به گزارش خبرگزاری شبستان از فارس، ماه رمضان در تقویم فرهنگی و معنوی جامعه ایرانی، همواره لحظهای برای بازاندیشی در نسبت انسان با ایمان، جامعه با اخلاق و زندگی با معنا به شمار آمده است. هر سال با نزدیک شدن به این ماه، این پرسش که جای کلام وحی در زیست روزمره امروز کجاست، به شکل جدیتر مطرح میشود. اما رمضان امسال در فضایی فرا میرسد که بسیاری آن را دورهای پیچیده و پرچالش میدانند؛ دورهای که سرعت تحولات رسانهای، فشار روایتها، آشفتگیهای ذهنی و تنشهای اجتماعی، پرسشهای تازهای درباره هویت، امید و مسیر پیشرو پیش روی جامعه گذاشته است.
در چنین بستری، سخن گفتن از قرآن به مسئلهای اجتماعی و حتی تمدنی تبدیل میشود؛ آیا میتوان متن این کتاب مقدس را به متن زندگی بازگرداند؟ آیا آیات قرآن میتوانند در میان انبوه صداها و پیامهای متناقض، به قطبنمایی برای تصمیمهای فردی و جمعی بدل شوند؟ این پرسشها زمانی پررنگتر میشود که متولیان فرهنگی و دینی، از ضرورت شکلگیری یک حرکت فراگیر برای پیوند دوباره جامعه با قرآن سخن میگویند.
«زندگی با آیهها» طرح این ادعاست که قرآن میتواند و باید به زبان زندگی امروز ترجمه شود؛ زبانی که از سطح تلاوت عبور کند و به ساحت انتخابها، رفتارها و سبک زیست راه یابد.
اینکه این نگاه چه تصویری از نقش قرآن در جامعه ترسیم میکند، چه اهداف و سازوکارهایی برای تحقق آن در نظر گرفته شده و چگونه تلاش میشود یک مناسبت دینی به فرصتی برای شکلدهی به یک جریان فرهنگی و اجتماعی گسترده تبدیل شود از پرسشهایی است که حجتالاسلام والمسلمین محمدباقر ولدان، مدیرکل تبلیغات اسلامی فارس به آن پرداخته است.
به باور او، ماه رمضان امسال متفاوت از سالهای گذشته است؛ تفاوتی که به گفته او ریشه در شرایط پیچیده سیاسی، اجتماعی و رسانهای دارد. او از «جنگ ترکیبی و شناختی» سخن میگوید؛ فضایی که در آن، باورها، امید اجتماعی و هویت فرهنگی هدف قرار میگیرد. از نگاه او، در چنین شرایطی، بازگشت فعالانه به قرآن یک ضرورت اجتماعی است.
قرآن در متن یک مواجهه تاریخی
ولدان با اشاره به اهانتهای اخیر به ساحت قرآن، این رخدادها را نشانهای از شدت گرفتن تقابل فرهنگی میداند. به گفته او، این اتفاقات هشداری است که جامعه دینی را به بازتعریف شیوه دفاع از ارزشهای خود فرامیخواند. او تأکید میکند دفاع از قرآن باید به یک حرکت آگاهانه، مستمر و اجتماعی تبدیل شود؛ حرکتی که قرآن را دوباره به عنوان «مرجع زیست» معرفی کند.
در این میان، استان فارس و بهویژه شهر شیراز در سخنان او جایگاه ویژهای دارد. ولدان با اشاره به پیشینه فرهنگی این منطقه، آن را بستری مناسب برای پیوند میان دین، هنر و حماسه میداند؛ ظرفیتی که میتواند پیامهای قرآنی را به زبان امروز و با بیانی اثرگذار منتقل کند.
ولدان طرح «نهضت زندگی با آیهها» را پاسخی عملی به هجمههای فرهنگی و تلاشی برای جاریسازی قرآن در زندگی مردم توصیف می کند. به گفته او، این حرکت قرار نیست در حد برنامههای مناسبتی باقی بماند و هدف آن شکل دادن به یک جریان اجتماعی است که در آن، آیات قرآن به راهنمای تصمیمها، رفتارها و روابط انسانی تبدیل شود.«زندگی با آیهها»؛ از ایده فرهنگی تا نهضت اجتماعی
ولدان طرح «نهضت زندگی با آیهها» را پاسخی عملی به هجمههای فرهنگی و تلاشی برای جاریسازی قرآن در زندگی مردم توصیف می کند. به گفته او، این حرکت قرار نیست در حد برنامههای مناسبتی باقی بماند و هدف آن شکل دادن به یک جریان اجتماعی است که در آن، آیات قرآن به راهنمای تصمیمها، رفتارها و روابط انسانی تبدیل شود.
