خبرگزاری شبستان- خراسانجنوبی؛ فاطمه رحیم زاده_ مسجد، هنوز هم امنترین پناه دلهای خسته است، جایی که آجرهایش بوی ایمان میدهد و فرشهایش روایتگر اشکها و امیدهای مردمی است که هر روز با دغدغههای زندگی به آن پناه میآورند. در روزگاری که هیاهوی دنیا فرصت مکث را از انسان گرفته، مسجد دوباره قد میکشد تا یادمان بیاورد مسیر روشن آرامش از همین کوچههای معنویت میگذرد. این خانههای نور، تنها محل عبادت نیستند، بلکه قلب تپنده محلهها و نقطه اتصال مردم با اخلاق، همدلی و مسئولیت اجتماعیاند.
امروز مساجد بیش از هر زمان دیگر نیازمند جان تازهاند؛ نگاهی نو که در کنار حفظ اصالت، پاسخگوی نیاز نسل جدید باشد. حضور نوجوانان، جوانان و خانوادهها در فضای مسجد، میتواند روح تازهای در کالبد اجتماع بدمد و مسجد را از یک مکان صرفاً آیینی به یک پایگاه فعال فرهنگی، تربیتی و اجتماعی تبدیل کند.
گزارش پیشرو، روایتی است از همین تلاشها، روایت مسجدهایی که میخواهند محور زندگی محله باشند و چراغ امید را در دل جامعه روشن نگه دارند.
مسجد باقرالعلوم(ع) بیرجند در سالهای اخیر تلاش کرده است از قالب سنتی صرف عبادی خارج شده و به یک پایگاه فعال فرهنگی، تربیتی و اجتماعی برای محله تبدیل شود، در شرایطی که بخش زیادی از نوجوانان و جوانان به فضای مجازی گرایش پیدا کردهاند و حضور فیزیکی در کتابخانهها و مراکز فرهنگی کاهش یافته است، این مسجد با فعالسازی کانون فرهنگی هنری و برنامههای متنوع، ظرفیت حضور نسل جدید را در فضای واقعی مسجد زنده نگه داشته است. برگزاری برنامههای اوقات فراغت تابستان برای دانشآموزان، فعالیت پایگاههای خواهران و برادران و ایجاد فضاهای آموزشی و ورزشی از جمله اقداماتی است که مسجد باقرالعلوم(ع) را به یکی از مراکز اثرگذار محله تبدیل کرده است.
حجتالاسلام احمد رضایی امام جماعت مسجد باقرالعلوم علیهالسلام بیرجند در گفتوگو با خبرنگار شبستان اظهار کرد: مسجد باقرالعلوم علیهالسلام بیرجند در کنار نقش عبادی خود، به یکی از پایگاههای فعال اجتماعی و فرهنگی شهر تبدیل شده است، پایگاهی که امروز با اجرای طرح «قرارگاه ملی مساجد» جان تازهای به فعالیتهای محلهای میبخشد.
وی با اشاره به ظرفیتهای اجتماعی مسجد اظهار کرد: مسجد فقط محل اقامه نماز نیست، بلکه باید پایگاه حل مسائل فکری، فرهنگی و معیشتی مردم باشد و امروز این نگاه دوباره در حال احیاست.
وی در خصوص طرح «قرارگاه ملی مساجد» گفت: این طرح اگر با تداوم همراه باشد، میتواند همه بخشهای مسجد اعم از توانمندسازی ائمه جماعات و هیئتامنا گرفته تا جذب نوجوانان و پیوند واقعی مسجد با محله را فعال کند.
امام جماعت مسجد باقرالعلوم علیهالسلام با بیان اینکه قرارگاه نباید محدود به یک بخش شود، بلکه باید نگاه جامع داشته باشد تا مسجد به معنای واقعی کلمه امامِ محله شود، افزود: در قالب این طرح، مساجد بیرجند به مناطق مختلف تقسیم شدهاند و جلسات همافزایی، تجربهنگاری و تبیین سیاستهای قرارگاه برای ائمه جماعات برگزار میشود که نقش مهمی در ارتقای فعالیتهای مسجدی دارد.
