خبرگزاری شبستان - مهدی رحمانیان| در سالهایی که مسئله «جمعیت» به یکی از دغدغههای راهبردی کشور تبدیل شده و زنگ خطر پیری جمعیت بیش از گذشته به صدا درآمده است، موضوع سقط جنین ـ بهویژه سقط جنینهای سالم ـ بهعنوان یکی از چالشهای پنهان اما اثرگذار، کمتر در افکار عمومی مورد توجه قرار گرفته است. آماری تکاندهنده که از سوی مراکز رسمی اعلام میشود، نشان میدهد روزانه حدود هزار مورد سقط جنین در کشور رخ میدهد؛ رقمی که از تلفات تصادفات جادهای بیشتر بوده و مستقیماً آینده جمعیتی و سرمایه انسانی ایران را تهدید میکند.
در چنین شرایطی، شکلگیری حرکتهای مردمی و جهادی با رویکردی علمی، فرهنگی و حمایتی میتواند نقش تعیینکنندهای در تغییر این روند داشته باشد. مرکز مردمی و جهادی «نفس» که نام آن مخفف «نجات فرزندان سقط» است، یکی از همین ابتکارات ارزشمند است که با همت جمعی از پزشکان دغدغهمند و با همکاری وزارت بهداشت و سازمان بسیج جامعه پزشکی، فعالیت خود را از سیام اردیبهشتماه ۱۴۰۰، همزمان با روز ملی جمعیت، از جوار بارگاه ملکوتی حضرت علیبنموسیالرضا(ع) آغاز کرد.
این مرکز با هدف جلوگیری از سقط جنینهای سالم و حمایت همهجانبه از مادران بارداری که به دلایل مختلف در آستانه تصمیم به سقط قرار دارند، امروز در اکثر استانهای کشور فعال است. در استان فارس نیز مرکز نفس از خردادماه ۱۴۰۱ آغاز به کار کرده و هماکنون در ۳۰ شهرستان استان مشغول ارائه خدمات فرهنگی، مشاورهای و حمایتی است.
برای آشنایی بیشتر با اهداف، فعالیتها، دستاوردها و نیازهای مرکز مردمی نفس، با مجتبی صادقی، مسئول مرکز نفس در شهرستان جهرم به گفتوگو نشستهایم که در ادامه میخوانید.
شبستان: در ابتدا بفرمایید مرکز مردمی و جهادی «نفس» با چه هدفی شکل گرفت و چه ضرورتی باعث تأسیس آن شد؟
مرکز مردمی نفس با هدف اصلی جلوگیری از سقط جنینهای سالم تأسیس شد. متأسفانه آمار سقط جنین در کشور بسیار نگرانکننده است؛ روزانه حدود هزار مورد سقط جنین اتفاق میافتد که عمدتاً ریشه در مشکلات اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و باورهای غلط دارد. این آمار تقریباً دو برابر تلفات تصادفات جادهای است و آسیب جدی به بحث افزایش جمعیت و جوانی جمعیت وارد میکند. به همین دلیل، در راستای قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و تأکیدات و مطالبات جدی رهبر معظم انقلاب، مرکز نفس با همکاری بسیج جامعه پزشکی و معاونت بهداشت دانشگاههای علوم پزشکی شکل گرفت.
شبستان: مرکز نفس در چه حوزههایی فعالیت میکند؟
فعالیتهای مرکز نفس در سه حوزه اصلی تعریف شده است:
اول، فرهنگسازی و آموزش؛
دوم، شناسایی مادران باردار در معرض سقط؛
و سوم، حمایت از مادران باردار که به هر دلیلی قصد سقط جنین دارند.
شبستان: درباره حوزه فرهنگسازی و آموزش بیشتر توضیح میدهید؟
در حوزه فرهنگسازی، تلاش ما این است که بسترهای اجتماعی لازم را در جامعه ایجاد کنیم. متأسفانه موضوع سقط جنین و حتی خود مرکز نفس برای بسیاری از مردم ناشناخته است و آگاهی کافی نسبت به ابعاد قانونی، شرعی و پیامدهای جسمی و روحی سقط جنین وجود ندارد.
ما از ظرفیتهای مختلف جامعه مانند سمنها، پایگاههای بسیج، محافل مذهبی، معلمان، گروههای جهادی و سایر نهادها استفاده کردهایم تا این موضوعات را تبیین کنیم. در شهرستان جهرم تاکنون بیش از ۲۰ کارگاه آموزشی برگزار شده و حدود هزار نفر از خواهران و مادران آموزش دیدهاند. همچنین حدود ۳ هزار پوستر و بروشور معرفی مرکز نفس توزیع شده و بنرهای متعددی در نقاط مختلف شهر نصب شده است.
شبستان: شناسایی مادرانی که قصد سقط دارند چگونه انجام میشود؟
این کار با همکاری مراکز بهداشتی و درمانی و همچنین واسطههایی مانند پزشکان، مراقبین سلامت، بهورزان و حتی عطاریهایی که ممکن است افراد برای سقط به آنها مراجعه کنند، انجام میشود. این افراد مادران باردار را به مرکز نفس معرفی میکنند. پس از آن، کارشناسان و مشاوران مرکز نفس، خدمات مشاورهای، فقهی، قانونی و تخصصی را به آنها ارائه میدهند تا مادران از تصمیم خود منصرف شوند.
شبستان: تاکنون چه تعداد از مادران تحت پوشش مرکز نفس قرار گرفتهاند؟
در استان فارس، از ابتدای سال تاکنون بیش از ۶۰۰ مادر باردار که قصد سقط جنین داشتند تحت پوشش مرکز نفس قرار گرفتهاند. از این تعداد، بیش از ۲۵۰ نوزاد سالم متولد شدهاند که مایه افتخار مجموعه است. در شهرستان جهرم نیز تاکنون بیش از ۵۰ نفر به این مرکز مراجعه کرده که نتیجه آن ۲۳ تولد موفق بوده است.
شبستان: حمایتهای مرکز نفس شامل چه مواردی میشود؟
حمایتها در دو بخش انجام میشود:
حمایتهای تخصصی شامل خدمات بهداشتی و درمانی رایگان مانند ویزیت پزشک متخصص، سونوگرافی، آزمایشها و مشاورههای تخصصی.
حمایتهای غیرتخصصی نیز شامل اهدای بستههای حمایتی مانند شیر خشک، سیسمونی نوزاد، جهیزیه و سایر نیازهای ضروری خانوادههاست.
شبستان: مرکز نفس برای ادامه این مسیر به چه حمایتهایی نیاز دارد؟
ما برای انجام هرچه بهتر این رسالت، نیازمند کمک و همراهی همه مردم بهویژه خیرین بزرگوار، خیرین سلامت، سمنها و نهادهای فرهنگی و اجتماعی هستیم. بهطور خاص انتظار داریم شهرداری، فرمانداری، آموزش و پرورش، کمیته امداد، بهزیستی، بانکها و سایر دستگاهها در قالب مسئولیتهای اجتماعی، یار و همراه مرکز نفس باشند.
شبستان: سخن پایانی؟
سقط جنین فقط پایان یک بارداری نیست؛ سقط یک نسل است. اگر بتوانیم آگاهیبخشی، آموزش و حمایت را در کنار هم پیش ببریم، میتوانیم جان فرزندان بسیاری را نجات دهیم و آینده جمعیتی کشور را تضمین کنیم. مرکز نفس یک حرکت مردمی است و موفقیت آن بدون همراهی مردم امکانپذیر نخواهد بود.
نظر شما