به گزارش خبرگزاری شبستان از فارس، ماه رمضان نوعی بازگشت آرام و تدریجی به ریشههای انسانی است. در این ماه، ریتم زندگی تغییر میکند؛ روزها با سکوت روزهداری معنا میگیرد و شبها با صدای قرآن، دعا و رفتوآمد مؤمنان به مساجد جان تازهای پیدا میکند.
گویی شهر، در تار و پود خود، دوباره به یاد میآورد که معنویت در پیوند با جمع، در کنار سفرههای ساده افطار و در دستهایی که به یاری یکدیگر دراز میشود، معنا پیدا میکند.
رمضان، زمان احیای نقش تاریخی مسجد است؛ همان نهادی که در فرهنگ اسلامی همیشه فراتر از یک مکان عبادی عمل کرده است. مسجد در این ایام به پناهگاه دلها، مرکز همدلی اجتماعی و نقطه اتصال مردم با یکدیگر تبدیل میشود. در چنین فضایی، عبادت و مسئولیت اجتماعی در هم تنیده میشوند؛ قرائت قرآن در کنار رسیدگی به نیازمندان مینشیند و معنویت، چهرهای عملی و ملموس پیدا میکند.
در همین چارچوب، برنامههای مسجد محور در استان فارس تلاش دارد این پیوند دیرینه میان ایمان و خدمت را پررنگتر کند؛ تلاشی که نشان میدهد رمضان میتواند نقطه آغاز بازسازی سرمایه اجتماعی از دل مسجد باشد.
مسجد؛ مدرسهای برای ساختن انسان
مسجد در ماه رمضان کلاس زندهای برای خداشناسی، اخلاقآموزی و خودسازی است. در این فضا، قرآن خوانده میشود تا از سطح تلاوت فراتر رود و به شیوه زندگی تبدیل شود. تمرین صبر، قناعت، عدالتخواهی و مسئولیتپذیری اجتماعی، بخشی از تجربه مؤمنان در مسجد است.
دلها در کنار هم نرم میشود، فاصلههای فکری کاهش مییابد و نوعی همدلی اجتماعی شکل میگیرد که میتواند آثار آن را فراتر از این ماه نیز مشاهده کرد. مسجد در این معنا، کارخانه انسانسازی و جامعهپردازی است.
خدمت؛ زبان عملی معنویت
در نگاه متولیان فرهنگی، رمضان بهترین فرصت برای تبدیل معنویت به عمل اجتماعی است. حجتالاسلام حسین امیدی مدیر ستاد هماهنگی کانونهای فرهنگی هنری مساجد فارس با تأکید بر همین رویکرد میگوید:
«مسجد باید به کانون خدمترسانی، گرهگشایی و ارتباط نزدیک با مردم تبدیل شود. راهبرد ما در این ایام، خدمت، خدمت و باز هم خدمت است.»
به گفته او، فعالسازی مساجد برای برپایی افطاریهای کریمانه، تهیه بستههای معیشتی، رسیدگی به ایتام و شناسایی نیازمندان محلی، بخشی از برنامههایی است که میتواند مسجد را به مرکز امید و پشتیبانی اجتماعی تبدیل کند. این نگاه، عبادت را از قالب فردی خارج کرده و به یک تجربه جمعی و اثرگذار تبدیل میکند.
رمضان؛ تمرین همدلی اجتماعی
افطاریهای ساده، کمکهای مؤمنانه و حضور داوطلبانه جوانان در فعالیتهای مسجدی، جلوهای از همبستگی اجتماعی است که در ماه رمضان پررنگتر میشود. این فعالیتها نوعی بازسازی اعتماد و احساس تعلق اجتماعی است.
به باور امیدی، رمضان فرصتی است تا ظرفیتهای مردمی مسجد دوباره فعال شود؛ ظرفیتی که میتواند در حل مسائل محلی، کاهش آسیبهای اجتماعی و تقویت روحیه همیاری نقشآفرین باشد.وقتی مسجد محور این حرکتها میشود، شبکهای از ارتباطات انسانی شکل میگیرد که میتواند در بحرانها و نیازهای آینده نیز کارآمد باشد. در واقع، رمضان فرصتی برای تمرین جامعهای مسئول، همدل و بیدار است.
مدیر ستاد هماهنگی کانونهای فرهنگی هنری مساجد فارس با اشاره به اینکه ماه رمضان بهترین میدان برای بازگرداندن کارکرد اجتماعی مسجد است، تأکید میکند که فعالیتهای مسجدی نباید به برنامههای مناسبتی محدود بماند. به باور امیدی، رمضان فرصتی است تا ظرفیتهای مردمی مسجد دوباره فعال شود؛ ظرفیتی که میتواند در حل مسائل محلی، کاهش آسیبهای اجتماعی و تقویت روحیه همیاری نقشآفرین باشد.
او معتقد است وقتی مردم ببینند مسجد در کنار عبادت، به دردهای واقعی زندگیشان هم توجه دارد، پیوند عاطفی و اجتماعی عمیقتری با این فضا شکل میگیرد.
امیدی همچنین بر نقش جوانان در پویایی برنامههای رمضان تأکید دارد و میگوید حضور نسل جدید در فعالیتهای مسجدی، صرفاً مشارکت اجرایی نیست، نوعی آموزش عملی مسئولیتپذیری اجتماعی است. از نگاه او، جوانی که در تهیه افطاری، کمک به نیازمندان یا برنامههای فرهنگی مسجد نقش دارد، در واقع مهارت کار جمعی، همدلی و خدمت را تمرین میکند؛ مهارتهایی که، سرمایهای برای زندگی اجتماعی او خواهد بود.
او در ادامه، مسجد را حلقه اتصال میان معنویت و زندگی روزمره میداند و توضیح میدهد که اگر برنامههای ماه رمضان هدفمند و مسئلهمحور طراحی شود، میتواند الگوی پایداری از خدمترسانی ایجاد کند. به گفته وی، شناسایی نیازهای واقعی محله و پاسخ دادن به آنها از طریق ظرفیت مسجد، باعث میشود مردم این فضا را تکیهگاهی اجتماعی بدانند.
امیدی بر این باور است که رمضان میتواند نقطه آغاز یک جریان ماندگار باشد؛ جریانی که در آن، فرهنگ کمک مؤمنانه و مشارکت جمعی به یک عادت اجتماعی تبدیل شود. امیدی بر این باور است که رمضان میتواند نقطه آغاز یک جریان ماندگار باشد؛ جریانی که در آن، فرهنگ کمک مؤمنانه و مشارکت جمعی به یک عادت اجتماعی تبدیل شود. او تأکید میکند استمرار این حرکتها پس از ماه رمضان اهمیت ویژهای دارد، چرا که مسجد زمانی میتواند نقش واقعی خود را ایفا کند که حضور و خدمت در آن، محدود به یک بازه زمانی خاص نباشد.
مسجد؛ چراغی که جامعه را روشن نگه میدارد
دین، وقتی در بستر اجتماع جاری میشود، میتواند موتور محرک تحولات مثبت باشد. مسجد محلی است که معنویت، اخلاق و خدمت اجتماعی در آن به هم میرسند؛ جایی که انسانها برای ساختن یکدیگر گرد هم میآیند.
ماه رمضان فرصتی است برای بازتعریف نقش مسجد در زندگی فردی و اجتماعی. وقتی مسجد به کانون خدمت، آموزش اخلاق، همدلی و ارتباط مردمی تبدیل شود، معنویت از سطح شعار فراتر میرود و به تجربهای زیسته بدل میشود. برنامههای مسجد محور نشان از آن دارد که میتوان از دل عبادت، شبکهای از مسئولیت اجتماعی ساخت؛ شبکهای که جامعه را بیدار، همدل و پویا نگه میدارد. در این مسیر، مسجد همچنان همان نقطه آغاز است؛ آنجا که ایمان، خدمت و انسانیت به هم میرسند.
نظر شما