حجت‌الاسلام حسن یعقوبی در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان کرمانشاه، بمناسبت ۱۹ مهرماه و با اشاره به جایگاه تاریخی مسجد در سازماندهی و پیوند اجتماعی مردم، اظهار کرد: مسجد زمانی می‌تواند نقش واقعی خود را در جامعه ایفا کند که علاوه بر کارکرد عبادی و فرهنگی، در عرصه مسائل اجتماعی نیز حضور مؤثر داشته باشد و در روزهای دشوار، مردم آن را به‌عنوان یک پناهگاه اجتماعی و محل رجوع برای کمک و همدلی بشناسند.
وی افزود: کانون‌های فرهنگی هنری مساجد در این میان ظرفیت مهمی برای فعال کردن نیروهای جوان، خانواده‌ها، گروه‌های فرهنگی و نیروهای داوطلب دارند و اگر این ظرفیت با توان سازماندهی بسیج پیوند بخورد، می‌توان یک شبکه منسجم و محله‌محور برای خدمت‌رسانی اجتماعی ایجاد کرد.
مسجد؛ نقطه اتصال مردم در روزهای سخت
نماینده نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان کرمانشاه با بیان اینکه بحران‌ها پیش از هر چیز انسجام اجتماعی را نیاز دارند، گفت: در شرایط جنگ، حوادث طبیعی یا سایر بحران‌ها، نخستین نیاز جامعه تنها امکانات و تجهیزات نیست، بلکه اعتماد، هماهنگی و وجود شبکه‌های آماده برای خدمت‌رسانی است.
حجت الاسلام یعقوبی ادامه داد: مسجد به دلیل ارتباط مستمر با مردم محله، شناخت خانواده‌ها و برخورداری از اعتماد عمومی، می‌تواند یکی از بهترین نقاط برای شناسایی نیازها، ساماندهی کمک‌های مردمی و ایجاد ارتباط میان گروه‌های داوطلب و خانواده‌های نیازمند باشد.
وی تصریح کرد: اگر در هر محله، مسجد و کانون فرهنگی هنری آن از قبل شبکه‌ای از نیروهای داوطلب، خیران، جوانان و گروه‌های تخصصی را شناسایی کرده باشند، در زمان بحران تصمیم‌گیری و امدادرسانی با سرعت و دقت بیشتری انجام خواهد شد.
حمایت بسیج از کانون‌ها؛ تبدیل ظرفیت فرهنگی به خدمت اجتماعی
حجت الاسلام یعقوبی با اشاره به ظرفیت بسیج در سازماندهی نیروهای مردمی گفت: بسیج می‌تواند در کنار کانون‌های مساجد، بخشی از ظرفیت اجرایی و سازماندهی لازم برای تبدیل ایده‌های فرهنگی و اجتماعی مسجد به اقدام میدانی را فراهم کند.
وی افزود: این همکاری می‌تواند در حوزه‌هایی مانند امدادرسانی، حمایت از خانواده‌های آسیب‌دیده، جمع‌آوری و توزیع کمک‌های مردمی، پشتیبانی از سالمندان و افراد نیازمند، ساماندهی نیروهای داوطلب و حتی آموزش‌های عمومی مورد استفاده قرار گیرد.
نماینده نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان کرمانشاه تأکید کرد: تقویت کانون‌های مساجد فقط با افزایش برنامه‌های فرهنگی اتفاق نمی‌افتد؛ بلکه زمانی این کانون‌ها قدرتمند می‌شوند که بتوانند شبکه‌ای از انسان‌های مسئولیت‌پذیر را در محله شکل دهند و در زمان نیاز، این سرمایه اجتماعی را وارد میدان خدمت کنند.
از برنامه فرهنگی تا قرارگاه اجتماعی محله
وی با بیان اینکه مسجد باید نسبت به مسائل پیرامون خود حساس و مسئله‌شناس باشد، اظهار کرد: کانون مسجد نباید تنها منتظر مناسبت‌ها باشد تا برنامه‌ای برگزار کند؛ بلکه باید بداند در محله چه می‌گذرد، چه خانواده‌هایی نیازمند حمایت هستند، جوانان چه دغدغه‌هایی دارند و در زمان بحران چه ظرفیت‌هایی می‌توانند به کمک مردم بیایند.
حجت الاسلام یعقوبی افزود: در این مدل، کانون فرهنگی هنری می‌تواند نقش هماهنگ‌کننده ظرفیت‌های فرهنگی و اجتماعی مسجد را برعهده داشته باشد و بسیج نیز با توان سازماندهی و نیروهای داوطلب خود به اجرای برنامه‌ها و اقدامات میدانی کمک کند.
