به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از الجزیره، در شرایطی که قاره اروپا با رشد اسلامهراسی و پیامدهای بحرانهای سیاسی و اقتصادی دستوپنجه نرم میکند، نسل جدید مسلمانان انگلیس توانستهاند تجربهای متفاوت از ماه رمضان ارائه دهند؛ تجربهای که دیوارهای سنتی مساجد را پشت سر گذاشته و فضاهایی فراگیر و در دسترس برای عموم ایجاد کرده است.
روزنامه انگلیسی گاردین در گزارشی نوشت که این الگوی الهامبخش امروز با خطری وجودی مواجه شده که تداوم آن را تهدید میکند.
سال گذشته لندن شاهد تحولی کیفی در شیوه برگزاری آیینهای ماه مبارک رمضان بود. رمضان دیگر تنها به افطارهای خانوادگی یا مراسم عبادی در مساجد محدود نماند، بلکه ابتکارهای جوانانهای مانند «رمضان اسپیس» (Ramadan Space) و «رومی کاو» (Rumi’s Cave) محیطهایی پویا در محلههایی همچون «شوردیچ» ایجاد کردند؛ محیطهایی که به کانون تعامل اجتماعی تبدیل شدند.
همچنین مکانی که با نام «بیت فلسطین» (Palestine House) شناخته میشود، به مقصدی مرکزی برای برنامههای گوناگون بدل شد؛ از فعالیتهای همبستگی سیاسی گرفته تا محافل معنوی و ذکرهای صوفیانه.
این فضاها که یکی از دانشجویان آنها را «مانند اکسیژن در زمانی که نفس کشیدن دشوار بود» توصیف کرده، تنها محل صرف غذا نبودند، بلکه به مراکزی برای تقویت سلامت روان، گسترش فعالیتهای داوطلبانه و اعلام همبستگی با مسائلی همچون غزه تبدیل شدند؛ امری که با روح همدلی و رحمتِ ماه رمضان همخوانی دارد.
گاردین در گزارش خود آورده است که رمضان گذشته متفاوت بود؛ سنتها را شکست تا تجربهای تازه، گشوده و بهشدت ضروری خلق کند.
بحران «فضای سوم»
در این گزارش آمده است که چالش اصلی امروز، از دست رفتن مکانهای فیزیکی این ابتکارهاست. با نزدیک شدن ماه رمضان، پروژههای پیشرویی مانند «رمضان اسپیس» پس از از دست دادن محل برگزاری افطارهای خود با خطر تعطیلی روبهرو شدهاند؛ وضعیتی که بازتابدهنده بحران «فضای سوم» در کلانشهرهاست، مکانهایی که مردم خارج از خانه و محل کار در آن گرد هم میآیند.
گاردین هشدار میدهد که تقلیل این مشکل به یک مسئله صرفاً لجستیکی، خطایی جدی است؛ چراکه موضوع به فروپاشی مدلی از «احساس تعلق» مربوط میشود، مدلی که لندنیها برای مقابله با تنهایی و قطبیشدن جامعه به آن نیاز دارند.
براساس این گزارش، ارتباط اجتماعی تصادفی شکل نمیگیرد، بلکه شب به شب و با انتخاب آگاهانه مردم برای باهم بودن ساخته میشود.
برهمین اساس، تا زمان انتشار گزارش، هنوز مکان مشخصی برای گردهماییهای رمضانی امسال فراهم نشده و کمیته برگزارکننده با تلاش فراوان در پی یافتن جایگزینی است. نبود چنین فضایی «ضربهای سنگین برای همه کسانی است که میکوشند حرکتی از سطح جامعه شکل دهیم.
اکنون که کمتر از دو هفته به آغاز ماه رمضان باقی مانده، این پرسش بیش از پیش مطرح است که آیا لندن خواهد توانست بار دیگر میزبان این تجربه جمعی باشد یا یکی از خلاقانهترین نمونههای همبستگی اجتماعی مسلمانان در سایه محدودیتهای شهری خاموش خواهد شد. رمضان در راه است و باید نهایت تلاش را برای یافتن فضایی درخور آن به کار بست، نه اینکه اجازه داد کمبودها این فرصت را از میان ببرند.
نظر شما