حجت الاسلام رضایی با تأکید بر نقش تاریخی مساجد بیان کرد: همانگونه که در سالهای انقلاب و دفاع مقدس همه پشتیبانیها از مسجد انجام میشد، امروز هم باید به آن جایگاه برگردیم، مسجد یک پایگاه قدرتمند اجتماعی است که اگر درست فعال شود، میتواند بسیاری از مشکلات محلهها را حل کند.
حرکت به سمت مسجد تراز اسلامی زمانبر است، اما با مشارکت مردم، هیئتامنا و اجرای صحیح طرح قرارگاه ملی مساجد، میتوان دوباره مسجد را به قلب تپنده محلهها تبدیل کردبه گفته وی حرکت به سمت مسجد تراز اسلامی زمانبر است، اما با مشارکت مردم، هیئتامنا و اجرای صحیح طرح قرارگاه ملی مساجد، میتوان دوباره مسجد را به قلب تپنده محلهها تبدیل کرد.
وی با بیان اینکه کانون فرهنگی هنری مسجد برگزار کننده برنامههای مختلف تبیینی، تربیتی، اوقات فراغت تابستان و... برای دانشآموزان است، تأکید کرد: بخش قابل توجهی از مخاطبان مسجد را نوجوانان و جوانان تشکیل میدهند و در کنار کانون فرهنگی هنری، پایگاه بسیج خواهران و برادران نیز فعال بوده و برای نوجوانان و جوانان علاوه بر فضای آموزشی، فضای ورزشی متناسب با امکانات فراهم شده است و به تناسب گاهی برنامهها در داخل مجموعه و گاهی خارج از مسجد، مانند کوهپیمایی یا حضور در سالنهای ورزشی انجام میشود.
امام جماعت مسجد باقرالعلوم علیه السلام بیرجند افزود: در فضای پایگاه بسیج، امکاناتی مانند فوتبالدستی، تنیس روی میز و برنامههای گروهی وجود دارد تا نوجوانان در کنار فضای معنوی، نشاط اجتماعی هم تجربه کنند.
حجتالاسلام رضایی ادامه داد: برای خانوادههایی که فرزند خردسال دارند نیز در مناسبتهای مختلف مربیانی دعوت شده تا بچهها در فضای مهد مسجد نگهداری شوند و برای نونهالان برنامههای متنوعی اجرا میشود تا والدین بتوانند با آرامش در مراسم مسجد شرکت کنند.
به گفته وی، برای نوجوانان برنامههای مستقل تعریف شده است که میتوان به برگزاری نماز جماعت جداگانه، جلسات هفتگی و نشستهایی که در آن مربیان درباره مسائل اخلاقی، اجتماعی، سیاسی و موضوعات روز متناسب با مخاطب صحبت میکنند، اشاره کرد.
وی با بیان اینکه در طول هفته یک یا دو شب برای نوجوانان اقامه نماز مغرب و عشا مستقل برگزار میشود، گفت: بعد از اقامه نماز جلسه هفتگی و پیش از نماز نیز فعالیتهای ورزشی کوتاه در فضای مسجد انجام میشود و مردم محله نیز به این فضا عادت کردهاند و میدانند حضور و نشاط نوجوانان جزئی از هویت مسجد است و اگر زمانی کودکی شلوغی کند، برخورد تند وجود ندارد و بیشتر با تذکر محترمانه و مدیریت فضا، آرامش برقرار میشود.
امام جماعت مسجد باقرالعلوم علیهالسلام بیرجند خاطرنشان کرد: یکی از دغدغههای پیش رو نداشتن برنامه کلاسیک و مدون به دلیل محدودیت استاد برای نوجوانان است.
