مسجد، کانون پرورش امید فعال

به گزارش خبرگزاری شبستان از مشهد؛حجت‌الاسلام امین مطهری مقدم، معاون فرهنگی مرکز رسیدگی به امور مساجد استان‌های خراسان در سلسله یادداشت‌هایی که در ماه رمضان برای شبستان ارسال کرده اند، هر روز یک بحث تربیتی و ساختاری را مطرح می‌کنند. این یادداشت ها متأثر از کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» است؛ مجموعه‌ای از سخنرانی‌های عمیق و درعین‌حال روان که سال ۱۳۵۳ در مسجد امام حسن مجتبی(ع) مشهد ارائه شده و تلاش دارد اسلام را به‌عنوان یک منظومه منسجم فکری و اجتماعی معرفی کند.

ایمان، امید را از توهم جدا می‌کند 

در منطق قرآن، امید یک حالت روانی ساده یا خوش‌بینی بی‌دلیل نیست. ایمان، امید را از خیال‌پردازی و آرزواندیشی جدا می‌کند و آن را بر شناخت وعده‌های الهی بنا می‌گذارد. طرح کلی اندیشه اسلامی نشان می‌دهد که امید ایمانی، متکی بر فهم سنت‌های خدا در تاریخ و جامعه است. مؤمن امیدوار، واقعیت دشواری‌ها را می‌بیند، اما اسیر آنها نمی‌شود و مسیر آینده را گم نمی‌کند.

 امید قرآنی، جانشین عمل نمی‌شود  

یکی از خطاهای رایج، جایگزین کردن امید به‌جای مسئولیت است. قرآن چنین امیدی را نمی‌پذیرد. در طرح کلی تأکید می‌شود که امید، تنها در کنار اطاعت و عمل معنا دارد. جامعه‌ای که بنشیند و فقط منتظر رحمت باشد، از منطق ایمان فاصله گرفته است. امید ایمانی، انسان را به حرکت وادار می‌کند، نه به توقف. این امید، انگیزه انجام تکلیف است، نه بهانه ترک آن.

 ایمان، جامعه را از یأس فلج‌کننده نجات می‌دهد  

یأس در نگاه قرآنی، یک بیماری اجتماعی است که اراده جمعی را از کار می‌اندازد. ایمان، با روشن کردن هدف و مسیر، جامعه را از این فلج‌شدگی نجات می‌دهد. طرح کلی نشان می‌دهد که مؤمن حتی در سخت‌ترین شرایط، آینده را بسته نمی‌بیند. این نگاه، جامعه را زنده نگه می‌دارد و اجازه نمی‌دهد شکست‌های مقطعی به ناامیدی دائمی تبدیل شود.

 وعده الهی، پشتوانه امید مسئولانه است  

امید ایمانی بر وعده‌های قطعی خدا تکیه دارد، اما این وعده‌ها مشروط‌اند. در قرآن، رحمت و پیروزی بدون ایمان، تقوا و اطاعت معنا ندارد. طرح کلی این نکته را برجسته می‌کند که وعده الهی، جایگزین تلاش نیست، بلکه پشتوانه آن است. جامعه مؤمن، با تکیه بر این وعده‌ها حرکت می‌کند، اما شروط تحقق آنها را نیز جدی می‌گیرد.

مسجد، کانون پرورش امید فعال است  

مسجد در منطق اسلامی، محل تزریق امیدی است که به عمل منجر شود. ایمان مسجدی، مردم را امیدوار می‌کند، اما نه به‌معنای بی‌دردی و بی‌مسئولیتی. طرح کلی نشان می‌دهد که مسجد باید محل تقویت اراده، روشن شدن تکلیف و شکل‌گیری حرکت اجتماعی باشد. امیدی که در مسجد ساخته می‌شود، انسان را برای ایستادگی و تلاش آماده می‌کند، نه برای انزوا.

 ایمان قرآنی، امیدِ حرکت‌ساز می‌آفریند  

در منطق طرح کلی، ایمان نیرویی است که جامعه را زنده، مقاوم و رو به جلو نگه می‌دارد. این ایمان، امیدی می‌سازد که نه خواب‌آور است و نه فریب‌دهنده. امید ایمانی، انسان را به میدان می‌کشاند و او را در سختی‌ها نگه می‌دارد. جامعه‌ای که چنین ایمانی داشته باشد، آینده را می‌سازد، نه اینکه منتظر ساخته شدن آن بماند.