خبر 1869574

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha