دانشگاه باید موتور پیشران طرح ملی حفظ قرآن شود/نیازمند نظریه مدرن اسلامی ایرانی برای حفظ هستیم

سومین نشست هم اندیشی راهبردهای حفظ قرآن کریم برگزار و در آن بر روش‌هایی تحقق حفظ همچون استفاده از ظرفیت دانشگاه و تمرکز بر نوجوانان تأکید شد.

به گزارش خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری شبستان، سومین نشست هم اندیشی راهبردهای حفظ قرآن کریم بعد از ظهر امروز شنبه، ۱۸ بهمن‌ماه) با حضور استاد محمدمهدی بحرالعلوم، رییس ستاد راهبری حفظ قرآن کشور، جلیل بیت مشعل مدیر خبرگزاری قرآنی دانشگاهیان، حجت الاسلام تقی زاده، رییس سازمان دارالقرآن الکریم و دبیر نهضت ملی زندگی با آیه ها، تقی پور معاون آموزش و سنجش سازمان دارالقرآن القرآن الکریم و تنی چند از پیشکسوتان و صاحبنظران قرآنی کشور در محل خبرگزاری قرآنی ایکنا برگزار شد.  

در ابتدای این نشست دکتر جلیل بیت مشعل، مدیر سازمان قرآنی دانشگاهیان کشور ضمن تبریک اعیاد شعبان و لزوم آمادگی برای ماه مبارک، به موضوع نقش دانشگاه ها در طرح راهبردهای حفظ قرآن کریم اشاره کرد و گفت: مسئله اول در این رابطه بازتعریف نقش دانشگاه در این طرح است. دانشگاه می تواند مشکلات علمی طرح را حل کرده و نقشه راه خوبی را ارائه دهد. دانشگاه باید به یک موتور پیشران و راهبری در این طرح تبدیل شود.  

وی با اشاره به اینکه دانشگاه باید به مرکز تولید روش، تولید نیروی انسانی و نظام ارزیابی این طرح تبدیل شود، بیان کرد: دانشگاه های ما مملو از شخصیت های انقلابی، مومن است که می توانند یار و کمک کننده ما در این طرح باشند.

بیت‌مشعل افزود: همچنین، این ظرفیت در دانشگاه وجود دارد که به عنوان کارگاه روش های نوین حفظ مطرح شود. یعنی ضمن بومی سازی روش ها به روش هایی برسیم که تاکنون استفاده نشده است.  

وی تاکید کرد: ما در طرح ملی حفظ نیاز به رصد، پایش و آینده پژوهی داریم. نقاط ضعف و قوت طرح باید بازخوانی شود. پیشنهاد من ایجاد یک مرکز پایش برای طرح است که وظیفه آن رصد کیفیت حفظ نه فقط کمیت، بررسی روش های شکست خورده و آینده پژوهی باشد.  

وی ظرفیت دیگر دانشگاه را تربیت حافظ کنشگر به جای حافظ منزوی برشمرد و افزود: ما باید به دنبال پیوند حفظ قرآن با کنش فرهنگی و رسانه ای و مسائل روز باشیم.

در ادامه حجت الاسلام علی تقی‌زاده، رییس سازمان دارالقرآن الکریم با اشاره به دلایل حفظ قرآن در سده های نخستین اسلام گفت: در آن دوره برای حفظ کتاب از تحریف و خرافات آن را حفظ می کردند و از زمان پیامبر خدا جریان ویژه ای برای حفظ قرآن با هدف محافظت آن از تحریف ایجاد شد.  

وی ادامه داد: حفظ قرآن در مسئله تربیت قرآنی، طریقیّت دارد (طریق است) یعنی حافظ قرآن را حفظ می کند تا به تربیت قرآنی برسد.  

حجت الاسلام تقی زاده با بیان این که مسئله مردمی شدن حفظ، نیاز به تصویرسازی ویژه دارد، تصریح کرد: ما باید به سمت یک آموزش جامع حرکت کنیم. مقام معظم رهبری در بحث حفظ، ارتباط نسبی آن با دیگر موارد از جمله مفاهیم، تدبر و ...را نیز مطرح فرمودند. بنابراین باید طرحی همه جانبه و جامعه داشته باشیم.  

بنا براین گزارش در بخش دیگری از این نشست حسین تقی‌پور، معاون آموزش و سنجش سازمان دارالقرآن الکریم به موضوع دلیل حفظ قرآن در عصر حاضر اشاره کرد و با بیان این که ما اکنون در عصر دیجیتال قرار داریم موضوع آسیب شناسی بنیادی و گفتمانی حفظ قرآن را حائز اهمیت دانست.  

وی افزود: امروز باید یک نظریه مدرن اسلامی ایرانی در حوزه حفظ شکل بگیرد.  

تقی پور قلب تپنده نهضت حفظ را سن نوجوانی برشمرد و گفت: آن زمان که رهبر انقلاب به مسئله حفظ قرآن و تربیت ۱۰ میلیون حافظ اشاره فرمودند اگر نوجوانان و جوانان ما همان زمان وارد این عرصه می شدند امروز این شکاف و گسست بین نسلی را شاهد نبودیم.  

