خبرگزاری شبستان - مهدی رحمانیان| با آغاز ماه رجب، شهر شیراز حال و هوای معنوی پیدا کرده است و مساجد مختلف شهر آمادهاند تا میزبان معتکفان باشند. اعتکاف، آیینی دیرینه و معنوی در فرهنگ اسلامی است که فرصتی برای خلوت با خدا، تدبر در قرآن و تقویت پیوندهای روحی و اجتماعی فراهم میکند.
بررسی فهرست ۶۱ مسجد برگزارکننده اعتکاف نشان میدهد که این رویداد مذهبی بازتابی از تنوع اجتماعی و گروههای سنی و جنسی مختلف در شهر است. این مساجد با تنوع برنامهها و گروههای هدف، نشان میدهند که اعتکاف در این شهر فرصتی برای تربیت معنوی کودکان و نوجوانان، انس با قرآن و دعا برای جوانان و تجربهای اجتماعی و خانوادگی برای بزرگسالان است.
یکی از ویژگیهای جالب توجه در برنامههای اعتکاف شیراز، توجه دقیق به گروههای سنی و جنسیتی مختلف است. از کودکان و نوجوانان پسر و دختر گرفته تا دانشجویان و خانوادهها، هر گروه میتواند برنامهای متناسب با نیازهای معنوی خود بیابد. حتی گروههای تخصصی مانند روانشناسان، مشاوران و درمانگران نیز میتوانند در مساجدی ویژه، تجربهای معنوی و آموزنده داشته باشند.
خبرنگار شبستان با تحلیل آماری و بررسی مساجد برگزارکننده اعتکاف، تلاش کرده تصویری جامع و روشن از چگونگی تقسیمبندی مساجد، تمرکز بر سنین مختلف و جنسیت و تنوع برنامههای معنوی ارائه دهد. هدف آن است که نشان دهد چگونه شهر شیراز، با بیش از شصت مسجد فعال، تبدیل به مرکزی زنده برای عبادت و انس جمعی با خدا شده و فرصتی ناب برای رشد روحی و اجتماعی تمامی اقشار جامعه فراهم میکند.
تقسیمبندی مساجد بر اساس گروههای هدف
نگاهی دقیق به مساجد میزبان حکایت از آن دارد که برنامههای اعتکاف به طور هوشمندانه برای گروههای مختلف جامعه طراحی شده است:
مساجد عمومی
۱۲ مسجد در سراسر شیراز برای عموم مردم بدون محدودیت سنی یا جنسی برنامهریزی شده است. این مساجد، معمولاً جامعترین تجربه معنوی را ارائه میدهند و برای همه، از نوجوانان گرفته تا بزرگسالان، مناسباند.
مساجد ویژه دختران و خواهران
مسجد سیاحتگر شیراز امسال برای اولین بار میزبان اعتکاف برای گروه روانشناسان و مشاوران بوده، که انعکاسی از نگاه علمی و تخصصی به معنویت و سلامت روان است.
۱۲ مسجد اختصاصی برای بانوان و دختران در نظر گرفته شده است. سن شرکتکنندگان در این مساجد معمولاً از ۹ تا ۲۰ سال متغیر است و برخی مساجد برنامههای ویژه نوجوانان ۱۲–۱۵ سال و دانشآموزان پایه ۶–۱۲ را ارائه میکنند.
مساجد ویژه پسران و برادران
۱۵ مسجد در سطح شهر ویژه پسران و نوجوانان طراحی شده است. تمرکز اصلی این مساجد بر نوجوانان پایه ۵ تا ۱۲ و متوسطه اول است، که نشان میدهد سازماندهندگان اعتکاف توجه ویژهای به تربیت معنوی نسل جوان دارند.
مساجد ویژه خانوادهها
مسجد حضرت علی بن ابیطالب خیابان شهید حراف ویژه پدر و پسر است و نشان میدهد که تجربه اعتکاف خانوادگی هنوز محدود اما ارزشمند است.
مساجد ویژه گروههای تخصصی
مسجدی نیز برای روانشناسان، مشاوران و درمانگران در نظر گرفته شده و نشاندهنده نگاه متنوع و تخصصی به معنویت و فعالیتهای مذهبی است. مسجد سیاحتگر میزبان این گروه بوده، که انعکاسی از نگاه علمی و تخصصی به معنویت و سلامت روان است.
تحلیل سنی معتکفان
با نگاهی به سنین شرکتکنندگان میتوان دریافت که بیشتر برنامهها حول محور کودکان، نوجوانان و جوانان طراحی شده است.
کودکان و نوجوانان (۵–۱۲ سال)
بیشترین تمرکز در برنامههای پسران است. مساجدی مثل مسجد محمد رسول الله (ص) و مسجد ابوالفضل (ع) و مسجد الرجا قصرالدشت پذیرای نوجوانان متوسطه اول و کودکان پایه ۵ تا ۷ هستند.
پسران و برادران بیشترین تعداد مساجد را به خود اختصاص دادهاند (۱۵ مسجد)، که نشان میدهد فضای معنوی ویژه نوجوانان پسر در شهر بسیار فعال است.
نوجوانان و جوانان (۱۲–۲۰ سال)
دختران و خواهران در این گروه سنی حضور پررنگی دارند. مساجدی مانند مسجد فاطمه الزهرا (س) گلدشت معالیآباد و مسجد امام علی (ع) شهرک میانرود برنامههای ویژه نوجوانان و جوانان ارائه میدهند.
دانشگاهیان و بزرگسالان
مسجد جامع دانشگاه شیراز و مسجد فاطمه الزهرا(س) خیابان زند، تمرکز ویژهای بر گروه دانشگاهی دارند.
این ترکیب سنی نیز نشان میدهد که اعتکاف ماه رجب، یک فرصت تربیتی و آموزشی برای نسل جوان و نوجوان شیراز محسوب میشود.
تمرکز بر گروههای جنسی
بر اساس تحلیل فهرست مساجد:
پسران و برادران
بیشترین تعداد مساجد را به خود اختصاص دادهاند (۱۵ مسجد)، که نشان میدهد فضای معنوی ویژه نوجوانان پسر در شهر بسیار فعال است.
مسجد حسینیه امام حسن مجتبی ع ایمان جنوبی، مسجد امام ره میدان شهدا، مسجد محمد رسول الله بلوار پیامبر اعظم ص (متوسطه اول)، مسجد آقا لر خیابان حسینی (پایه ۷–۹)، مسجد فاطمه الزهرا س چوگان (پایه ۵–۷)، مسجد صاحب الزمان عج گلدشت حافظ، مسجد شهید آیتالله دستغیب معالیآباد (متوسطه اول)، مسجد الرجا قصرالدشت (نوجوانان پسر)، مسجد امام جعفر صادق خیابان شهید قانعی (پایه ۶–۱۲)، مسجد و حسینیه حرم علی بن حمزه ع (پایه ۶–۱۰)، مسجد امام حسن مجتبی کوی آزادگان (۷–۱۲)، مسجد صاحب الزمان عادل آباد (۶–۱۲)، مسجد حاج حسینی شهرک گویم، مسجد امام سجاد ع بلوار نواب صفوی (۷–۱۲) و مسجد امام حسین ع خیابان فلسطین (۵–۱۲).
دختران و خواهران
۱۲ مسجد ویژه این گروه وجود دارد که برنامههای متنوعی برای سنین ۹ تا ۲۰ سال ارائه میکند. مسجد جامع الغدیر شهرک گلستان، مسجد صاحب الامر خیابان سفیر شمالی، مسجد خاتم الانبیا ص بلوار احمدی جنوبی، مسجد جوادالائمه بلوار رحمت، مسجد ابوالفضل ع خیابان عدالت جنوبی، مسجد فاطمه الزهرا س گلدشت معالیآباد (۱۲–۱۵ سال)، مسجد ولیعصر عج پشم و شیشه (پایه ۶–۱۲)، مسجد القران شهرک میانرود (۹–۱۵ سال)، مسجد امام جعفر صادق ع بلوار امیرکبیر، مسجد ابوالفضل ع پشت باغ جنت (۹–۱۳ سال)، مسجد امام علی ع شهرک میانرود (۱۰–۲۰ سال) و مسجد امام جواد علیهالسلام آستانه.
آنچه مشخص است در اعتکاف امسال تمرکز اصلی برنامهها بر نوجوانان و جوانان است، به ویژه گروه سنی پایه ۵ تا ۱۲ و ۱۲ تا ۲۰ سال. همچنین بیشترین تعداد مساجد به پسران و نوجوانان اختصاص یافته است (۱۵ مسجد) و دختران و خواهران نیز با ۱۲ مسجد ویژه، فرصت حضور و بهرهمندی معنوی دارند.
عمومی
۱۲ مسجد برای عموم، شامل همه گروههای سنی، در دسترس است. مسجد جامع دانشگاه، مسجد جامع سعدی، مسجد جامع شهدا، مسجد رسول اعظم ص بلوار مدرس، مسجد بقیه الله الاعظم بلوار امیرکبیر، مسجد خاتم الانبیا ص بلوار مدرس، مسجد صاحب الزمان عج بلوار رحمت، مسجد حضرت علی بن ابیطالب ع خیابان جهانگردی، مسجد جوادالائمه شهرک شهید مطهری، مساجد صدرا، مسجد امام محمد باقر ع زیباشهر و مسجد مشیرالملک.
این تعادل نسبی میان مساجد پسرانه، دخترانه و عمومی، انعکاسدهنده تلاش سازماندهندگان برای پوشش دادن حداکثری جامعه شیراز است.
نکات قابل توجه
بر اساس آمارها، آنچه مشخص است در اعتکاف امسال تمرکز اصلی برنامهها بر نوجوانان و جوانان است، به ویژه گروه سنی پایه ۵ تا ۱۲ و ۱۲ تا ۲۰ سال. همچنین بیشترین تعداد مساجد به پسران و نوجوانان اختصاص یافته است (۱۵ مسجد) و دختران و خواهران نیز با ۱۲ مسجد ویژه، فرصت حضور و بهرهمندی معنوی دارند.
همچنین تعداد مساجد خانوادهمحور و تخصصی هنوز محدود است، اما حضور مسجد ویژه روانشناسان و مشاوران در مراسم اعتکاف، نشاندهنده نگاه نوآورانه و علمی این گروه به معنویت است.
با نگاه آماری، میتوان گفت: اعتکاف ماه رجب در شیراز یک مناسبت چندنسلی و چندگروهی است که نوجوانان و جوانان بیشترین بهره را از آن میبرند. تنوع مساجد و برنامهها از جمله ویژگیهای منحصر به فرد این مراسم است، و نشان از آن دارد که جامعه شیراز تلاش دارد تا تجربه معنوی اعتکاف را به همه اقشار، از کودکان و نوجوانان گرفته تا دانشگاهیان و خانوادهها، ارائه دهد.
شیراز در این ایام، علاوه بر یک شهر تاریخی و فرهنگی، یک مرکز زنده معنویت و حضور مذهبی است که در قالب مساجد متنوع، فرصت رشد روحی و تربیتی برای نسلهای مختلف فراهم میکند.
نظر شما