«مسجد» سنگر جهاد امروز است/ضرورت روش‌های نوین برای هدایت نسل جدید

حجت‌الاسلام مهدی اسماعیلی، روحانی جهادی بخش فیروزآباد، بر این باور است که در دوران انقلاب، هر صحنه نبردی برای کارآمدی فرهنگ اسلامی است و مسجد باید کانون اصلی این «جهاد همگانی» باشد و موفقیت در این سنگر، در گرو کنار گذاشتن روش‌های سنتی و به‌کارگیری راهکارهای نوین، است.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان در ارومیه، در منظومه فکری انقلاب اسلامی، سنگر اصلی تمدن‌سازی و پاسداری از ارزش‌ها، همواره «مسجد» بوده است؛ نه صرفاً به عنوان محلی برای عبادات، بلکه به عنوان مرکز فرماندهی و پویایی اجتماعی. امروز، در عصر چالش‌های فرهنگی پیچیده و هجمه‌های رسانه‌ای، نقش روحانیت به عنوان «ورثة الانبیاء» بیش از هر زمان دیگری سنگین و متناسب با نیازهای روز تعریف می‌شود.

روحانی جهادی، که وظیفه‌اش نه تنها اقامه نماز که تحقق عملی تعالیم دینی در عرصه‌های دفاع، علم و کار است، باید بداند که کلید موفقیت در این «جهاد همگانی»، توانایی او در برقراری ارتباط مؤثر با سرمایه اصلی آینده، یعنی نسل جدید است. این نوشتار به بررسی دیدگاه‌های حجت‌الاسلام مهدی اسماعیلی، روحانی فیروزآباد، می‌پردازد که چگونه می‌توان با تکیه بر کارکرد بنیادین مساجد و تزکیه عملی مبلغ، از طریق نوآوری در بیان و روش، مجدداً شور و اعتماد را به قلب جوانان بازگرداند و مساجد را از پایگاه حفظ ارزش به موتور محرک تحول اجتماعی تبدیل کرد.

«مسجد» سنگر جهاد امروز است/ضرورت روش‌های نوین برای هدایت نسل جدید

شبستان_تعریف خود از روحانیت را چگونه بیان می‌کنید و چه اهدافی را در این زمینه دنبال می‌کنید؟

امروز همه صحنه های کشور ما، به یُمن پیروزی انقلاب و رهبری آن، صحنه نبرد و جهاد است و چنین توفیقی برای همه قشرهای کشور ما حاصل شده است، چه دفاع از مرزهای کشور اسلامی، چه حضور در سنگرهای مزارع و کارخانجات و چه جهاد فرهنگی در مدارس و دانشگاهها. چنین جهادی وظیفه ای بر دوش همه ماست و نه تنها یک فضیلت، بلکه یک تکلیف متعیّنی است که، به دلیل ایجاد زمینه آن، باید خدا را شکر کنیم. در دوران گذشته نیز، وظیفه وجود داشت ولی امکان انجام آن برای بسیاری از افراد نبود. توفیق عمل برای انجام وظیفه نیازمند شکر است. باید به شکرانه این نعمت فرصت را مغتنم بشماریم و از نعمتهای مادی و معنوی، که خداوند به ما عطا فرموده است، در راه پیشبرد اهداف انقلاب، که همان اهداف اسلام است، استفاده کنیم و از هیچ کوشش و تلاشی دریغ نورزیم. اگر انسان توجه داشته باشد در تمام عمر خود حتی یک لحظه را بدون تکلیف نمی یابد بلکه ما در هر ساعت چندین تکلیف داریم اما متأسفانه غافلیم و تصور می کنیم که کارهایمان مباح است.