وی ادامه داد: چنین همکاری‌ای به معنای جایگزین شدن مسجد یا بسیج به جای دستگاه‌های تخصصی نیست، بلکه هدف آن ایجاد حلقه اتصال میان مردم، مسجد و دستگاه‌های مسئول است تا ظرفیت‌های مردمی در مسیر درست و هماهنگ قرار گیرد.
جنگ و بحران؛ زمان آزمون انسجام اجتماعی
نماینده نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان کرمانشاه با اشاره به شرایط جنگ و بحران گفت: در شرایط سخت، جامعه‌ای موفق‌تر عمل می‌کند که پیش از وقوع بحران، شبکه‌های ارتباطی و اعتماد اجتماعی خود را ساخته باشد.
وی بیان کرد: مسجد می‌تواند در روزهای عادی محل تربیت، آموزش و تقویت فرهنگ مشارکت باشد و همین سرمایه اجتماعی در زمان بحران به شبکه‌ای برای امداد و پشتیبانی تبدیل شود.
حجت الاسلام یعقوبی گفت: اگر جوانی که امروز در برنامه فرهنگی مسجد مشارکت می‌کند، مهارت امدادرسانی، کمک به سالمندان، حمایت از خانواده‌های آسیب‌پذیر یا ساماندهی کمک‌های مردمی را نیز فرا بگیرد، در روز بحران دیگر نیازی نیست از صفر سازماندهی شود؛ او از قبل جایگاه و مسئولیت خود را می‌شناسد.
انسجام اجتماعی، محصول کار روزهای آرام است
وی با تأکید بر اینکه تاب‌آوری اجتماعی یک‌شبه ایجاد نمی‌شود، اظهار کرد: انسجام اجتماعی در زمان بحران ساخته نمی‌شود؛ در روزهای آرامش ساخته می‌شود و در بحران خود را نشان می‌دهد.
حجت الاسلام یعقوبی افزود: کانون‌های مساجد باید از هم‌اکنون برای ایجاد شبکه‌های داوطلب، آموزش نیروهای جوان، ارتباط با خیران، شناسایی ظرفیت‌های تخصصی محله و همکاری با دستگاه‌های امدادی و خدماتی برنامه داشته باشند.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی، بسیج نیز می‌تواند با انتقال تجربه سازماندهی و آموزش، حمایت از گروه‌های جهادی و تسهیل ارتباط میان ظرفیت‌های مردمی، به تقویت این شبکه کمک کند.
مراقبت از سرمایه اجتماعی مسجد
نماینده نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی استان کرمانشاه در عین حال بر ضرورت حفظ مردمی بودن مسجد تأکید کرد و گفت: هرگونه همکاری میان بسیج و کانون‌های مساجد باید با محوریت خدمت به مردم، افزایش مشارکت و تقویت سرمایه اجتماعی مسجد دنبال شود.
وی افزود: مسجد باید برای همه اقشار محله قابل دسترس باشد و جوانان، خانواده‌ها، خیران، متخصصان و گروه‌های مختلف اجتماعی بتوانند در آن نقش داشته باشند.
حجت الاسلام یعقوبی خاطرنشان کرد: هدف از این هم‌افزایی، ایجاد یک ساختار موازی با دستگاه‌های مسئول نیست؛ بلکه باید ظرفیت‌های پراکنده مردمی را به یکدیگر متصل کرد تا در زمان بحران، امدادرسانی سریع‌تر، هدفمندتر و عادلانه‌تر انجام شود.
مسجد؛ سنگر آرامش در روزهای سخت
وی در پایان تأکید کرد: اگر مسجد در روزهای آرامش بتواند فرهنگ مسئولیت اجتماعی، همکاری و خدمت را در میان مردم به‌ویژه نسل جوان تقویت کند، در زمان جنگ و بحران به یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های انسجام و امداد اجتماعی تبدیل خواهد شد.
حجت الاسلام یعقوبی خاطرنشان کرد: کانون‌های مساجد سرمایه فرهنگی و اجتماعی محله هستند و بسیج می‌تواند با حمایت، سازماندهی و توان میدانی خود، به تقویت این سرمایه کمک کند؛ حاصل این همکاری باید مسجدی باشد که مردم در روزهای سخت، آن را نه فقط محل عبادت، بلکه خانه امید، همدلی و خدمت بدانند.
نظر شما