گروه دین و اندیشه خبرگزاری شبستان؛ در برهه‌ای حساس از تاریخ معاصر که جامعه اسلامی در جریان تقابل با تجاوزات ترکیبی و هجمه‌های فراگیر نظام سلطه و رژیم صهیونیستی قرار گرفته و با فقدان رهبری حکیم فرزانه، حضرت آیت‌الله‌العظمی خامنه‌ای (قدس سره الشریف) مواجه شده است، استمرار مسیر مقاومت، صیانت از آرمان‌های انقلاب اسلامی و بازآفرینی انسجام ملی، نیازمند بازخوانی دقیق هندسه‌ی معرفتی و تبیین ساختارهای نوین حکمرانی است. در همین راستا، خبرگزاری شبستان گفتگویی تفصیلی و اختصاصی با حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر «عباس ابراهیمی»، دبیر شورای حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی و عضو هیئت علمی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی ترتیب داده است که مشروح آن را در ادامه می خوانید.
حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر «عباس ابراهیمی» عضو هیئت علمی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به شرایط خطیر کنونی و استمرار حضور و خروش مردم در صحنه، در تحلیل این پدیده و ارتباط آن با بیانات رهبر شهید انقلاب گفت: در بیش از دویست وچهل شبانه‌روز گذشته، شاهد استمرار حضور، خروش و برانگیختگی آحاد ملت در صحنه هستیم که تحقق عینی پیش‌بینی دقیق و راهبردی امام مجاهد، رهبر فرزانه انقلاب اسلامی (قدس الله نفسه الزکیه) در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۴۰۴ است؛ آنجا که فرمودند: «به توفیق الهی اگر چنانچه حادثه‌ای برای کشور پیش بیاید، خدای متعال این مردم را مبعوث خواهد کرد برای مقابله‌ی با حوادث، و کار را مردم تمام خواهند کرد».
وی تصریح کرد: امروز معادلات جهان معاصر در ژرفای اراده‌های بیدارشده رقم می‌خورد. کانون اصلی بحران‌آفرینی دشمن در این عرصه، جنگ شناختی است. امپراتوری رسانه‌ای قدرت‌های استکباری سال‌هاست می‌کوشد با بمباران اطلاعاتی، تسخیر اراده‌ها و اختلال در نظام ادراکی انسان‌ها، جوامع را به تماشاگرانی بی‌تفاوت و منفعل تبدیل کند. اما در برابر این محاصره‌ی همه‌جانبه، آن‌چه بروز و ظهور یافته، صرفاً یک واکنش مقطعی نیست؛ بلکه یک انبعاث مردمی و دگرگونی بنیادین در عزم و اراده‌ی جمعی امت است.
تمایز ظریف میان دو مفهوم «بعثت» و «انبعاث» در قرآن
دبیر شورای حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی با بیان این که در ادبیات قرآنی، تمایز ظریفی میان دو مفهوم «بعثت» و «انبعاث» وجود دارد، در تبیین نسبت میان این دو واژه گفت: در هندسه‌ی معرفتی قرآن کریم، میان این دو مفهوم نسبتی علّی و تکاملی برقرار است. «بعثت» عبارت است از مبدأ، دعوت و اراده‌ی پروردگار در برانگیختن انبیاء الهی و نازل‌کردن حقایق به منظور خروج جوامع از ظلمات جهل و اسارت طاغوت؛ در حالی که «انبعاث» تجلی پاسخ آگاهانه، برانگیختگی درونی و لبیک عملی امت به این دعوت الهی است.
وی خاطرنشان کرد: به عبارت دیگر، در حالی که بعثت نقطه‌ی آغازین دعوت ربوبی است، انبعاث تجلی و استقرار اجتماعی آن در قامت یک امت بیدار و پیشران است. چنان‌که رهبر معظم انقلاب در سال ۱۳۹۷ در تبیین معنای بعثت برانگیزاننده‌ی پیامبران خاطرنشان کردند که این برانگیختگیِ شخص رسول الهی به برانگیختگی مجموعه‌های بشری و حرکت آن‌ها به سمت راهی نو منتهی می‌گردد.