بنابراین، باید بسنجیم که کدام یک از تکالیف اوجب است. امروز زمانی نیست که جایز باشد وقت صرف مباحات و حتی مستحبات گردد. در هر ساعت و هر روز و هر وقت، چندین تکلیف متزاحم داریم که نمی توانیم همه را انجام دهیم. البته این از برکات الهی است که عمر ما اینچنین ارزش پیدا کرده است و باید آن را غنیمت بشماریم. صرف هر لحظه از عمر، در این زمان، موجب دستیابی به نتایج دنیوی و اخروی است. وظیفه ای که بر دوش روحانیون به عنوان علمای اسلام و به تعبیر ائمه اطهار(علیهم السلام)«ورثة الانبیاء»، نهاده شده بسیار عظیم است. باید بر تلاش خود در تحقیقات اسلامی در رشته های گوناگون بیفزاییم، بویژه رشته های تخصصی برای توسعه و تعمیق تحقیقات در هر زمینه ایجاد کنیم و پس از رسیدن به نتایج قابل اطمینان، آنهارا به زبانهای متعدد ترجمه و به همه کشورها صادر کنیم و مطمئن باشیم که این کار بی اثر نخواهد بود و قلب مقدس حضرت بقیة الله الاعظم(علیه السلام) را از روحانیت خرسند خواهد ساخت.

با توجه به نیاز همه کشورها و حتی کشور خودمان به روحانیت، باید به تحصیل و نشر علم بیشتر اهمیت دهیم، چه به شکل کتاب، مقاله، نوار و چه به شکلهای دیگر. وظیفه امروز روحانیت منحصر در پرورش یک عده امام جماعت و سخنران نیست. روحانیت باید، برای انجام وظایف خود، از برادران دانشگاهی نیز استمداد بطلبد و جهان بینی، نظام ارزشی، اقتصادی، حکومتی، سیاسی و سایر بخشهای معارف اسلامی را، که تمام شؤون زندگی بشر را فرامی گیرد، بخوبی برای جهانیان تبیین کند. تحقق بخشیدن به این امور کار بزرگ و پر مسؤولیتی است.

«مسجد» سنگر جهاد امروز است/ضرورت روش‌های نوین برای هدایت نسل جدید

شبستان_چگونه می‌توانید تعالیم دین را به زبان ساده‌تری برای مردم روستا بیان کنید؟

کسی که می خواهد دین را به مردم آموزش دهد باید ویژگی هایی داشته باشد مبلّغ دین، می بایست خود را به فضایل بیاراید، تا بتواند در مَسند انبیاء قرار گیرد؛ نفس و بیان گرم او، دلهایی را بشوراند و جانهایی را بگدازاند و شوق و حرکت بیافریند و جامعه را به سمت و سوی صلاح سوق دهد.

۱) تزکیه و تهذیب: مبلغ، باید خود را به فضایل و مکارم اخلاق آراسته کند؛ عمل او، با گفتارش برابری کند؛ اقوال و سخنانش، بر اعمالش پیشی نگیرد و ظاهر الصلاح تر از آنچه می گوید، جلوه نکند.

۲) اخلاص: مبلغ دین، با نیت خالص، شعاع کار خود را وسیع می کند؛ اما در تبلیغ دین، چون کار برای دین خداست، نیت خالص، نقش چشمگیر پیدا می کند.عنایت و توفیق الهی، آن گاه به مدد می آمد که مبلغ دین، واقعا برای او، پا به میدان می نهد و زبان می گشاید و جامعه را به هدایت، دعوت می کند.با اخلاص در نیت، قوای مسخر اراده ی الهی، مرکب تیزرو برای عمل مبلغ می شود؛ دایره یی وسیع و گسترده برای آن ایجاد می کند؛ دروازه ی قلبها را می گشاید و جانها را در برابر سخن، پیام و آرمان او، نرم و موم می سازد، خلق کثیری را در برابر حق خواهی او خاضع و خاشع می کند و با او هم آوایش می سازد. در روزگار ما، زندگی امام خمینی (ره)، مصداق صادق این سخن بشمار می آید.آن بزرگوار، در پرتو نیت بی شایبه و اخلاص کم مانند، توانست چنان جاذبه یی در دلها بیافریند که تاریخ کشور، همانندی برای آن نمی یابد.