حجتالاسلام رضایی با اشاره به جذب جوانان و نوجوانان به مسجد، افزود: در مسجد باقرالعلوم علیهالسلام تلاش میشود مسئولیتها از مکبری و تلاوت قرآن گرفته تا اجرای سرود، فضاسازی مراسم و اجرای دیگر برنامهها به خود نوجوانان سپرده شود.
وی با توجه به قرار داشتن در آستانه ماه مبارک رمضان، یادآورشد: در ماه مبارک رمضان چهار تا پنج جلسه قرآن در مسجد برگزار میشود و پیگیری و برنامهریزیهایی برای برگزاری کلاسهای مداحی و جلسات قرآن به صورت ویژه برای نوجوانان نیز در این ایام در دستور کار قرار دارد تا در آن استعدادیابی در حوزه قرائت و مداحی انجام شده و بتوان از ظرفیت نخبگان محلی در خود مسجد استفاده کرد.
امام جماعت مسجد باقرالعلوم علیهالسلام با اشاره به برگزاری برنامههای مناسبتی گفت: برگزاری برنامهها به ویژه در ولادت و شهادت امام باقر علیهالسلام باید بهگونهای برگزار شود که نگاه مردم به مسجد باقرالعلوم علیهالسلام باشد، در سالهای اخیر بسیاری از برنامهها با حضور سخنرانان و مداحان برجسته، بر اساس شرایط جوی، گاها در فضای خیابان جلوی مسجد برگزار شده و جمعیت چشمگیری از مردم در آن حضور پیدا کرده اند.
حجتالاسلام رضایی گریزی به مراسم اعتکاف زد و گفت: مسجد باقرالعلوم علیهالسلام یکی از مساجد شاخص در برگزاری اعتکاف است و در ساعات اولیه ثبتنام، ظرفیت مسجد تکمیل میشود.
وی با اشاره به بالا بودن میزان استقبال، افزود: امسال ۲۴۵ نفر معتکف داشتیم و با وجود استقبال بالا، برای افزایش کیفیت خدمات، ظرفیت را مدیریت کردیم و با توجه به محتوای فرهنگی و خدمات مناسب، معتکفانی از محلات دوردست به این مسجد میآیند.
وی ادامه داد: در سال گذشته با همراهی هیئت امنا و خیران، علاوه بر شهریه دریافتی از معتکفان، بالغ بر ۴۰ میلیون تومان برای ارتقای کیفیت اعتکاف هزینه شد، تلاش بر این است که مسجد زیر بار مالی سنگین نرود، اما در عین حال شأن معتکفان حفظ شود و برنامهها با کیفیت مناسب برگزار شود.
امام جماعت مسجد باقرالعلوم علیهالسلام با بیان اینکه در این مسجد سه وعده نماز صبح، ظهر و مغرب و عشا بهصورت منظم اقامه میشود، اظهارکرد: هیچ شبی بدون برنامه نیست، شبهای هفته شامل جلسات نهجالبلاغه، مباحث روز با استفاده از ظرفیت هادیان سپاه، قرائت قرآن، دعای کمیل و برنامههای مناسبتی برگزارمیشود.
حجتالاسلام رضایی به فعالیت کارگاه قالیبافی ویژه بانوان در مسجد باقرالعلوم علیهالسلام اشاره کرد و گفت: در این کارگاه که بیش از ۱۰ سال است در مسجد فعال است دو دار قالی بر پا شده که یک قالی برای عتبات و دیگری برای مسجد بافته میشود و علاوه بر بُعد فرهنگی و اجتماعی، از بُعد اقتصادی نیز حائز اهمیت است.
قالیهای بافته شده عمدتا ۶ متری بوده و درآمد حاصل از فروش آنها برای کمک به امور مسجد و حمایت از فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی هزینه میشودبه گفته وی قالیهای بافته شده عمدتا ۶ متری بوده و درآمد حاصل از فروش آنها برای کمک به امور مسجد و حمایت از فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی هزینه میشود.
