حجت الاسلام «علیمحمد باقی»، کارشناس معارف دینی در گفت وگو با خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری شبستان، در رابطه با مضامین بلند دعای هر روز ماه رجب، اظهار کرد: یکی از نکات مهم در معنای لغوی «دعا» این است که گفته اند «دعا» یعنی؛ الرغبه الی الله؛ رغبت و شوق به خداوند متعال، توجه به خدای یگانه. البته ما در دعاها معمولا از خداوند درخواست هم داریم اما معنای اصلی دعا درخواست نیست. معنای اصلی دعا «توجه به ذات ربوبی و بی نهایت مطلق» است. گفته شده که در این ماه به خصوص دعا کنید؟ چرا که بهار عبادت در این سه ماه هست.
وی تصریح کرد: مانند سال های شمسی که بهاری دارند (فروردین، اردیبهشت و خرداد) سال های قمری نیز فصل بهاری دارند که سه ماه «رجب»، «شعبان» و «رمضان» است.
از سوی دیگر سفارش شده که در میان اوقات شبانه روز نیز در ساعت خاصی دعا کنیم که آن ساعت خاص، بعد از نمازهای فریضه(واجب) است. یعنی به محض اینکه با خداوند در نماز گفتگو می کنیم خداوند به ما توجه و اقبال پیدا می کند و لذا دعا در این ساعت مستجاب است. از امام صادق علیه السلام روایت شده: «بعد از نماز، دست ها را به دعا بلند کنید». حالا در بهترین فصل دعا که ماه رجب است و در بهترین اوقات روز یعنی بعد از نماز، سفارش شده که دعای «یا مَن اَرجُوهُ لِکُلِّ خَیر» بخوانید.
سفارش شده بعد از تمام فرایض خوانده شود هم نماز ظهر هم نماز عصر
مدرس حوزه و دانشگاه با با بیان این که زمان این دعا بسیار مهم است، گفت: یعنی هم از نظر «موقعیت زمانی» که ماه رجب است زمان مهمی است و هم جایگاه بعد از نماز جایگاه مهمی است. به نوعی «نورُُ عَلی نور» است. پس مشخص می شود این دعا مضامین بسیار بلندی دارد که گفته شده در بهترین ایام و بهترین مواقع خوانده شود. نکته دیگر اینکه سفارش شده بعد از تمام فرایض خوانده شود. یعنی هم بعد از نماز ظهر و هم بعد از نماز عصر. در حالی که ما بعد از نماز ظهر می خوانیم و بعد از نماز عصر نمی خوانیم. اما بعد از هر نمازی به صورت جداگانه باید خوانده شود.
کارشناس حوزه دین در ادامه با تشریح مضامین این دعا گفت: دعا اینگونه آغاز می شود : «یَا مَنْ أَرْجُوهُ لِکُلِّ خَیْرٍ وَ آمَنُ سَخَطَهُ عِنْدَ کُلِّ شَرٍّ؛ ای خدایی که از او امید هر خیر و احسان دارم و نزد هر شری از خشم او ایمنی می جویم» ما برای تمام خیرات به خداوند متعال امید داریم. این امید داشتن در تمام خیرات، می تواند از دو حیث باشد. نخست اینکه خداوند متعال غنیِ مطلق و بی نیاز بی نهایت است. بی نهایت همه چیز را دارد و کسی که چنین وصفی دارد، همه خیرات در دست او و نزد اوست. دیگران هم اگر بهره ای از خیر برده اند مستقل نیستند، از خودشان نیست و هر چه هست از خداوند متعال است مانند آینه ای که اگر نوری ساطع می کند و می تاباند این نور از خودش نیست بلکه از خورشید است. خورشید است که از خودش نور دارد. در رابطه با خداوند تعالی، هم همه خیرات برای اوست و هم هر خیری که ما در عالم هستی می بینیم و به عالم هستی می رسد از ذات مقدس اوست. بنابراین می گوییم یا من ارجوه لکل خیر.