حجت الاسلام ابراهیمی در ادامه به جریان جنگ شناختی دشمن و شگردهای او در این جنگ اشاره و تصریح کر دشمن در جنگ شناختی، هجمه‌های خود را بر چهار محور کلیدی متمرکز کرده است: نخست؛ «تحریف و کتمان حقایق» به منظور واژگون‌سازی نظام ارزش‌ها. دوم؛ «فرسایش انسجام و سرمایه اجتماعی» به قصد تفرقه‌افکنی درون امت. سوم؛ «بازمهندسی سبک زندگی» بر پایه‌ی ایجاد وابستگی و منفعت‌طلبی فردی و چهارم؛ «اختلال در نظام محاسباتی جامعه» به گونه‌ای که تشخیص دوست از دشمن ناممکن باشد.
راهکار قرآنی مقابله با هجمه های دشمن در جنگ شناختی
عضو هیئت علمی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه راهکار قرآنی مقابله با این هجمه ها را تبیین کرد و گفت: در برابر این هجمه‌ی همه‌جانبه، راهکار قرآنی بر اساس سنت‌های لایتغیر الهی، گذار از انفعال به انبعاث و هم‌راستا کردن چهار رابطه بنیادین انسان بر مدار قرآن کریم است: ۱.ارتباط با خدا (توحیدباوری و اتکا به نصرت غیبی) به معنای حاکمیت مطلق پروردگار و انحصار بندگی برای طرد طاغوت‌های زمان، چنان‌که قرآن کریم در سوره نحل آیه ۳۶می‌فرماید: «وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِی کُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ؛ وهمانا درهرامتی پیامبری فرستادیم که اعلام کند خدا را بپرستید و از پرستش طاغوت بپرهیزید. ۲. ارتباط با خود (استقلال شناختی و مسئولیت‌پذیری ادراکی) با بهره‌گیری از تفکر انتقادی، پرهیز از تبعیت کورکورانه و اعمال قاعده‌ی تبین در مواجهه با داده‌های رسانه‌ای، بر اساس فرمان الهی، آنجا که در سوره مبارکه اسراء آیه ۳۶می فرماید : «وَلَا تَقْفُ مَا لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤادَ کُلُّ أُولَئِکَ کَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا؛ از چیزی که به آن علم نداری پیروی مکن؛ زیرا گوش و چشم و دل که ابزارعلم و شناخت واقعی اند موردِ بازخواست اند.»
حجت الاسلام دکتر ابراهیمی گفت: رابطه سوم ارتباط با خلق است (همبستگی، برادری و ترمیم گسل‌ها) از طریق اعتصام جمعی به حبل‌الله، پرهیز از تنازع و تفرقه. چرا که تفرقه موجب شکستن هیبت امت می شود، مطابق آیه شریفه «وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ؛ و از خدا و پیامبرش فرمان برید، و با یکدیگر نزاع و اختلاف مکنید، که سست و بد دل می شوید، و قدرت و شوکتتان از میان می رود؛ و شکیبایی ورزید؛ زیرا خدا با شکیبایان است» (انفال: ۴۶) و تأکید بر حفظ وحدت مقدس ملی و حاکمیتی؛ و رابطه چهارم ارتباط با دنیا (بی‌اعتمادی به نظام سلطه و نفی عافیت‌طلبی) با بازتعریف دنیا به مثابه بستر جهاد و گذرگاه صیرورت تمدنی در تقابل با سراب توسعه غربی و خطر سنت استبدال، چنان‌که قرآن کریم در سوره محمد آیه ۳۸ هشدار می‌دهد: «هَا أَنْتُمْ هَؤُلَاءِ تُدْعَوْنَ لِتُنْفِقُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ فَمِنْکُمْ مَنْ یَبْخَلُ وَمَنْ یَبْخَلْ فَإِنَّمَا یَبْخَلُ عَنْ نَفْسِهِ وَاللَّهُ الْغَنِیُّ وَأَنْتُمُ الْفُقَرَاءُ وَإِنْ تَتَوَلَّوْا یَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَیْرَکُمْ ثُمَّ لَا یَکُونُوا أَمْثَالَکُمْ؛ آگاه باشید! شما همان مردمی هستید که برای انفاق در راه خدا دعوت می شوید، پس برخی از شما بخل می ورزند، و هر که بخل پیشه کند، فقط نسبت به سعادت و خوشبختی خود بخیل است، و خدا از انفاق و صدقات شما بی نیاز است، و شمایید که نیازمند هستید؛ و اگر روی بگردانید به جای شما گروه دیگری را می آورد که مانند شما روی گردان، سست عقیده و بخیل نخواهندبود»
حضور مردم نباید به یک واکنش عاطفی مقطعی فروکاسته شود
وی خاطرنشان کرد: بدیهی است تحقق این تحول معرفتی، پیش از هر چیز نیازمند پایگاهی استوار در عینی‌ترین نهاد جامعه یعنی «خانواده» است؛ نهادی که به عنوان نخستین خاکریز بازتولید هویت، صیانت اخلاقی و انتقال بین‌نسلی ذخایر معرفتی، بستر اصلی شکل‌گیری تحولات بنیادین الهی به شمار می‌رود.
دکتر ابراهیمی در بخش دیگری از سخنان خود گفت: حضور مردم نباید به یک واکنش عاطفی مقطعی فروکاسته شود؛ لذا تأسیس نظام حکمرانی زمینه‌ساز به عنوان هنر هم‌راستاسازی، پشتیبانی و تسهیل‌گری اراده‌های مردمی یک ضرورت قطعی است و پیشران‌های این حرکت تمدن‌ساز عبارتند از: ۱. بیداری وجدان‌های فطری در مقیاس فراملی: یعنی انباشت ظلم نظام سلطه و افول اخلاقی تمدن غرب به عنوان پیشرانی نرم در شکل‌گیری جبهه‌ی جهانی مستضعفان بیدار. ۲. تکیه بر سنت‌های الهی و امدادهای غیبی: یعنی عبور از بن‌بست‌های محاسباتی مادی با اتکا به وعده‌ی تخلف‌ناپذیر نصرت الهی «إِنْ تَنْصُرُوا اللَّهَ یَنْصُرْکُمْ».۳. بازگشت به عاملیت «مردم» به معنای تکیه بر حضور ۴۷ ساله و اراده‌ی امت مبعوث به عنوان رکن رکینِ قدرت و تضمین‌کننده‌ی امنیت و پیشرفت کشور.
عضوهیئت علمی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی خاطرنشان کرد: در خصوص روندهای حاکم بر آینده نیز رصد سه روندِ «گذر از مصرف‌کنندگی فرهنگی به تولیدگری گفتمانی»، «شبکه‌سازی ملی و منطقه‌ای نهادهای مردمی» (هسته‌های مقاومت) و «بازآفرینی هویت دینی و ملی در تقابل با هژمونی جهانی» به عنوان ضرورت‌های راهبردی مورد توجه قرار دارد.
حجت الاسلام دکتر ابراهیمی یادآورشد: با استناد به بیانیه‌ی گام دوم انقلاب اسلامی و بشارت صریح قرآن کریم در آیه‌ی ۵۵ سوره‌ی مبارکه‌ی نور (وعدالله الذین امنوا… ) افق این حرکت تمدنی، تحقق تمدن نوین اسلامی و فراهم‌سازی مقدمات طلوع ولایت عظمای مهدوی است. حکمرانی زمینه‌ساز به معنای همگام‌شدن با این سنت الهی است تا اراده‌ی امت‌های بیدارشده، طومار طاغوت‌ها و جنگ‌های شناختی آنان را در هم بپیچد.
نظر شما