امام جماعت مسجد باقرالعلوم علیهالسلام در ادامه به فعالیتهای مؤسسه خیریه وابسته به مسجد اشاره کرد و گفت: مؤسسه خیریه مسجد باقرالعلوم علیهالسلام از ابتدای امسال تاکنون بیش از ۱۶۲ مورد جهیزیه بر اساس نیاز مطرح شده خانواده، یک یا چند قلم کالایی کمک کرده است و این کمکها متناسب با نیاز خانوادهها و پس از بررسی انجام میشود تا عدالت در توزیع رعایت شود.
حجتالاسلام رضایی افزود: علاوه بر جهیزیه، توزیع بستههای معیشتی، تهیه گوشت، لباس و اقلام ضروری برای نیازمندان، بهویژه در مساجد مناطق شمال شهر بیرجند انجام میشود و تلاش داریم کمکها هدفمند و با حفظ کرامت خانوادهها صورت گیرد.
امام جماعت مسجد باقرالعلوم علیهالسلام یادآورشد: ما معتقدیم مسجد اگر زنده باشد، محله زنده است، نوجوانی که امروز در مسجد رشد میکند، فردای جامعه را میسازد و هدف ما این است که مسجد باقرالعلوم علیهالسلام خانه امید، تربیت و مسئولیتپذیری اجتماعی برای نسل آینده باشد.
مسجد یک پایگاه قدرتمند اجتماعی است که اگر درست فعال شود، میتواند بسیاری از مشکلات محلهها را حل کندحجت الاسلام رضایی ضمن تأکید بر نقش تاریخی مساجد بیان کرد: همانگونه که در سالهای انقلاب و دفاع مقدس همه پشتیبانیها از مسجد انجام میشد، امروز هم باید به آن جایگاه برگردیم. مسجد یک پایگاه قدرتمند اجتماعی است که اگر درست فعال شود، میتواند بسیاری از مشکلات محلهها را حل کند.
وی یادآورشد: حرکت به سمت مسجد تراز اسلامی زمانبر است، اما با مشارکت مردم، هیئتامنا و اجرای صحیح طرح قرارگاه ملی مساجد، میتوان مسجد را به قلب تپنده محلهها تبدیل کرد.
محمدرضا زیوری، مدیر پایگاه بسیج مسجد باقرالعلوم علیهالسلام بیرجند هم در گفتوگو با خبرنگار شبستان با اشاره به برنامههای گسترده این مسجد در جذب نوجوانان و جوانان گفت: امروز مهمترین مسئله مساجد، صرفاً باز بودن دربها نیست، بلکه داشتن برنامه جذاب، تربیتی و دارای پشتوانه مالی برای نسل نوجوان و جوان است و بدون جذابیت نمیشود جوان را به مسجد آورد.
وی از برنامه های انجام شده با هدف جذب جوانان به برگزاری شبی با قرآن اشاره کرد و افزود: از ابتدای سال دو نوبت برنامه «شبی با مسجد» برگزار شد و در نخستین مرحله که در ماه مبارک رمضان برگزار شد حدود یکصد نفر از نوجوانان بعد از افطار تا سحر در مسجد حضور داشتند و ضمن استفاده از فضای بازی، پلیاستیشن و برنامههای فرهنگی، سحری نیز برای آنان تدارک دیده شد.
مدیر پایگاه بسیج مسجد باقرالعلوم علیهالسلام یادآورشد: این برنامه در طول سال ادامه پیدا کرد و علاوه بر ماه رمضان، در ایام تابستان نیز با حضور حدود ۳۵ نفر از نوجوانان برگزار شد، برنامهها از ساعت ۸ شب آغاز و تا نیمهشب ادامه داشت و شامل فعالیتهای تفریحی، فرهنگی و آموزشی بود.