چرا رجب؟ آیا خدا در ماه های دیگر به درخواست ما پاسخ نمی دهد؟
حجت الاسلام باقی به فراز بعدی دعا اشاره و خاطر نشان کرد: ادامه دعا می گوید؛ «وَ آمَنُ سَخَطَهُ عِنْدَ کُلِّ شَرٍّ» یعنی از شر تمام شرور باید به خدا پناه برد. نکته مهم در این فراز این است که وقتی می گوییم «یامن ارجوه لکل خیر» به معنای طلب همه خیرات از خداست. اگر چه در زبان خداوند را خطاب می کنیم که ای کسی که همه خیرات نزد توست اما در لفافه از خدا می خواهیم که تمام خیرات را به ما عنایت کند. در هر دعایی وقتی خدا را به هر وصفی می خوانیم در دل آن خواندن، طلب آن وصف نیز وجود دارد. یعنی وقتی می گوییم خدایا تو کسی هستی که رزاق هستی به این معناست که خدایا من از تو رزق می خواهم و از تو طلب رزق می کنم.
وی در ادامه به دلیل بیان این درخواست ها در این بازه زمانی، اشاره کرد و گفت: خداوند متعال این صفت را در همه ایام داراست چرا گفته شده که در ماه رجب این را از خدا طلب کنید؟
حجت الاسلام باقی افزود: خداوند همه این صفات را همیشه و در همه حال دارد اما چرا ما در این ماه یعنی در ماه رجب این موارد را از خدا طلب می کنیم؟ چند نکته در اینجا قابل توجه است. نخست اینکه این نشان می دهد ماه رجب فصل دعاست و باید این درخواست ها را در این ماه بیشتر طلب کرد و تاکید بیشتری داشت. دوم اینکه در ماه رجب خداوند این نعمت ها را به شکل کامل عطا می کند. وی تاکید کرد: خدا در همه ایام به درخواست ما پاسخ می دهد اما در ماه رجب عنایت ویژه ای برای برآوردن درخواست ها و حوائج و حفظ از شرور و جاری شدن خیرات بر قلب انسان وجود دارد. مانند سجده ی نماز. خداوند در همه حالات نماز به انسان توجه دارد و فیض الهی بر او جاری است اما در حالت سجده این فیض به شکل کامل بر قلب انسان جاری می شود. یا خداوند در همه حالات به ما نزدیک است اما بهترین حالتی که انسان می تواند خود را به خدا نزدیک کند حالت سجده است.
در ماه رجب بین بنده و خدا هیچ (حائلی) نیست
ماه رجب هم بهترین فصلی است که انسان می تواند همه خیرات را از خدا بخواهد، دفع همه شرور را طلب کند و تمام حوائج و درخواست های خود را از خدا طلب کند. حتی کسانی که در دیگر ایام از خدا دور بوده اند و ارتباطی نداشته اند اگر در ماه رجب به سراغ خدا بیایند دست خالی باز نمی گردند. شاید جهت مهم این قضیه این باشد که در ماه های دیگر به هر حال حجاب ها و موانعی وجود دارد اما در ماه رجب حائلی نیست. خدا به برکت مولودینی که در این ماه متولد شده اند به خصوص امیرالمؤمنین علی علیه السلام و به برکت بعثت نبی مکرم اسلام که در این ماه واقع شده، تفضلاً تمام این برکات را بر ما جاری می کند و این از برکات خاص ماه رجب است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: به برکت عبادت عابدان در کل تاریخ که در این ماه خدا را عبادت کرده اند. چون احترام ماه رجب، صرفا از زمان اسلام نیست قبل از اسلام نیز ماه های حرام از احترام خاصی برخوردار بوده اند. این ماه عندالله (نزد خدا) محترم است و از روز ازل این ایام محترم بوده اند. رجب برای انبیاء و اولیای پیشین نیز محترم بوده است، بنابراین به برکت همه اولیاء و انبیاء و ولادت های این ماه از جمله ولادت امام هادی علیه السلام، امام جواد علیه السلام و امام امیرالمومنین علیه السلام این تفضلات در این ماه وجود دارد.
نظر شما