به گزارش خبرگزاری شبستان از ستاد خبری کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین، دکتر صدیقه مهدوی کنی در همایش اربعین و رسالت دانشگاه تراز در تحقق تمدن نوین اسلامی با تأکید بر ضرورت بهره‌گیری از الگوی اجتماعی و تمدنی اربعین در ساختار دانشگاه‌ها افزود : اربعین صرفاً یک پیاده‌روی یا تجمع مذهبی نیست، بلکه الگویی از حکمرانی و سازماندهی اجتماعی است که می‌تواند در تحول دانشگاه تراز اسلامی، تقویت مسئولیت‌پذیری، تحقق عدالت و تربیت انسان‌های متعهد و اثرگذار مورد استفاده قرار گیرد.
وی با اشاره به ضرورت پیوند میان ارزش‌های معنوی و اجتماعی اربعین با مسئولیت‌های علمی و تربیتی دانشگاه‌ها، به تبیین ویژگی‌های الگوی اربعین و چگونگی بهره‌گیری از آن در تحول دانشگاه تراز اسلامی پرداخت.
خانم مهدوی کنی با اشاره به آغاز فعالیت طرح بین‌المللی «سفیرات الحسین(ع)» در تابستان امسال، ابراز امیدواری کرد این حرکت در ادامه مسیر با مشارکت بیشتر استادان، دانشجویان و فعالان فرهنگی، گام‌های مؤثرتری در عرصه تبیین معارف حسینی و تحقق مأموریت‌های فرهنگی و علمی بردارد.
مهدوی‌کنی با تأکید بر اینکه اربعین باید فراتر از یک مناسک زیارتی مورد توجه قرار گیرد، اظهار کرد: اربعین تنها یک پیاده‌روی نیست، بلکه الگویی برای حکمرانی و سازماندهی اجتماعی است که می‌توان از ویژگی‌های آن برای تحول در ساختارهای جامعه، به‌ویژه ساختار دانشگاهی، بهره گرفت. از این منظر، اربعین می‌تواند الگویی تحولی برای دانشگاه تراز اسلامی باشد.
کربلا؛ اوج ایستادگی و اربعین؛ اوج سازماندهی حق
عضو هیئت علمی پردیس خواهران دانشگاه امام صادق(ع) با اشاره به تفاوت میان حرکت عاشورا و جریان اربعین گفت: اگر کربلا را نقطه اوج ایستادگی بر حق بدانیم، اربعین نقطه اوج سازماندهی این حق است. بنابراین نباید اربعین را صرفاً تجمعی از انسان‌ها در کنار یکدیگر بدانیم، بلکه باید به ظرفیت آن برای شکل‌دهی به یک جامعه با ویژگی‌های مشخص توجه کنیم.
وی افزود: پرسش اساسی این است که چگونه می‌توان ویژگی‌های این حرکت اجتماعی را به دانشگاه، به‌عنوان کانون تولید اندیشه، منتقل کرد و از آن برای تحول در نظام علمی و تربیتی جامعه اسلامی بهره برد؟
مهدوی‌کنی با بیان اینکه برای تحقق این هدف باید هم ویژگی‌های دانشگاه تراز انقلاب اسلامی و هم نسبت آن با الگوی اربعین مورد بررسی قرار گیرد، خاطرنشان کرد: استادان، دانشجویان و مسئولان دانشگاه باید جایگاه و مسئولیت خود را در این مسیر بشناسند و بدانند چگونه می‌توانند در تحقق این مأموریت نقش‌آفرینی کنند.
خدمت بی‌دریغ؛ نخستین درس اربعین برای دانشگاه
وی خدمت‌رسانی بدون چشمداشت را از مهم‌ترین ویژگی‌های اربعین دانست و گفت: در جریان اربعین، افراد بدون انتظار دریافت پاداش مادی، تقدیر یا جبران خدمات، تمام توان خود را برای خدمت به زائران به کار می‌گیرند. حتی خانه و امکانات شخصی خود را در اختیار زائران قرار می‌دهند، بی‌آنکه بدانند چه کسی از این امکانات استفاده خواهد کرد.
این استاد دانشگاه تأکید کرد: چنین روحیه‌ای باید در محیط دانشگاه نیز به یک فرهنگ تبدیل شود؛ به‌گونه‌ای که خدمت علمی و تربیتی استادان و کارکنان صرفاً به انجام وظایف اداری و دریافت امتیاز محدود نباشد، بلکه در مسیر تحقق یک هدف متعالی و مشخص قرار گیرد.
وحدت در عین تنوع؛ الگویی برای هم‌افزایی علمی در دانشگاه
مهدوی‌کنی، تنوع فرهنگی، زبانی، ملیتی و اجتماعی شرکت‌کنندگان در راهپیمایی اربعین را از دیگر ویژگی‌های قابل توجه این حرکت برشمرد و اظهار کرد: در اربعین، انسان‌هایی با دیدگاه‌ها، فرهنگ‌ها و پیشینه‌های متفاوت در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، اما هدف مشترک آنان موجب شکل‌گیری وحدت و هم‌افزایی می‌شود.
وی ادامه داد: دانشگاه تراز انقلاب اسلامی نیز باید بتواند از ظرفیت دیدگاه‌ها و اندیشه‌های متنوع در مسیر تحقق اهداف مشترک بهره ببرد. هدف اصلی دانشگاه باید اسلام و پیشرفت جامعه اسلامی باشد، اما رسیدن به این هدف می‌تواند از مسیرهای علمی و فکری متفاوتی دنبال شود.
عضو هیئت علمی پردیس خواهران دانشگاه امام صادق(ع) تصریح کرد: اگر همه افراد در دانشگاه دقیقاً یکسان فکر کنند، زمینه‌ای برای رشد و تحول اندیشه فراهم نخواهد شد. تفاوت دیدگاه‌ها می‌تواند موجب پیشرفت علمی شود، مشروط بر آنکه در چارچوب اهداف و مبانی مشترک دانشگاه قرار گیرد.
وی با تأکید بر اهمیت توجه به این موضوع در انتخاب و تربیت استادان و دانشجویان گفت: مسئولان دانشگاه باید مراقب باشند که تنوع دیدگاه‌ها در خدمت هدف مشترک قرار گیرد و همه اجزای دانشگاه در مسیر تحقق آرمان‌های بنیان‌گذاران و اهداف انقلاب اسلامی حرکت کنند.
دانشگاه تراز؛ مردمی، عدالت‌محور و مسئولیت‌پذیر
مهدوی‌کنی با اشاره به ضرورت مردمی‌بودن دانشگاه اظهار کرد: استادان، کارکنان و دانشجویان باید محیط دانشگاه را خانه خود بدانند و نسبت به مسائل و نیازهای آن احساس مسئولیت کنند؛ به‌گونه‌ای که اگر کاری بر زمین مانده است، بدون انتظار برای ورود دیگران، برای انجام آن پیش‌قدم شوند.
وی عدالت را از دیگر ویژگی‌های مهم الگوی اربعین برای دانشگاه دانست و افزود: این الگو باید به تحقق عدالت آموزشی و اجتماعی منجر شود و فضایی مبتنی بر محبت، دوستی، اخلاق و رفتار عادلانه ایجاد کند؛ فضایی که در آن از سلطه‌گری و تبعیض خبری نباشد.
دانشگاه تراز اسلامی؛ دانشگاه انسان‌ساز، نه مدرک‌ساز
عضو هیئت علمی پردیس خواهران دانشگاه امام صادق(ع) با تبیین ویژگی‌های دانشگاه تراز اسلامی گفت: دانشگاه اسلامی صرفاً دانشگاهی نیست که تعدادی از دروس دینی را در کنار سایر دروس قرار دهد؛ بلکه دانشگاهی است که میان علم و ایمان پیوند برقرار کند و دانش را در خدمت ارزش‌های الهی و نیازهای واقعی مردم قرار دهد.