۳) دانش و اطلاعات لازم: سواد و دانش مناسب سطح تبلیغ، از دیگر نکاتی است که مبلغ می بایست خود را به آن متصف کند و سپس در جامعه، حضور تبلیغی بیابد.

۴) ساده زیستی و مردمگرایی: مبلغ دین، باید چونان انبیای الهی، با مردم بجوشد؛ مثل آنان زندگی کند؛ ساده و بی آلایش بنماید؛ خود را در حجاب تجمل و رفاه پناه نکند؛ با مردم تماس نزدیک و رودررو بیابد و همسطح توده ی مخاطب خود جلوه کند. وی اولویت سنجی ، رعایت اعتدال ، تعمیق محتوا ، مطابق با نیازهای زمان ، عدم شهرت طلبی ، جدیّت و پشتکار و... را از دیگر موارد لازم و ضروری عنوان کرد.

«مسجد» سنگر جهاد امروز است/ضرورت روش‌های نوین برای هدایت نسل جدید

شبستان_ چگونه می‌توانید اعتماد مردم را جلب کنید و آن‌ها را به مشارکت در برنامه‌های مذهبی تشویق کنید؟
بدون شک مساجد یکی از عناصر جدا نشدنی در جوامع اسلامی محسوب می‌شوند؛ زیرا این مکان مقدس یکی از عوامل مهم بقا و تداوم فرهنگ اسلامی است. با توجه به این‌که مساجد دارای کارکردهای بسیار متنوعی هستند لزوم اجرای آنها موجب هم‌بستگی در جامعه می‌شوند. بدیهی است با توجه به پتانسیل موجود در مسجد و استفاده بهینه از ظرفیت‌ها، می‌توان آینده روشنی را برای جامعه ترسیم کرد.  با ایجاد جذابیّت در مساجد، تشکیل جلسات خانواده در مساجد، ایجاد تشکیلات مخصوص جوانان، با گفتار و رفتار و ظاهر مناسب و... می توان اعتمادمردم را جلب کرد.
مشاوره خانواده از مهم‌ترین اموری است که باید در برنامه‌ریزی‌های مساجد در نظر گرفته شود و می‌بایست مساجد زمان مشخصی را به  مشاوره‌های خانواده اختصاص دهند. همان‌طوری که ماهی در آب ادامه حیات دارد، مومن هم در مسجد حیات و زندگی پیدا می‌کند و در غیر این‌صورت به مادی‌گرایی کشانده می‌شوند و ما می‌بینیم که طی سال‌های گذشته جوانان و بزرگسالان به چالش‌های نگران‌کننده‌ای رسیده‌اند. با وجود ظرفیت‌های خوبی که در مساجد دیده می‌شود، می‌بایست اتاقی را برای رسیدگی به مشکلات خانوادگی مردم در نظر گرفت. به‌دلیل هزینه بالای مشاوره‌ها و اتلاف وقت افراد برای دادن نوبت به آنها می‌توان محیطی سالم برای مشاوره در این مکان مقدس ایجاد نمود.
برگزاری جلسات و محافل وعظ و خطابه، تعظیم شعائر اسلامی، می‌تواند در فضاسازی مناسب برای حضور نخبگان حوزه و دانشگاه در زمینه مشاوره به هیئت امنا کمک بسیاری کند. آشنایی با اتاق مشاوره از طریق پخش بروشورها و سخنرانی هیئت امنا در خلال برنامه‌های مهم مسجد می‌تواند انجام گیرد. هیئت‌های مذهبی ظرفیت انجام جلسات مشاوره‌ای را دارا هستند و حتی می‌توانند باعث تعالی این حرکت شوند. برپایی حلقه‌های معرفت، جلسات پرسش و پاسخ، بیان احکام در حین اقامه فریضه نماز جماعت، از جمله برنامه‌هایی است که واحد مشاوره و ارشاد مسجد می‌تواند در طول هفته یا ماهیانه برگزار می‌کند.