او تأکید می کند که قرآن «نسخهای زنده و شفابخش» برای زندگی است. از همین رو، تمرکز این پویش بر ۳۰ آیه منتخب در ماه رمضان، با هدف فهم، حفظ و بهکارگیری عملی این آیات طراحی شده است؛ فرآیندی که قرار است مخاطب را از شنیدن به زیستن برساند.
اهداف کمی؛ ترسیم یک افق جمعی
بخش مهمی از سخنان ولدان به اهداف کمی این نهضت اختصاص دارد. او از چشماندازی سخن می گوید که در آن، دهها میلیون نفر با سبک زندگی قرآنی آشنا میشوند، میلیونها نفر آیات منتخب را به حافظه میسپارند و جمعی از میان آنان به «کنشگران قرآنی» تبدیل میشوند؛ افرادی که به تعبیر او، عمل به قرآن را یک مسئولیت شخصی و اجتماعی میدانند.
این اهداف، نشاندهنده تلاشی برای شبکهسازی فرهنگی است؛ شبکهای متشکل از حلقههای مردمی که بتواند در مساجد، مدارس، دانشگاهها، ادارات و حتی جمعهای خانوادگی شکل بگیرد و پیام قرآن را به زبان زندگی روزمره ترجمه کند.
فناوری، آموزش و زبان هنر
ولدان همچنین بر نقش ابزارهای نوین در گسترش این حرکت تأکید می کند. او از تولید مجموعهای از محصولات آموزشی شامل کتاب، جزوه، پوسترهای مفهومی، پویانمایی و بستههای تبیینی خبر می دهد که برای گروههای مختلف از معلمان و مربیان تا والدین طراحی شده است. به گفته مدیرکل تبلیغات اسلامی فارس، هدف نهایی آن است که فرد در مواجهه با مسائل زندگی، بتواند به سرعت آیه مرتبط را به یاد آورد و بر اساس آن تصمیم بگیرد.
او همچنین از شبکه «سفیران آیهها» به عنوان ستون فقرات این حرکت یاد می کند؛ شبکهای مردمی که افراد دغدغهمند را به یک جریان ملی متصل میکند. در کنار این، استفاده از دستیار هوش مصنوعی برای تولید محتوای تبیینی، نمونهای از تلاش برای همگام شدن با فناوری و پاسخ به نیازهای نسل جدید است.او همچنین از شبکه «سفیران آیهها» به عنوان ستون فقرات این حرکت یاد می کند؛ شبکهای مردمی که افراد دغدغهمند را به یک جریان ملی متصل میکند. در کنار این، استفاده از دستیار هوش مصنوعی برای تولید محتوای تبیینی، نمونهای از تلاش برای همگام شدن با فناوری و پاسخ به نیازهای نسل جدید است.
ساختار محفل؛ پیوند آیه و زندگی
ولدان در توضیح ساختار «محفل زندگی با آیهها» می گوید این برنامه کوتاه، در زمانی حدود ۷ تا ۱۵ دقیقه، یک آیه را در پنج گام تبیین میکند: شرح پیام، تطبیق با زندگی، عهد جمعی، تلاوت و همخوانی. این الگو به گونهای طراحی شده که در هر جمعی ـ از مسجد و مدرسه تا خانه ـ قابل اجرا باشد و تجربهای مشترک از فهم و زیست قرآنی ایجاد کند.
از مناسک تا سبک زندگی
در مجموع، آنچه از این سخنان برمیآید، تلاشی است برای عبور از نگاه صرفاً مناسکی به ماه رمضان و حرکت به سمت یک «زیست قرآنی». در این روایت، رمضان فرصتی است برای بازسازی رابطه فرد و جامعه با متن مقدس؛ رابطهای که اگر به گفته طراحان این نهضت، به «زندگی با آیهها» بینجامد، میتواند از سطح شعار عبور کند و به کنش روزمره تبدیل شود.
ماه رمضان امسال، در چنین چارچوبی، میدان یک تجربه فرهنگی گستردهتر معرفی میشود؛ تجربهای که میخواهد قرآن را دوباره در متن زندگی بنشاند و از آن، زبانی مشترک برای امید، مقاومت و بازسازی اجتماعی بسازد.
نظر شما