به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از اصفهان، در میان جلوه های مختلف هنری، قصه گویی مهارتی کاربردی و تخصص محور است که قصهگو با هنر خاص خود پیام را منتقل میکند.
این مهارت ریشه در تاریخ داشته و پیوند بین نسلها را برقرار می کرده ولی با گذشت زمان این موضوع تحت تاثیر قرار گرفته و کمتر کودکان و نوجوانان با آن آشنا هستند و یا از آن بهره میگیرند چرا که در گذشته خانه قدیمی پدر بزرگ و مادر بزرگها پیشخوان این هنر بود.
هر بار سفر به خانه پدر بزرگ و مادر بزرگ یک قصه جدید داشت ولی امروز تلویزیونها روشن شده و یا با مشغولی به شبکههای اجتماعی این فرصت از بین رفته و کمتر به این موضوع پرداخته میشود.
قصه پیامهای زیادی برای تربیت و آموزش داشت و چه بسا که قدیمیها در بیان یک ماجرا خود ساخته و یا تاریخی مدلی از تربیت و نوع رفتار را به فرزندان خود میآموختند.
گرچه بسترهای رقابتی مثل جشنواره قصه گویی برای تقویت این مهارت و هنر پیش بینی شده اما باید بیشتر برای این موضوع سرمایه گذاری کرد و اندیشههای ناب را منتقل کرد.
تاثیر قصهگویی در زندگی بشر
قصه و داستان ارتباط خیالی و یا واقعی از زندگی را ترسیم می کند که مخاطب با مطالعه و یا گوش دادن به آن امکان تغییر و الگوسازی در رفتار خود را پیدا می کند و امکان پیشرفت او فراهم میشود.
قصه گاهی روایت تاریخی داشته و گاهی خیالی بوده اما در هر حالت به یک موضوع ارزشی اشاره دارد که در پشت پرده آن مفاهیم ارزشمندی نهفته و مخاطب از آن بهره میگیرد.
قصهگویی هنری خاص است که قصهگو با تاکید بر نقاط مهم و نقش نمایی و زبان بدن خود به اهمیت موضوع و درسهای آن اشاره میکند.
مسلم قاسمی پژوهشگر و نویسنده، به اهمیت این هنر اشاره کرد و گفت: قصه تنها یک سرگرمی نیست که قصهگو نگاه و توجه را برای تفریح و یا اوقات فراغت جلب کند بلکه فرصتی برای انتقال پیام نیز محسوب میشود.
وی با اشاره به اینکه داستان و قصه نگاه را به زندگی و رفتار انسان تغییر داده و تحول آفرین است، ادامه داد: نقش اول و یا اعضای قصه هر کدام به تنهایی و یا جمعی الگوی رفتاری را برای مخاطبان خود میسازند تا آنها مسیر زندگی را روشنتر پیدا کنند.
قاسمی هنرنمایی قصهگو و توانمندی برای بیان ماجرا را مهم برشمرد و تصریح کرد: بعضی قصهها را میخوانند و بعضی هم شنوده هستند که نویسندگی آن مهم و اجرای هنری قصه گو هم تاثیرگذار خواهد بود.
وی اضافه کرد: قصه و داستان چنان انسان را جذب خود می کند که گاهی فرد خود را داخل آن می بیند که البته هنر قصهگویی در همین است.
این هنرمند قصه گویی نقش هویتی این هنر را مهم دانست و یادآورشد: جامعه از این هنر بهره خوبی می برد و پیوند بین نسل ها اینگونه برقرار میشود.
ریشه تربیتی قصه و داستان در مبانی دینی
قرآن کریم در دل توصیه ها و تاکیدهای گسترده خود بعضی از این روش های صحیح زندگی را در قالب داستان بیان کرده و همین قصه ها نیز علاوه بر روایت گری توسط فیلم سازان نیز تولیدات ارزشمندی داشته است.
نه تنها قصههای قرآنی بلکه داستان زندگی ائمه معصومین(ع) و دیگر بزرگان نیز جریان ساز بوده و بر رفتار و جریان سازی تاثیر گذاشته و همین روایت داستانی و قصه ای توانسته تاثیرات زیادی بر اصلاح رفتار و الگوی سازی اخلاقی تاثیر بگذارد.
کودکان و نوجوانان با بررسی قصههای قرآنی و دینی توانسته اند برنامه ریزی اثر بخش برای زندگی خود داشته باشند و مبدا تحولات و یا در مسیر تربیتی آنان بوده است.
صادق صالحی کارشناس فرهنگی و نویسنده، به موضوع مطالعه روزنامه و کتاب برای دانش افزایی اشاره کرد و گفت: هر کدام به افزایش دانش عمومی کمک کرده و یک شاخص فرهنگی به حساب می آیند که کتاب داستان و قصه مورد اقبال همه گروههای سنی بوده و البته کودکان و نوجوانان به آن توجه ویژهای دارند.
وی با بیان اینکه قصه ها و داستانها هر کدام پیام خاصی دارند، افزود: بعضی از این کتاب ها بر اندیشههای غلط شکل گرفته که باید مراقبت کرد چرا که آن ها ترجمه شده نوشتههای غربی بوده و با باورهای ما همرایی ندارد.
صالحی با اشاره به اینکه داستانهای قرآنی و روایت زندگی معصومین(ع) تکیهگاه مناسبی برای تربیت فرزندان است، تصریح کرد: باید این ظرفیتها مورد توجه و استفاده عمومی قرار گیرد.
وی ادامه داد: خانوادهها با خرید چنین کتاب هایی و یا قصهگویی قرآنی و دینی به فرزندان خود ارزشها را منتقل کنند و برای آنان الگوسازی کنند.
مسجد پایگاه نشر قصهگویی در جامعه
خانه پدر بزرگ و مادر بزرگ ها قدمت دیرینه در نشر قصه و بیان قصه داشته اما مسجد هم به سهم خود در این خصوص نقش آفرین بوده که امام جماعت مسجد با بیان یک داستان محور سخن خود را نشان داده و یا برای تاکید بر سخنان اخلاقی خود از یک ماجرای تاریخی و دینی استفاده کرده است.
علاوه بر بیان داستان بر منبر توسط روحانیون، کانونهای فرهنگی و هنری مساجد هم محور جریان قصهگویی بوده اند و قصههای دینی را حتی تبدیل به نمایش کردهاند.
کتابهای قصه کتابخانه مسجد برای کودکان و نوجوانان جذاب بوده و آن ها هنر قصهگویی را با بیان کامل داستان و یا خلاصه آن نیز میآموزند.
تعامل بین کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و کانونهای مساجد این بستر را فراهم می سازد تا قصهگویی بیش از گذشته ترویج پیدا کند که محور اصلی آن نیز قصههای دینی و اعتقادی باشد.
قرار نیست محتوای اصلی قصه تماما مثل داستان های قرآنی باشد بلکه یک روایت تاریخی و یا داستان خیالی اندیشه ها را به سمت باورهای دینی و اعتقادی سوق دهد.
فرهاد فلاح معاون فرهنگی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان کشور به این تعامل و همکاری مشترک اشاره کرد و گفت: بخشی از خدمات این نهاد برای پوشش حداکثری در مساجد روستایی به دلیل نبود کانون ارائه میشود.
وی با اشاره به تقویت اندیشه و باورهای اعتقادی در بین کودکان و نوجوانان، افزود: زنجیره برنامههای فرهنگی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با هدف تقویت باورهای دینی و اندیشههای ناب و هویت بخش است.
فلاح ادامه داد: مربیان کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان با حضور در مساجد روستایی بخشی از خدمات را ارائه می کنند که البته مراکز کانون نیز در بعضی از برنامهها با کانونهای مساجد همکاری دارند.
فرصت سرمایهگذاری برای قصهگویی در کانون مساجد
عرصههای هنری مثل تولید فیلم، نماهنگ، سرود و نمایش در بین کانونهای مساجد رواج داشته و هنرمندانی نیز شناسایی و یا تربیت شدهاند که منشا جریان سازی بودهاند.
در میان این هنرها و هنرهای تجسمی، قصه گویی نیز یک فرصت به حساب می آید تا علاوه بر جذب کودکان و نوجوانان بستری برای انتقال پیام هم باشد و با وجود گنجینه ارزشمند محتوایی در قرآن و روایات، از جنبه محتوا کمبودی وجود نداشته و با سرمایه گذاری در این بخش الگوسازی و جریان سازی بسیار خوبی رقم میخورد.
بچههای مسجد این مهارت را در بین خود تقویت کرده و مسئولان کشوری نیز به آن بپردازند تا بستری برای رونق داستانهای ارزشمند و ناب محتوایی باشد.
نظر شما