جمعیت، مسئله‌ای تمدنی نه آماری/ ضرورت گفتمان اقناعی برای پویایی خانواده ایرانی

پژهان با تأکید بر اینکه مسئله جمعیت یکی از بنیادی‌ترین مؤلفه‌های حیات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور است، گفت: برای عبور از روند کاهشی ازدواج و فرزندآوری، نیازمند گفتمان‌سازی اقناعی، روشنگری علمی و هم‌افزایی دانشگاه، نهادهای فرهنگی و فعالان اجتماعی هستیم؛ چراکه آینده ایران در گرو تصمیم امروز ما درباره خانواده و جمعیت است.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان مازندرن، علی پژهان، استاد دانشگاه آزاد اسلامی تهران و دبیر جوانی جمعیت دانشگاه‌های کشور، در کارگاه آموزش خانواده ویژه کنش‌گران حوزه خانواده و جمعیت که با همکاری ستاد هماهنگی کانون های فرهنگی هنری مساجد استان در کانون فرهنگی هنری شهید مدافع حرم رجایی‌فر و حسینیه حضرت علی‌اصغر (ع) شهر بابل برگزار شد، با اشاره به ضرورت پرداختن عالمانه و اقناعی به مسئله جمعیت، اظهار کرد: موضوع جمعیت صرفاً یک بحث آماری یا مقطعی نیست، بلکه یکی از بنیادی‌ترین مؤلفه‌های حیات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی هر کشور به شمار می‌رود و سرنوشت آینده کشورها را رقم می‌زند. 

جمعیت، مسئله‌ای تمدنی نه آماری/ ضرورت شکل‌گیری گفتمان اقناعی برای تحرک‌بخشی به خانواده ایرانی

وی با بیان اینکه روند ازدواج و باروری در سال‌های اخیر با کاهش مواجه بوده است، افزود: این وضعیت نیازمند بازنگری در نوع نگاه، ادبیات و گفتمان‌سازی در حوزه خانواده و جمعیت است. باید از خود بپرسیم چه رویکردی می‌تواند جامعه را به سمت تحرک در ازدواج و فرزندآوری سوق دهد و چه نوع روشنگری‌ای می‌تواند به شکل‌گیری یک دغدغه مشترک ملی در این حوزه منجر شود.

 پژهان تأکید کرد: جمعیت، تعیین‌کننده نوع رشد اقتصادی، الگوی توسعه، دیپلماسی و برنامه‌ریزی‌های کلان کشور است. بنابراین پیش از هر چیز باید به این پرسش پاسخ دهیم که چه میزان جمعیت متناسب با ظرفیت‌های زیستی، محیطی و اقتصادی کشور مورد نیاز است.

دبیر جوانی جمعیت دانشگاه‌های کشور در ادامه با اشاره به تجربه کشورهای پرجمعیت مانند چین و هند گفت: سیاست‌های افراطی در حوزه جمعیت می‌تواند پیامدهای اجتماعی گسترده‌ای به همراه داشته باشد. برای نمونه، اجرای سیاست تک‌فرزندی در چین موجب بروز پدیده «دختران گمشده» و برهم خوردن توازن جنسیتی شد. همچنین در هند نیز برخی سیاست‌ها و نگرش‌های نادرست نسبت به جنسیت، تبعات اجتماعی و حتی افزایش برخی آسیب‌ها را به دنبال داشت.

وی افزود: این نمونه‌ها نشان می‌دهد که مسائل جمعیتی بسیار حساس، چندبعدی و نیازمند نگاه کارشناسی، فرهنگی و اجتماعی هستند و نمی‌توان با رویکردی تک‌ساحتی به آن‌ها پرداخت.

جمعیت، مسئله‌ای تمدنی نه آماری/ ضرورت شکل‌گیری گفتمان اقناعی برای تحرک‌بخشی به خانواده ایرانی

پژهان با تأکید بر اینکه جمعیت‌شناسی صرفاً علم اعداد و پیش‌بینی نیست، تصریح کرد: این حوزه باید با رویکردهای فرهنگی، اعتقادی، اقتصادی، اجتماعی و روان‌شناختی دیده شود. رسالت دانشگاهیان و فعالان فرهنگی در این عرصه، تحمیل دیدگاه نیست، بلکه اقناع، استدلال و روشنگری بر پایه داده‌های علمی و تجربه‌های عینی است.

 وی خاطرنشان کرد: دولت‌ها موظف‌اند بسترهای لازم اقتصادی و اجتماعی برای تسهیل ازدواج و فرزندآوری را فراهم کنند، اما در کنار آن، نخبگان و کنش‌گران فرهنگی نیز باید در تبیین کارکردهای خانواده و آثار فردی و اجتماعی فرزندآوری نقش‌آفرینی کنند.

استاد دانشگاه آزاد اسلامی تهران با اشاره به شکل‌گیری گفتمان «فرزند کمتر، زندگی بهتر» در دهه‌های گذشته گفت: این گفتمان در مقطع زمانی خود بر اساس شرایط خاص کشور شکل گرفت، اما امروز نیازمند بازخوانی و شکل‌دهی به گفتمانی متناسب با اقتضائات جدید هستیم؛ گفتمانی که مبتنی بر تعادل، عقلانیت و توجه به آینده کشور باشد.

وی در پایان با دعوت به هم‌افزایی میان دانشگاه، نهادهای فرهنگی و فعالان اجتماعی، اظهار امیدواری کرد که با گفت‌وگوهای مستمر، تبیین منطقی و پرهیز از افراط و تفریط، بتوان زمینه تقویت بنیان خانواده و ارتقای آگاهی عمومی در حوزه جمعیت را فراهم ساخت.

گفتنی است؛ این کارگاه با برگزاری نشست پرسش و پاسخ و تبادل نظر میان شرکت‌کنندگان به کار خود پایان داد.

کد خبر 1867153

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha