حجتالاسلام مجتبی شیدایی، معاون علمی حوزه علمیه خراسان جنوبی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی ضمن تسلیت سالروز شهادت امام موسی کاظم علیهالسلام، با اشاره به اینکه در مورد امام کاظم علیهالسلام این تصور که حضرت کل دوران امامت خود را در زندان سپری کردند وجود دارد، اظهار کرد: این تصور اشتباه است و بر اساس گزارشهای تاریخی امام موسی کاظم علیهالسلام مدت قابل ملاحظه ای از عمر خود را به صورت مخفیانه زندگی میکردند و جز خواص و افراد قابل اعتماد از محل زندگی امام کاظم علیه السلام مطلع نبودند.
به گفته وی دلیل زندگی مخفیانه امام کاظم علیه السلام در برهه ای از زمان این بود که حاکمیت وقت به دنبال ایشان با هدف اسارت، زندانی و به شهادت رساندن حضرت بودند و به همین دلیل امام موسی کاظم علیهالسلام مدت زمان زیادی زندگی مخفیانهای داشتند و این مهم را گزارشهای تاریخی تایید می کند.
مدرس و پژوهشگر حوزه علمیه خراسان جنوبی تأکید کرد: براساس آنچه در تاریخ نقل شده است امام کاظم علیه السلام برخی مواقع در مدینه نبوده و برای عدم دسترسی خلفا به ایشان در روستاها و آبادی های منطقه شام سپری کرده و حتی مواردی نقل شده که حضرت مدتی در غاری در یک منطقه متروک اسکان داشتند و در این زمینه روایت هایی مطرح شده است و به این ترتیب این مهم که امام کاظم علیه السلام اکثر عمر خود را در زندان سپری کردند، مردود است.
حجتالاسلام شیدایی با اشاره به گفتگوهای خصوصی و ارتباط ویژه امام کاظم علیه السلام با اصحاب و یارانشان، گفت: در زمان حضرت نیز مانند دوران غیبت صغری امام زمان عجلاللهتعالیفرجه، کانال های ارتباطی خاصی وجود داشت و امام کاظم علیه السلام چه در زمان زندگی مخفیانه و چه در زندان به روش های مختلف با اصحاب و یارانشان ارتباط برقرار میکردند.
وی با اشاره به دورانی از زندگی حضرت به صورت آشکارا، افزود: امام موسی کاظم علیهالسلام در برههای از زمان زندگی مخفیانهای نداشتند و بر اساس گزارش های تاریخی حکومت عباسی تنها ایشان را رصد میکرد و در این راستا میتوان به سفر ایشان اشاره کرد که پس از بازگشت به مدینه، متوجه حضور گروهی شدند که برای پرداخت وجوهات و دریافت پاسخ سوالات شرعی به محضر امام رسیدند و با توجه به غیاب امام کاظم علیهالسلام، حضرت معصومه سلام اللهعلیها پاسخ سوالات گروه را دادند و این مهم نشان میدهد امام کاظم علیه السلام در دورانی در مدینه به صورت روشن و عیان زندگی کرده و با شیعیان ارتباط مستقیمی داشتند.
به گفته وی این گزارش های تاریخی نشان میدهد امام کاظم علیه السلام در زمان امامت تنها در زندان نبودند و زندگی ایشان به دو بخش زندگی روشن، واضح و عیان با ارتباط گیری مستقیم با شیعیان و بخش دوم زندگی ایشان نیز سری و مخفیانه در اطراف مدینه و ... تقسیم میشود.
معاون علمی حوزه علمیه خراسان جنوبی با اشاره به سوال مردم و صحابه از ائمه اطهار مبنی بر اینکه امام بعد از شما چه کسیاست، یادآور شد: صحابه امام کاظم علیهالسلام نیز بارها به علت دغدغه مندی از حضرت پرسیدند امام بعد از شما کیست و حضرت تنها به خواص، نه عموم با هدف محافظت از جان امام رضا علیه السلام پاسخ داده و امام رضا علیهالسلام را به عنوان جانشین و امام بعد از خود معرفی کردند.
حجتالاسلام شیدایی تأکید کرد: شیخ مفید در کتاب الارشاد، روایت هایی مبنی بر اینکه ائمه اطهار، امام بعد خود را مشخص میکردند، آورده است و جدای از آن نیز یک دسته از روایات داریم که ۱۲ امام اثنی عشر را به ترتیب معرفی کرده است و این مهم نشان میدهد که معرفی امامان به شکل های مختلف انجام شده است.
به گفته وی برای شیعیان در روایت عام اسامی ائمه یعنی نام خود امام به همراه نام پدر امام آمده است و علاوه بر آن، روایات خاصی نیز وجود دارد و سؤالات مکرر از سوی اصحاب و یاران ائمه اطهار مبنی بر این مهم که بعد از شما چه کسی جانشین است پرسیده میشد.
وی در زمینه معرفی امام رضا علیه السلام به عنوان جانشین بیان کرد: بر اساس مکاتبات و ارتباط گیری های انجام شده در زمان امامت امام کاظم علیهالسلام، شبکه بزرگ و قوی تحت عنوان شبکه وکالت و ارتباطات شکل گرفته بود و ارتباط گیری امام کاظم علیهالسلام در زندگی آزادانه و اسارت با صحابه و یارانشان از طریق دستورالعمل و انتقال پیامهای حضرت با ارتباط با این شبکه به یاران امام منتقل میشد.