معاون آموزش و سنجش سازمان دارالقرآن تصریح کرد: یکی از ضرورت های این طرح آن است که بدانیم زیست بوم نوجوان امروزی کجاست و چگونه است؟ امروز مانند گذشته مرجع دانایی دیگر استاد و کتاب به تنهایی نیست. غیر از این تعلقات نوجوان، فرا ملّی شده است

وی خاطرنشان کرد: نوجوان امروزی خود را در غالب یک سبک زندگی جهانی می بیند. فرآیند حفظ یک فرآیند طولانی و خشک است در حالیکه ما در عصر سرعت زندگی می‌کنیم. بنابراین باید دید چگونه می توان این دو را با هم مرتبط کرد؟  

تقی پور یادآور شد: امروز ما رقیب های جدی و متعدد برای جذب جوان و نوجوان داریم که یکی از آنها بازی های رایانه ای است که نوجوان در دنیای آنها زیست می کند. یا چالش ها، مشارکت های جمعی، دیدن شدن ها در فضای مجازی. بنابراین با توجه به همه این مسایل باید نظریه هایی در این مسیر شکل بگیرد که چگونه می توانیم در بین رقیب ها نوجوان حافظ تربیت کنیم؟

این گزارش می افزاید: «مجید معارف» رئیس دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران در این نشست تصریح کرد: در دوران پیامبر مسلمانان با توجه به هفت مولفه نسبت به حفظ قرآن اقدام می کردند.‌ نخست؛ اهتمام پیامبر و توصیه ایشان نسبت به حفظ کتاب خدا،  دلیل دیگر کسب پاداش و ثواب یعنی برخی به انگیزه کسب پاداش به حفظ قرآن می پرداختند.
وی بلاغت و شیوایی قرآن برای جامعه عرب را، انگیزه دیگری برای حفظ قرآن دانست و افزود: حتی مشرکان نیز مجذوب قرآن می شدند. علاوه بر این با توجه به این که در آن دوره امکان کتابت و نوشتن قرآن کمتر بود، حفظ آن اهمیت داشت.
رئیس دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران، قرائت سوره های مختلف در نماز را عامل دیگری برای حفظ قرآن‌برشمرد و گفت: یکی از انگیزه های حفظ قرآن قرائت سوره های آن در نماز بود. چون در آن دوره سوره های متنوعی در نماز قرائت می شد و شخص پیامبر سوره های مختلفی را در نماز قرائت می کردند. برعکس زمان ما که صرفا حمد و توحید در نماز قرائت می کنیم.
وی خاطرنشان کرد: مولفه دیگر شآن اجتماعی در آن روزگار بود چون در آن دوره سواد قرآنی معیار سواد اجتماعی محسوب می شد و مبنای برخی از مقامات و مسئولیت ها قرار می گرفت.‌ از عوامل موثر دیگر ، تاثیر معنوی و روحی قرآن بر حافظ و قاری بود. یعنی اینکه قرآن چقدر مطلوب و نیاز یک قاری و حافظ است؟
معارف خاطرنشان کرد: قرآن جدای از بعد علمی کتابی برای برطرف کردن نیازهای روحی و معنوی است. این یکی از کارکردهای قرآن است.
وی افزود: ما برای جوان و نوجوانان چقدر جا انداخته ایم که قرآن می تواند در بحران های بلوغ، بحران های جوانی و دیگر بحران های زندگی راهگشا و حافظ ما باشد؟‌
استاد پیشکسوت، جلسات سنتی قرآن را بسیار موثر دانست و گفت: من به این جلسات بسیار معتقدم. هرچند در این جلسات به کلیاتی از قرائت، صحیح خوانی و حفظ بسنده می شود اما فضای صمیمی و گرمی وجود دارد که این موضوع را برای مخاطب جا می اندازد که قرآن می تواند او را حفظ کند.
وی تصریح کرد: به نظرم نباید قرآن را به مسائل حکومتی و سیاست های رسمی گره زد. قرآن خود به خود جاذبه دارد و ریشه آن در فرهنگ ما مسلمانان است که  کارآمد هم است. بعد از انقلاب کارهای خوبی شده اما نیاز به آسیب شناسی نیز دارد.
لاله افتخاری نیز در این نشست گفت: ما وظیفه داریم از الگوی نبوی پیروی کنیم. باید با برنامه ریزی سهم هر نهاد و ارگان را در بحث حفظ قرآن مشخص کرد. یعنی   سهمیه بندی شود و برای آنها امتیاز مشخص گردد.
وی افزود: ما باید الگوی غزه را به کار بگیریم اگر غزه اینقدر مقاوم شد چون آنها صرفا قرآن را حفظ نمی کنند بلکه هم حفظ می کنند و هم می دانند که کجا باید آن را به کار بگیرند.
استاد محمدمهدی بحرالعلوم دبیر ستاد راهبری حفظ قرآن نیز خاطرنشان کرد: این نقشه راه برای سال ۱۴۰۵ عملیاتی می شود. البته این مسئله منوط به نظر حجت الاسلام قمی دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی است.
 وی هدف از تشکیل این جلسات را تکمیل نقشه راه دانست و اینکه این نقشه  پربسامد شود. یعنی در اذهان عمومی و همچنین اذهان دست اندرکاران مطرح شود.
بحرالعلوم گفت: ما در ستاد راهبری یک مجموعه هستیم و قطعا وقتی از نظرات دیگران بهره مند شویم نقاط جدیدی در ذهن ما نیز شکل می گیرد. امیدواریم که این جلسات گامی باشد برای جامع تر و عمیق تر شدن بحث حفظ قرآن در کشور.
کد خبر 1865089

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha