خبرگزاری شبستان - مهدی رحمانیان| دهه اول محرم امسال، همانگونه که بسیاری از ناظران پیشبینی کرده بودند، در قامت یکی از سیاسیترین و در عین حال مردمیترین ایام عزاداری سالهای اخیر در ایران ظاهر شد؛ دههای که عزای حسینی را با طنین روشن "نه" به صهیونیسم و حمایت از مظلومان دنیا همراه کرد.
بازتاب اجتماعی و رسانهای مراسمها در سراسر کشور، از جلسات مذهبی تا دستهجات سنتی عزاداری، حاکی از آن بود که محتوای سخنرانیها و نوحهها به طرز چشمگیری از مسائل صرفاً تاریخی عبور کرده و با بهرهگیری از مؤلفههای مقاومت، انقلاب، استکبارستیزی و حمایت از جبهههای مبارزه در فلسطین و لبنان، به شکل بیسابقهای وارد حوزه مسائل روز شده است.
همصدایی هیئتها با مظلومان غزه
آنطور که حجت الاسلام محمد استوارمیمندی سرپرست دفتر سیاسی حوزه علمیه قم گفته آنچه در هیئتهای امسال بیش از هر چیز به چشم آمد، خروش آگاهانه و غریو معنادار جوانانی بود که نوحه را به فریاد علیه ظلم گره زدند.
برخلاف برخی تحلیلهای سطحی که در سالهای گذشته از کاهش حضور نسلی جدید در آیینهای سنتی مذهبی سخن میگفتند، امسال بسیاری از هیئتهای بزرگ و حتی محلی، مملو از حضور نوجوانان و جوانانی بود که اینبار با شناخت عمیقتری نسبت به فلسفه عاشورا، آن را به بستری برای اعلام همبستگی با مردم غزه و اعلام انزجار از رژیم صهیونیستی بدل کردند.
ولایت؛ نقطه اتصال گفتمانها
وجه دیگر این عاشورای متفاوت، تقویت جلوههایی از «ولایتمداری اجتماعی» در بطن مراسم بود. به گفته حجتالاسلام استوارمیمندی محوریت مقام معظم رهبری در سخنرانیهای روحانیون، مرثیههای مداحان و حتی شعارهای خودجوش عزاداران، آنچنان پررنگ بود که میتوان گفت نوعی «بازخوانی مردمی از مفهوم ولایت» در بطن جامعه دینی شکل گرفته است؛ بازخوانیای که نشان میدهد مسأله پیروی از رهبری، در لحظههای حساس منطقهای و جهانی، خود را از خلال شعائر مذهبی نیز به نمایش میگذارد.
آیین عزاداری یا صحنه پیکار فکری؟
اگر عاشورا را نماد نبرد تاریخی حق و باطل بدانیم، آیینهای امسال در ایران، نشان داد که این نبرد بهصورت نمادین در جغرافیای امروز نیز امتداد دارد. امسال بسیاری از هیئتها، با طراحی پوسترها، بیانیههای هیئتی، جلسات روشنگری و حتی ترجمه شعارها به زبانهای دیگر، علاوه بر تقویت روحیه عزاداری سنتی، آن را به سلاحی علیه اشغالگری و نظام سلطه جهانی تبدیل کردند.
در مجموع، دهه اول محرم امسال در ایران، بهوضوح از مرزهای سنتی خود فراتر رفت. هم از جهت حضور مردمی و حرارت اجتماعی و هم از نظر محتوای گفتمانی، عاشورای امسال بیش از همیشه، در قامت صدای مظلومان جهان و در صفوف مقدم جبهه فرهنگی مقاومت، عرضاندام کرد.
نظر شما