آیت الله قربانعلی دری نجف آبادی، نماینده ولی فقیه در استان مرکزی و امام جمعه اراک ضمن تبریک اعیاد مبارک ماه رجب و همچنین ایام اعتکاف و همکاری «همکاری قرارگاه ملی مسجد با ستاد مرکزی و استانی اعتکاف»، در گفتگو با خبرگزاری شبستان در اراک، اظهار کرد: برای اینکه همکاری قرارگاه ملی مسجد با ستاد مرکزی و استانی فراتر از یک همکاری تشریفاتی باشد و واقعاً به ارتقای کیفیت اعتکاف بینجامد، باید ویژگیهای منحصر به فردی در آن لحاظ شود.
وی با اشاره به اینکه میتوان این ویژگیها را در چند محور کلیدی خلاصه کرد تا همکاری مؤثر و غیرتشریفاتی بهتری انجام شود، افزود: همافزایی واقعی: هر سطح (ملی، مرکزی، استانی) باید نقش مکمل ایفا کند، نه موازی یا تکراری. یعنی سیاستگذاری در سطح ملی، برنامهریزی در سطح مرکزی، و اجرا و بازخورد در سطح استانی.
این مقام ارشد استان با تاکید بر شفافیت و پاسخگویی، بیان کرد: تصمیمات و اقدامات باید شفاف باشند و گزارشدهی منظم به مردم و نهادهای مرتبط صورت گیرد تا اعتماد عمومی تقویت شود.
وی با بیان اینکه همکاری نباید صرفاً به جنبههای اجرایی و تشریفاتی محدود شود؛ بلکه باید بر غنای محتوایی، تربیتی و معنوی اعتکاف تأکید کند، ادامه داد: ستادهای استانی باید بتوانند ابتکار عمل داشته باشند و نیازهای خاص هر منطقه را در برنامهها لحاظ کنند، نه اینکه صرفاً مجری دستورات بالا باشند.
سنجش کیفیت اعتکاف در هر استان و انتقال نتایج به سطح ملی
آیت الله دری نجف آبادی به ایجاد سازوکاری برای سنجش کیفیت اعتکاف در هر استان و انتقال نتایج به سطح ملی جهت اصلاح و ارتقا نیز تاکید کرد و بیان داشت: همکاری باید منجر به آموزش و توانمندسازی خادمان، مبلغین و مدیران اعتکاف شود تا کیفیت خدمات ارتقا یابد وقرارگاه ملی و ستادها باید زمینه حضور فعال مردم و جوانان را در تصمیمسازی و اجرا فراهم کنند تا اعتکاف به یک تجربه جمعی و مردمی تبدیل شود. همکاری باید ظرفیت نوآوری در شیوههای تبلیغ، آموزش، و مدیریت اعتکاف را داشته باشد و از قالبهای سنتی صرف فراتر رود.
این مقام ارشد استان مرکزی بیان داشت: به بیان دیگر، این همکاری زمانی از سطح تشریفات عبور میکند که به یک شبکه زنده، پویا و یادگیرنده تبدیل شود؛ شبکهای که هم از بالا سیاستگذاری میکند و هم از پایین تجربه و نیاز واقعی مردم را به جریان تصمیمگیری وارد میسازد.
وی افزود: اساس روابط باید ایمان و محبت باشد و این راه برای همیشه تداوم یابد وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیاءُ بَعْض
تاکید بر احیای جایگاه مسجد و تقویت پیوندهای جمعی
نماینده ولی فقیه در استان مرکزی با اشاره به شعار «اعتکاف، فرصت بازگشت به مسجد» بیان داشت: این شعار در نگاه نخست ساده به نظر میرسد، اما در واقع حامل چند لایه معنایی و اجتماعی است که بُعد معنوی، بازگشت به اصل عبادت است مسجد در فرهنگ اسلامی مرکز عبادت، ذکر و ارتباط با خداست. اعتکاف فرصتی است برای ترک مشغلههای روزمره و بازگشت به این اصل.
آیت الله دری نجف آبادی به بُعد اجتماعی اعتکاف که احیای جایگاه مسجد و تقویت پیوندهای جمعی را به دنبال دارد اشاره کرد و بیان داشت: در بسیاری جوامع، مسجد تنها محل نماز جماعت شده است. اعتکاف یادآور کارکرد گستردهتر مسجد بهعنوان پایگاه تربیت، آموزش و انسجام اجتماعی است. حضور جمعی در مسجد در ایام اعتکاف، روحیه همبستگی و مشارکت دینی را تقویت میکند.
وی بُعد تربیتی را تمرین بازگشت به ارزشها و یادآوری مسئولیتها دانست و ادامه داد: شعار نشان میدهد که اعتکاف نه فقط یک عبادت فردی، بلکه تمرینی برای بازگشت به ارزشهای اصیل اسلامی است. مسجد نماد مسئولیت اجتماعی و اخلاقی است؛ بازگشت به مسجد یعنی بازگشت به مسئولیت در قبال جامعه.
امام جمعه اراک بُعد تاریخی و هویتی را پیوند با سنت نبوی و بازسازی هویت دینی دانست و گفت: اعتکاف سنتی است که پیامبر اکرم (ص) در مسجد انجام میدادند. شعار، این پیوند تاریخی را زنده میکند. بازگشت به مسجد در قالب اعتکاف، بازسازی هویت دینی و فرهنگی مسلمانان در برابر فرسایشهای اجتماعی است.
آیت الله دری نجف آبادی ادامه داد: این شعار در حقیقت میخواهد بگوید؛ اعتکاف تنها یک عبادت فردی نیست، بلکه فرصتی است برای بازگشت به ریشههای معنوی، اجتماعی و تاریخی مسجد؛ جایی که انسان هم با خدا خلوت میکند و هم با جامعه پیوند میگیرد. «لَّمَسجِدٌ أُسِّسَ عَلَی ٱلتَّقوَیٰ مِنۡ أَوَّلِ یَوۡمٍ أَحَقُّ أَن تَقُومَ فِیهِۚ فِیهِ رِجَالࣱ یُحِبُّونَ أَن یَتَطَهَّرُواْۚ وَٱللَّهُ یُحِبُّ ٱلۡمُطَّهِّرِینَ»
وی به اقدامات ملموس و جذاب برای تداوم و ماندگاری بازگشت به مسجد اشاره کرد و اظهار داشت: برای اینکه «قرارگاه ملی مسجد» در شرایط امروز جامعه بتواند این بازگشت را از یک موج مقطعی به یک جریان پایدار تبدیل کند، لازم است اقداماتش هم ملموس باشد و هم جذاب.
آیت الله دری نجف آبادی برنامههای اجتماعی و خدماتی را از محورهای کلیدی برای تداوم و ماندگاری نسل جوان و نوجوان در مسجد دانست و گفت: ایجاد مراکز مشاوره خانوادگی، حقوقی و روانشناختی در مسجد، راهاندازی بانکهای کار و مهارت برای اتصال جوانان به فرصتهای شغلی، برگزاری طرحهای حمایتی مثل «سبد همدلی» یا «صندوق قرضالحسنه محلی» برای نیازمندان از جمله فعالیت های موثر در این راستا است.
تلاش برای فراهم ساختن جذابیت فرهنگی و هنری با هدف جذب هر چه بیشتر به مسجد
وی به جذابیت فرهنگی و هنری شامل برگزاری شبهای شعر، موسیقی سنتی مذهبی، نمایشگاه کتاب و هنرهای تجسمی در فضای مسجد، تولید محتوای رسانهای جذاب (پادکست، کلیپ کوتاه، روایتهای تصویری) با محوریت مسجد و نشر در شبکههای اجتماعی، ایجاد کتابخانه و کانون فیلم و مستند برای جوانان اشاره کرد و ادامه داد: در محور آموزش و تربیت نسل جدید نیز می توان کلاسهای آموزشی قرآن، حدیث، تاریخ اسلام و اخلاق با روشهای نوین و تعاملی، دورههای مهارت زندگی (مدیریت زمان، ارتباط مؤثر، سواد رسانهای) در کنار آموزش دینی، استفاده از اساتید و مربیان جوان برای ارتباط بهتر با نسل جدید را برگزار کرد.
امام جمعه اراک مشارکت فعال جوانان و بانوان را محور کلیدی دیگر دانست و گفت: در این راستا می توان با تشکیل شوراهای جوانان و بانوان در هر مسجد برای طراحی و اجرای برنامهها، ایجاد فضاهای ورزشی و تفریحی متصل به مسجد (باشگاه ورزشی، اردوهای جهادی، سفرهای زیارتی) و حمایت از گروههای دانشجویی و دانشآموزی برای استفاده از مسجد بهعنوان پایگاه فعالیت بهره برد.
نماینده ولی فقیه در استان مرکزی فناوری و نوآوری را از دیگر محورهای مهم برای جذب و ماندگاری نسل جوان و نوجوان به مسجد دانست و ادامه داد: راهاندازی اپلیکیشن یا پلتفرم دیجیتال «مسجد من» برای اطلاعرسانی برنامهها، ثبتنام کلاسها و ارتباط با امام جماعت، استفاده از هوش مصنوعی و دادهکاوی برای شناخت نیازهای محلی و طراحی برنامههای متناسب، پخش زنده جلسات و سخنرانیها برای کسانی که امکان حضور ندارند می تواند در این راستا موثر باشد.
امام جمعه اراک به هویتسازی و روایتگری نیز تاکید کرد و گفت: مستندسازی فعالیتهای هر مسجد و انتشار داستانهای موفقیت در سطح ملی، تبدیل مسجد به «مرکز روایت امید» با بازگویی خاطرات تاریخی و معاصر از نقش مسجد در تحولات اجتماعی و طراحی نمادها و جشنوارههای ملی مسجد برای تقویت هویت جمعی نیز از دیگر راهکارها است.
آیت الله دری نجف آبادی ادامه داد: اگر قرارگاه ملی مسجد بتواند خدمات اجتماعی واقعی را با جذابیت فرهنگی و آموزشی و نوآوری فناورانه پیوند دهد، مسجد نهتنها محل عبادت، بلکه پایگاه زندگی روزمره مردم خواهد شد. این ترکیب است که بازگشت به مسجد را از یک حرکت کوتاهمدت به یک ماندگاری اجتماعی و نسلی تبدیل میکند.
وی با بیان اینکه اگر از زاویهی جاذبههای درونی به اعتکاف برای نسل جوان امروز نگاه کنیم، چند ویژگی برجسته دارد که آن را به یک تجربهی متفاوت و جذاب تبدیل میکند که این تجربه شامل آرامش و فاصله گرفتن از هیاهو، خودشناسی و بازنگری در مسیر زندگی، تجربهی معنویت ناب، حس تعلق و مشارکت اجتماعی و تمرین اراده و خودکنترلی است.
آیت الله دری نجف آبادی با بیان اینکه جوان امروز درگیر سرعت، فشار اجتماعی و فضای مجازی است، ادامه داد: اعتکاف به او فرصت میدهد تا از این شلوغی فاصله بگیرد و در سکوت و خلوت، آرامش درونی را تجربه کند. این «وقفه» شبیه یک دکمهی ریست است که ذهن و قلب را دوباره تنظیم میکند.
امام جمعه اراک با تاکید بر اینکه اعتکاف فضایی برای پرسشهای بنیادین فراهم میکند: من کیستم؟ به کجا میروم؟ چه هدفی دارم؟، اضافه کرد: جوانان در این خلوت میتوانند بدون فشار بیرونی، به بازنگری در ارزشها و انتخابهایشان بپردازند. در دنیایی که معنویت گاهی با ظواهر و مناسک سطحی گره میخورد، اعتکاف تجربهای خالص از ارتباط با خداست. این ارتباط مستقیم و بیواسطه، برای جوانی که به دنبال اصالت و صداقت است، بسیار جذاب است.
عمقبخشی به تجربه معنوی
این مقام ارشد استان مرکزی اضافه کرد: هرچند اعتکاف خلوت فردی است، اما در جمعی از معتکفان شکل میگیرد. این ترکیب «خلوت در جمع» باعث میشود جوانان همزمان هم تجربهی فردی داشته باشند و هم احساس کنند بخشی از یک حرکت معنوی مشترکاند. این حس تعلق، نیاز طبیعی نسل جوان به ارتباط و همدلی را پاسخ میدهد. اعتکاف نوعی ریاضت نرم است برای جوانی که میخواهد قدرت ارادهاش را بیازماید، این تمرین جذاب و چالشبرانگیز است.
آیت الله دری نجف آبادی اظهار داشت: به زبان ساده، اعتکاف برای نسل جوان امروز مثل یک «کمپ معنوی» است: فرصتی برای آرامش، خودشناسی، تجربهی معنویت ناب، یافتن همدلی در جمع، و تمرین اراده. همین ترکیب است که آن را به یک جاذبهی درونی قدرتمند تبدیل میکند.
وی به تفاوت و برکت اعتکافهای تخصصی (خانوادگی، مادر–دختری، نوجوانان) نسبت به اعتکاف عمومی نیز اشاره و بیان داشت: اعتکاف عمومی معمولاً بر محور جمع گسترده و تجربهی مشترک معنوی است، اما وقتی اعتکاف بهصورت تخصصی برای اقشار خاص برگزار میشود، چند ویژگی ممتاز و برکتهای متفاوت از جمله تقویت هویت جمعی و خانوادگی داشته و پیوندهای عاطفی و ایمانی را درون خانواده تقویت میکند.
وی به تناسب محتوا با نیازهای مخاطب تاکید کرد و ادامه داد: نوجوانان نیازمند برنامههای جذابتر، آموزشیتر و همراه با گفتوگو هستند و خانوادهها بیشتر به مباحث تربیت فرزند، اخلاق خانوادگی و مدیریت روابط نیاز دارند. این تخصصیسازی باعث میشود محتوای اعتکاف دقیقاً با دغدغههای هر گروه همخوانی داشته باشد.
ایجاد الگوهای تربیتی پایدار
آیت الله دری نجف آبادی با اشاره به تبدیل به الگوی پایدار در طول سال گفت: اعتکافهای تخصصی میتوانند کوتاهتر (یکروزه یا دوروزه) برگزار شوند و در طول سال تکرار شوند، بدون نیاز به شرایط خاص اعتکاف عمومی. منظور روحیه اعتکاف است مدت اعتکاف شرعی حداقل سه روز باید باشد.
وی به پیوستگی تربیتی اعتکاف نیز اشاره و بیان داشت: این مدل میتواند بهصورت کارگاههای معنوی، نشستهای خانوادگی یا اردوهای آموزشی ادامه یابد و تنها محدود به ایام خاص نباشد. البته این سه ماه نورانی و ماههای شعبان المعظم و رمضان المبارک اوج این حضر آمادگی، عشق و دلدادگی اخلاص و صفای باطن و رابطه با اولیای خداست.
آیت الله دری نجف آبادی به تقویت شبکههای اجتماعی دینی نیز تاکید کرد و بیان داشت: استمرار این اعتکافها باعث شکلگیری گروههای همفکر و هممسیر میشود که در طول سال به هم کمک میکنند.
وی پایداری فرهنگی را نیز ضروری دانست و بیان کرد: تبدیل اعتکاف به یک سنت خانوادگی یا نوجوانانه، آن را از یک مناسک موسمی به یک سبک زندگی معنوی ارتقا میدهد.
اعتکافهای تخصصی برای اقشار مختلف، برکتهای متفاوتی چون تقویت پیوندهای خانوادگی، تربیت نسلی، و عمقبخشی به تجربه معنوی دارند. این مدل میتواند با طراحی انعطافپذیر و پیوسته، به یک الگوی پایدار تربیتی و فرهنگی در طول سال تبدیل شود. اساس حفظ روحیه معنوی و نشاط عبادی و ولایی است که موتور حرکت روح و جان انسان است
جنگ نرم دشمن برای تضعیف روحیه ملت ایران است
وی در پایان یک درس بسیار مهمّ و ارزشمند در شرایط فعلی اشاره کرد و گفت: جنگ نرم دشمن برای تضعیف روحیه، فریب افکار عمومی، فریب افراد ساده لوح و ساده اندیش و تأثیرگذاری روی قشر نوجوان و ناآگاه است. آنها استاد فتنه ها و خیانت ها و دغل کاری و شیادی هستند و از تمامی ابزار آشکار و نهان برای اهداف پلید و شیطانی خود استفاده می کنند.
وی با تاکید بر اینکه تکیه گاه ملّت عزیز ما و جوانان غیرتمند ما ایمان و ولایت؛ هوشیاری و بصیرت؛ دشمن شناسی و مراقبت؛ عشق به حقّ و اولیای خدا و خودباوری و ایمان به قیامت است؛ ادامه داد: در برابر دشمنان ما به جای ایمان به خداوند بزرگ و قیامت و صداقت و امانت، دنبال هوی و هوس هستند. هویت انسانی آنها مسخ شده. شهوات و لهو و لعب بر آنها چیره شده. ارزش های معنوی در میان آنها فراموش شده ماهیت و چهره مسخ شده آنها را در ترامپ و نتانیاهو و... می توان یافت. اساس شخصیت آنها را، زور و قلدری و زر و تزویر و تجاوز به حقوق دیگران می سازد.
نماینده ولی فقیه در استان مرکزی و امام جمعه اراک بیان داشت: موضوع مهمّ تشخیص صحیح جامعه اسلامی و آزادیخواهان و غیرتمندان و دردمندان جوامع بشری است که راه را از چاه و حق را از باطل و خیر را از شر بشناسند و فریب دغلکاران تبهکار غربی و صهیونیزم و غارتگران عزّت و شرف و ایمان و قرآن و ولایت و کرامت را نخورند.
این مقام ارشد استان مرکزی در پایان اضافه کرد: فرزندان دلیر امام و رهبری مدظله العالی باید با عینک بصیرت و معرفت در این عرصه مقدّس حضوری آگاهانه و سازنده داشته باشندو از خداوند کمک بخواهند. ان شاء ا... همه موفّق باشید.
نظر شما