زیوری با اشاره به برنامههای هفتگی مسجد گفت: در حال حاضر سه شب در هفته (شنبه، دوشنبه و چهارشنبه) فضای پایگاه برای کودکان و نوجوانان ۷ تا ۱۲ سال فعال است و بچهها همراه خانواده برای نماز به مسجد میآیند و سپس در طبقه پایین با حضور روحانیون و مربیان برنامههای متناسب با سن خود شامل برنامههایی شاد، تربیتی و آموزشی که فضای آن با برنامههای بزرگسالان متفاوت است را دریافت میکنند.
وی ادامه داد: در مناسبتها بهویژه ایام شهادتها، مهد کودک مسجد فعال میشود تا فرزندان خانوادهها در فضای متناسب با سن خود حضور داشته باشند و دچار خستگی و دلزدگی نشوند.
وی با اشاره به نقش نوجوانان در حفاظت از مسجد بیان کرد: در ایام خاص و ناآرامیها، نوجوانان و جوانان مسجد مسئولیت گشت و حفاظت از مسجد و محله را برعهده گرفتند در مقاطعی تا دو هفته به صورت کامل و پس از آن چند شب در هفته این کار انجام میشد و حتی در ایام اعتکاف، ۱۲ نفر از نیروهای نوجوان و جوان حفاظت کامل از اعتکاف خواهران و فضای مسجد را عهدهدار بودند.
مدیر پایگاه بسیج مسجد باقرالعلوم علیهالسلام با انتقاد از نبود پشتیبانی اجرایی در طرحهای فرهنگی گفت: مشکل اصلی امروز، نداشتن برنامه عملیاتی است. روی کاغذ طرح زیاد نوشته میشود اما پشتوانه مالی، نیروی انسانی و قابلیت اجرا ندارد و وقتی نوجوان را به مسجد میآوریم باید بدانیم برنامه فردایش چیست، هزینهاش از کجا تأمین میشود و چه نهادی مسئول پشتیبانی است.
زیوری افزود: نمیتوان از نوجوان توقع داشت وقتش را در مسجد بگذارد اما هیچ جذابیتی برایش تعریف نشده باشد، باید برنامه فرهنگی باید هم بخش تربیتی و هم بخش مفرح داشته باشد.
به گفته وی مسجد فقط محل سخنرانی نیست، باید ورزش، اردو، بازی، آموزش مهارت و گفتوگو هم در آن دیده شود.
مدیر پایگاه بسیج مسجد باقرالعلوم علیهالسلام تأکید کرد: قرارگاه ملی مساجد زمانی موفق میشود که صرفاً به باز بودن درب مسجد اکتفا نکند، بلکه برای ۱۶ ساعت حضور نوجوان برنامه واقعی، نیرو، بودجه و مربی تعریف شود، جوان امروز سؤال دارد و اگر پاسخ را در مسجد نگیرد، جای دیگری دنبالش میرود.
زیوری با اشاره به فاصله نسل نوجوان با روحانیت گفت: حوزههای علمیه باید حضور میدانی در مسجد داشته باشند، طلبه باید کنار نوجوان بنشیند، با او صحبت کند، دیده شده و لمس شود میبایست دیوار بین مسجد و حوزه برداشته شود تا اعتماد شکل بگیرد.
مدیر پایگاه بسیج مسجد باقرالعلوم علیهالسلام در پایان گفت: ارگانهای فرهنگی زیادند اما موازیکاری هم زیاد است، باید شفاف مشخص شود هر نهاد چه کاری انجام میدهد و کدام بخش از زنجیره تربیت نوجوان را تکمیل میکند.
زیوری تاکیدکرد: نوجوانان تشنه هدایتاند و اگر امروز برایشان برنامه نداشته باشیم، فردا هزینهاش چند برابر خواهد بود.
نظر شما