مدرس و پژوهشگر حوزه علمیه خراسان جنوبی تاکید کرد: تبیین های لازم توسط امام کاظم علیهالسلام برای وکلا از طریق مکاتبه و گاها حضور در محضر امام، برای موقعیت های مختلف انجام و این باعث شکلگیری یک قدرت منسجم و فراگیر مکتب اهل بیت در سرتاسر قلمرو اسلامی شد و به همین دلیل قدرت تشیع در اقصی نقاط جهان شامل مدینه، شمال آفریقا، بغداد، ایران، سمرقند و... خیلی بالا است.
حجتالاسلام شیدایی از شبکه وکالت امام کاظم علیه السلام به عنوان ایجاد ارتباطی قوی و معتبر برای معرفی امام بعدی نیز نام برد و گفت: این شبکه گرچه در ایجاد ارتباط امام با مردم نقش مهمی داشت و بر اساس گزارشهای تاریخی، از آنجا که وکلا معصوم نبوده و تنها انسان های مشهور به عدالت و علم هستند متأسفانه برخی از وکلای امام کاظم علیه السلام دچار لغزش شدند و به این مهم در منابع معتبر اشاره شده است.
به گفته وی در اواخر زندگی امام کاظم علیهالسلام، امکان پرداخت وجوهات به امام به طور مستقیم وجود نداشت و کوچکترین اثری از فعالیت اقتصادی به بهانه پرورش و جذب نیرو از سوی دشمنان تلقی شده و باعث احساس خطر کردن حکومت عباسی میشد به همین دلیل مردم خمس و وجوهات خود را به وکلا و افراد معرفی شده از سوی امام کاظم علیهالسلام تحویل میدادند و به این ترتیب انباشت سرمایه نزد وکلا صورت میگرفت.
مدرس و پژوهشگر حوزه علمیه خراسان جنوبی تأکید کرد: در این بین نزد دو تا سه نفر از وکلای امام کاظم علیه السلام مانند زیاد قندی حدود هفتاد هزار سکه طلا، علی بن حمزه ۳۰ هزار سکه طلا، عثمان بن رواسی در منطقه مصر (شمال آفریقا) هم اموال سرشاری بود و بعد از شهادت امام کاظم علیه السلام وکلای امام که به طرق مختلف میدانستند امام رضا علیه السلام جانشین امام کاظم علیهالسلام هستند، دچار لغزش شدند.
حجتالاسلام شیدایی افزود: پس از شهادت امام کاظم علیهالسلام جایگاه معنوی و علمی امام رضا علیهالسلام به نحوی بود که خطری از سوی خلفای عباسی و دشمنان ایشان را تهدید نمیکرد و به همین دلیل نامه نگاری و مکاتباتی از سوی امام رضا علیهالسلام با وکلا برای مدیریت اموال و برگشت آن صورت گرفت که متأسفانه این افراد از بازگرداندن اموال که به امانت نزدشان بود سرباز زده و اعلام کردند امام کاظم علیهالسلام در خصوص تحویل اموال موردی به ما گوشزد نکردند و این اموال باید دست ما باشد.
وی یادآورشد: یونس بن عبدالرحمن یکی از وکلا و بزرگان شیعه و به تعبیری عمار امام رضا علیهالسلام برای تحویل اموال امانت، گوشزد این خطا و تأکید بر جانشینی حضرت نزد وکلا میرفتند که متأسفانه نه تنها وجهی برگشت داده نشد بلکه به یونسبن عبدالرحمن، پیشنهاد رشوه ۱۰ هزار دیناری برای انکار امامت امام رضا علیهالسلام و پیوستن به آنها داده شد.
وی تأکید کرد: طبیعتا این افراد زمانی میتوانستند اموال را نزد خود نگه دارند که امامت امام رضا علیهالسلام را انکار کنند.
مدرس و پژوهشگر حوزه علمیه خراسان جنوبی اظهار کرد: این افراد و خواص منحرف با پذیرفتن امامت امام رضا علیهالسلام میبایست مبالغی که به امانت نزدشان بود را تحویل میدادند و از آنجا که این افراد وکیل امام کاظم علیهالسلام و جزو شخصیت های بزرگ زمان خود بودند امام رضا علیهالسلام را انکار کرده و برخی از عوامل نیز به آنها پیوسته و به این ترتیب فرقه واقفیه ایجاد شد که ما تا همین اندازه امامان را قبول داریم و بعد از امام کاظم علیه السلام امامت کسی را نمی پذیریم.
حجتالاسلام شیدایی با بیان اینکه برخی از افراد و عوام فریب خورده و در دام دنیاگرایی وکلا افتادند، گفت: به این ترتیب مکتب شیعه دچار آسیب و خسارت شد و موارد ذکر شده نشان میدهد مکتب اهل بیت در طول تاریخ با مشکلات فراوان مواجه بوده است.
وی در خصوص جمع بندی مطالب ذکر شده گفت: بر اساس روایات معتبر تاریخ، امام کاظم علیه السلام صرفا همه عمر خود را در زندان نبوده و در دوران مختلفی از زندگی خود نقش آفرینی جدی داشتند و زمانی که در زندان بودند نیز ارتباطات حضرت صفر نشده و یک سری ارتباطات از طریق وکلا و خواص با مردم برقرار می شد.
وی با بیان اینکه شبکه وکالت امام کاظم علیهالسلام خلا حضور ایشان را به لحاظ فیزیکی تا حدودی جبران میکرد، تأکید کرد: دوران امامت امام رضا علیهالسلام نیز با توجه به انحراف برخی از وکلا با چالش بزرگی مواجه شد که آن هم ریشه در انحراف برخی از خواص داشت.
نظر شما