خبرگزاری شبستان- مازندران؛ در سالهایی که یکی از مهمترین دغدغههای فعالان فرهنگی، کاهش حضور نوجوانان و جوانان در مساجد و گسست نسلی از فضاهای معنوی است، برخی مساجد با نگاهی نوآورانه تلاش کردهاند نقش تربیتی خود را بازتعریف کنند. مسجد امام سجاد(ع) آمل با محوریت کانون فرهنگی هنری سجادیه از جمله مجموعههایی است که با رویکرد «اعتکاف تشکیلاتی ـ تربیتی»، توانسته نوجوانان و جوانان را نهتنها به حضور مقطعی، بلکه به ارتباطی مستمر با مسجد و فعالیتهای دینی و اجتماعی جذب کند؛ رویکردی که اعتکاف را به بستری برای تربیت، هویتسازی و مسئولیتپذیری نسل آینده تبدیل کرده است. در این مجال برای آشنایی با توفیقات این مسجد در حوزه تربیت نسل مؤمن و مسئولیتپذیر با محمدباقر احمدی- مدیرمسئول کانون فرهنگی هنری سجادیه مسجد امام سجاد(ع) آمل به گفتگو نشستیم که مشروح آن را اینجا می خوانیم:
- لطفا به عنوان سوال نخست با توجه به سابقه قابل توجه کانون فرهنگی هنری سجادیه در برگزاری اعتکاف، کمی از پیشینه این فعالیت برای مخاطبان بفرمایید.
کانون سجادیه برای برادران نزدیک به ده سال است که برنامه اعتکاف را بهصورت مستمر برگزار میکند و در این مدت بهطور میانگین سالانه حدود ۴۰۰ نفر در اعتکاف برادران حضور داشتهاند. در بخش خواهران نیز حدود دو سال است که فعالیت منسجمتری شکل گرفته و میانگین جمعیت شرکتکننده به ۱۵۰ نفر میرسد. اما آنچه برای ما اهمیت ویژه دارد، صرفاً عدد و آمار نیست، بلکه نوع نگاه و رویکرد تربیتی به اعتکاف است.
- این رویکرد تربیتی که اشاره کردید، چه تفاوتی با اعتکافهای مرسوم دارد؟
از همان ابتدا تلاش کردیم اعتکاف را از قالب صرفاً سنتی که عمدتاً ویژه بزرگسالان بود، خارج کنیم و بهگونهای طراحی کنیم که تمام طیفهای سنی، بهویژه نوجوانان و جوانان، بتوانند ارتباط عمیق و جذاب معنوی با این فضا برقرار کنند. در اعتکاف سجادیه، نوجوان، جوان و بزرگسال در کنار هم قرار میگیرند و این همنشینی باعث انتقال تجربه، انس با مسجد و شکلگیری یک زیست معنوی جمعی میشود.
- برنامهها چقدر برای نوجوانان و جوانان جذاب طراحی شده است؟
یکی از نقاط قوت اعتکاف ما، طراحی برنامههای متناسب با ذائقه نوجوان و جوان است. برای مثال، در بخشهایی مانند جشن ولادت امیرالمؤمنین(ع) و گعدههای نوجوانانه، استقبال بسیار خوبی از سوی این گروه سنی صورت میگیرد. این برنامهها توسط مربیان آموزشدیده در حوزه تربیتی و تشکیلاتی اداره میشود و تلاش شده نشاط، رفاقت و معنویت در کنار هم قرار بگیرد.
- به نظر شما مهمترین دستاورد اعتکاف تشکیلاتی ـ تربیتی چیست؟
مهمترین دستاورد، انس گرفتن نوجوانان و جوانان با مسجد و شکلگیری هویت دینی و اجتماعی آنهاست. بسیاری از نوجوانانی که صرفاً برای سه روز اعتکاف وارد مسجد شدند، با دیدن فضای معنوی، سخنرانیها و فعالیت گروههای مسجدی، جذب مجموعه شدند و بعد از اعتکاف هم ارتباطشان با مسجد ادامه پیدا کرد. هدف ما تربیت نسلی مؤمن، مسئولیتپذیر و متعهد به آرمانهای انقلاب اسلامی است.
- در کنار برنامههای عبادی، چه فعالیتهای فرهنگی و تربیتی دیگری در ایام اعتکاف اجرا میشود؟
برگزاری نشستهای قرآنی ویژه نوجوانان، توزیع بستههای فرهنگی مانند وصیتنامه شهید حاج قاسم سلیمانی و بروشور آداب اعتکاف، دعوت از خانوادههای شهدا و پدران معظم شهید، بخشی از برنامههای فرهنگی ماست. همچنین متناسب با نیاز هر گروه سنی، برنامهریزی جداگانهای انجام میشود و در پایان نیز ارزیابی کلی صورت میگیرد.
- به دغدغههای اجتماعی مسجد هم اشارهای داشتید. این دغدغهها چیست و چه راهبردی برای آنها دارید؟
از مهمترین دغدغههای ما، حضور کمرنگ کودک و نوجوان در مسجد، کمتوجهی برخی خانوادهها به تربیت دینی، افزایش تنشهای خانوادگی، افت تحصیلی دانشآموزان، پرخاشگری و انس بیش از حد با ابزارهای دیجیتال است. برای مقابله با این مسائل، راهبردهایی مانند ارتباط مستمر با مدارس اطراف مسجد، واگذاری مسئولیتهای داخلی مسجد به نوجوانان، کمک به رفع مشکلات درسی، تشکیل گروههای تربیتی، ارتباط فعال با خانوادهها، برگزاری برنامههای جمعی، اکران فیلم، برنامههای رفاقتی شبانه، دیدار با بزرگان شهر، اعتکاف دانشآموزی، فعالیتهای جهادی و جشنوارههای علمی را دنبال میکنیم.
- در کنار فعالیتهای فرهنگی، مسجد سجادیه در حوزه خدماترسانی هم فعال است. کمی درباره این بخش توضیح دهید.
در ایام اعتکاف، آشپزخانه سجادیه مسئولیت تهیه و توزیع غذای سحر و افطار ۱۵ مسجد شهر آمل را بر عهده دارد. بیش از ۴۰ نیروی کاری بهصورت شبانهروزی در این ایام مشغول پختوپز و خدمترسانی هستند. این کار علاوه بر بُعد خدمترسانی، یک فعالیت جمعی و تربیتی برای نیروهای مسجد نیز محسوب میشود.
- واما سخن پایانی شما؟
اگر مسجد بتواند نیازهای معنوی، تربیتی و اجتماعی نوجوان و جوان را بهدرستی پاسخ دهد، میتواند پایگاه اصلی تربیت نسل آینده باشد. اعتکاف تشکیلاتی ـ تربیتی یکی از بهترین فرصتها برای این هدف است و امیدواریم این تجربه در مساجد دیگر نیز گسترش پیدا کند.
نظر شما