وی افزود: برای مثال، در دانشگاه‌های فنی و مهندسی، آموزش ساخت سازه‌ها و تربیت مهندس ضروری است، اما این دانش باید در خدمت ارزش‌های الهی، رفاه مردم و حل مسائل جامعه قرار گیرد. علم زمانی در مسیر دانشگاه تراز اسلامی قرار می‌گیرد که با ایمان و مسئولیت اجتماعی همراه باشد.
مهدوی‌کنی با انتقاد از غلبه نگاه مدرک‌محور در برخی محیط‌های دانشگاهی تصریح کرد: دانشگاه نباید صرفاً به محلی برای دریافت مدرک کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تبدیل شود؛ بلکه مأموریت اصلی آن انسان‌سازی و تربیت نیروی انسانی متعهد و مسئولیت‌پذیر است.
وی خاطرنشان کرد: همان‌گونه که انسان‌ها در تجربه حضور در اربعین می‌توانند دچار تحول اخلاقی و رفتاری شوند، دانشگاه نیز باید بستری برای تحول درونی دانشجویان و استادان باشد؛ به‌گونه‌ای که فارغ‌التحصیلان آن بتوانند در برابر نابرابری‌ها، بی‌عدالتی‌ها و مسائل علمی و اجتماعی موضعی مسئولانه داشته باشند.
خودباوری بانوان؛ ضرورتی برای تحقق دانشگاه تراز اسلامی
مهدوی‌کنی خودباوری را از دیگر ویژگی‌های ضروری دانشگاه تراز اسلامی دانست و با اشاره به ظرفیت‌های پردیس خواهران دانشگاه امام صادق(ع) اظهار کرد: در محیطی که استادان، دانشجویان و کارکنان آن را بانوان تشکیل می‌دهند، تقویت خودباوری اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا برخی برداشت‌های فرهنگی ممکن است موجب شود زنان توانمندی‌های خود را کمتر باور کنند.
وی تأکید کرد: بانوان باید باور داشته باشند که می‌توانند در محیطی سالم و امن، هم در عرصه تحصیل و فعالیت علمی موفق باشند و هم مسئولیت‌های خانوادگی و اجتماعی خود را به انجام برسانند.
این استاد دانشگاه با اشاره به ضرورت جمع میان تحصیل، مادری، فرزندآوری و همسرداری گفت: زنان می‌توانند با درک متقابل شرایط یکدیگر و ایجاد فضای حمایتی، در کنار ایفای مسئولیت‌های خانوادگی، در عرصه‌های علمی و اجتماعی نیز حضوری مؤثر داشته باشند.
وی با یادآوری تأکیدات رهبر شهید انقلاب اسلامی بر اهمیت تحصیل علم دختران در کنار مسئولیت‌های خانوادگی و فرزندآوری افزود: باید این باور در جامعه تقویت شود که مسئولیت مادری و تربیت فرزند مانعی برای رشد علمی زنان نیست و می‌توان این مسئولیت‌ها را در کنار یکدیگر به‌درستی مدیریت کرد.
مهدوی‌کنی در پایان با تأکید بر ضرورت حضور مؤثر بانوان متعهد و متخصص در عرصه‌های علمی و اجتماعی خاطرنشان کرد: اگر زنان متدین و توانمند صرفاً به حضور در محیط خانه محدود شوند، جامعه در آینده برای تأمین معلمان، استادان، پزشکان و دیگر نیروهای متخصص و متعهد با چه ظرفیت‌هایی روبه‌رو خواهد بود؟ ازاین‌رو، بانوان باید ضمن ایفای نقش تربیتی در خانواده، برای حضور مسئولانه و اثرگذار در جامعه نیز آماده باشند.
وی ابراز امیدواری کرد با بهره‌گیری از الگوی اجتماعی و تمدنی اربعین، دانشگاه‌ها بتوانند به محیط‌هایی مردمی، عدالت‌محور، انسان‌ساز و مبتنی بر پیوند علم و ایمان تبدیل شوند و در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی نقش‌آفرینی کنند.
نظر شما