«مسجد» سنگر جهاد امروز است/ضرورت روش‌های نوین برای هدایت نسل جدید

شبستان_ مهم‌ترین چالش‌هایی که در آموزش مسائل دینی به جوانان با آن مواجه شده‌اید، چیست؟
یکی از چالش های اصلی در تربیت دینی نوجوانان، عدم تناسب روش های سنتی با زبان و نیازهای نسل جدید است. ابزارهایی که در گذشته کارآمد بودند، دیگر کارایی ندارند. بی توجهی خانواده به حضور دیجیتالی فرزندان، نبود تعامل آموزشی بین خانه و مدرسه، و محتوای سرد و کلیشه ای آموزشی باعث بی میلی نوجوانان به موضوعات دینی شده است. اگر این روند ادامه یابد، نهادهای رسمی تربیتی نقش خود را از دست می دهند و میدان به رسانه های غیررسمی واگذار می شود.
برای مقابله با چالش های تربیت دینی در فضای مجازی، باید نگاه جامعی داشت. پیشنهادهای کلیدی عبارت اند از: در سطح خانواده: تقویت مهارت گفت وگو، نظارت غیرمستقیم و تقویت ارتباط عاطفی با نوجوانان در سطح مدرسه: آموزش سواد رسانه ای به دانش آموزان و مربیان، حضور موثر مربیان پرورشی در فضای مجازی در سطح فناوری: تولید محتوای بومی، استفاده از بازی های تعاملی و اپلیکیشن های دینی جذاب برای سن نوجوان

«مسجد» سنگر جهاد امروز است/ضرورت روش‌های نوین برای هدایت نسل جدید

شبستان_ آیا برنامه خاصی برای رفع مشکلات اجتماعی و فرهنگی در روستاهای تحت پوشش خود دارید؟
در فرهنگ دینی و ازدیدگاه اسلام، هدف انبیا کارکردی شدن فرهنگ است؛ یعنی تبدیل فرهنگ نظری و آرمانی به فرهنگ ملی و واقعی. بنابراین مجموعه‌ی آن چه از دین به عنوان فرهنگ استنباط می‌شود، جامعه را در تمام قسمت‌ها کارآمد می‌کند و این همان کارآمدی فرهنگ اسلامی است. بر مبنای این که جوامع انسانی دارای حیات اجتماعی و فرهنگی است، هر گونه تحول اجتماعی نیز باید با تکیه بر تغییر و تحول فرهنگی صورت گیرد.
امام خمینی(ره) در این زمینه می‌فرماید: « فرهنگ باید متحول بشود و تحول می‌خواهد. بزرگ‌ترین تحول باید در فرهنگ بشود؛ برای این که بزرگ‌ترین مؤسسه‌ای است که ملت را یا به تباهی می‌کشد یا به اوج عظمت و قدرت می‌کشد». برای رفع مشکلات فرهنگی باید جهادی وارد شده و شبانه روزی تلاش کرد که ما در بخش فیروزآباد و روستاهای تابعه مرادخانلو ، اسلام آباد ، فسندوز ، قره قوزلو ، کردکندی و... الحمدوالمنّه با همکاری نهادهای مختلف توانسته ایم قدم های خوبی را برداریم که امروز در کل کشور منطقه ما و مساجد ما مملو از نوجوانان و جوانانی هست که با عشق و علاقه به مساجد می آیند.
برگزاری کلاسهای تقویتی ، مسابقات ورزشی ، کارگاه های خانواده و مشاوره ، محافل قرآنی و تفسیر با زبان جدید ، سفرهای زیارتی و گردشگری و... بخش کوچکی از برنامه های مساجد ما هست که جهت توسعه فرهنگ و فرهنگ سازی عملی می گردد.
کد خبر 1867322

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha