به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از ایلام، گاهی ذهن، بیآنکه اتفاق بزرگی افتاده باشد، پر از نگرانی میشود؛ آیندهای که هنوز نرسیده، اتفاقی که شاید هرگز رخ ندهد و ترسهایی که یکی پس از دیگری در ذهن صف میکشند. آدم میماند با انبوهی از فکرهای منفی که نه راه فراری از آنها پیدا میکند و نه میتواند ذهنش را برای چند دقیقه خاموش کند.
در چنین شرایطی، نسخههای مختلفی برای آرام شدن پیشنهاد میشود؛ از ورزش و تغییر سبک زندگی گرفته تا مشاوره و درمان. اما در فرهنگ دینی، یکی از قدیمیترین و در عین حال سادهترین راهکارها، پناه بردن به قرآن است؛ کتابی که قرار نیست فقط خوانده شود، بلکه قرار است با جان و ذهن انسان ارتباط برقرار کند.
در آموزههای اسلامی، قرآن بهعنوان مایه هدایت و آرامش معرفی شده و در آیه ۲۸ سوره رعد آمده است: «أَلا بِذِکرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»؛ یعنی دلها با یاد خدا آرام میگیرد.
اما این آرامش چگونه اتفاق میافتد؟
قرآن چگونه با ذهن انسان حرف میزند؟
حجتالاسلام امینی امام جمعه مهران در گفتوگو با خبرنگار ما اظهار کرد: قرآن تنها مجموعهای از الفاظ برای تلاوت نیست، بلکه پیامها و مفاهیمی دارد که میتواند نگاه انسان به ترس، مشکلات و آینده را تغییر دهد.
وی افزود: وقتی انسان آیات قرآن را با توجه میخواند، بهتدریج مفاهیمی مانند توکل، امید، صبر، رحمت الهی و قدرت خداوند در ذهن او تکرار میشود و همین تکرار میتواند نگاه فرد به مسئلهای که او را نگران کرده است، تغییر دهد.
امام جمعه مهران ادامه داد: در فرهنگ رضوی نیز انسان به ارتباط با خدا، دعا، قرآن و تقویت امید دعوت شده است؛ بنابراین برای فردی که گرفتار نگرانی و افکار منفی است، ایجاد یک ارتباط منظم و آگاهانه با قرآن میتواند بخشی از مسیر آرامش باشد.
مثل بذری که در دل کاشته میشود
شاید بتوان اثر انس با قرآن بر روح انسان را به یک کشاورزی آرام تشبیه کرد؛ بذری که امروز کاشته میشود، شاید فردا درختی تنومند نباشد، اما اگر تداوم داشته باشد، جوانه خواهد زد.
حجتالاسلام چراغی پور مدیر ستاد کانون های فرهنگی هنری مساجد استان ایلام در این زمینه گفت: وقتی انسان آیات قرآن را تلاوت میکند، اگر به معنای آنها توجه داشته باشد، در واقع مفاهیمی مانند قدرت خداوند، امید، بخشش و اینکه انسان در برابر مشکلات تنها نیست را بارها به ذهن خود یادآوری میکند.
وی تصریح کرد: ممکن است فرد در همان لحظه همه مشکلاتش برطرف نشود، اما نوع نگاه او به مشکل تغییر میکند؛ همین تغییر نگاه میتواند اضطراب را کاهش دهد و به انسان فرصت تصمیمگیری منطقیتر بدهد.
یک تجربه ساده
گاهی برای آغاز این مسیر، نیازی به کار پیچیدهای نیست؛ چند دقیقه خلوت، باز کردن قرآن و خواندن آیاتی که انسان با آنها ارتباط برقرار میکند.
رمضانی روانشناس در گفتوگو با خبرنگار ما اظهار کرد: فعالیتهایی که باعث کاهش تمرکز فرد بر افکار اضطرابآور و هدایت توجه او به یک فعالیت منظم و معنادار میشوند، میتوانند در کاهش تنش ذهنی مؤثر باشند.
وی افزود: تلاوت قرآن برای فردی که با آن ارتباط معنوی دارد، میتواند همزمان چند کار انجام دهد؛ ریتم منظم خواندن، تمرکز بر کلمات و معنا و احساس ارتباط با یک منبع معنوی، ممکن است به آرام شدن فرد کمک کند.
این روانشناس البته تأکید کرد: اگر اضطراب، افسردگی یا ترس شدید و مداوم باشد و زندگی روزمره فرد را مختل کند، نباید همه مشکلات را صرفاً با مطالعه یا تلاوت قرآن حلشده تلقی کرد و مراجعه به متخصص سلامت روان نیز ضروری است.
آرامش، یک اتفاق لحظهای نیست
واقعیت این است که قرآن قرار نیست یک دکمه خاموش و روشن برای نگرانیهای انسان باشد. آرامش در نگاه دینی، بیشتر شبیه یک فرآیند است؛ ارتباطی که با استمرار، باور و توجه عمیقتر میشود.
انسانی که هر روز چند دقیقه قرآن میخواند، در حقیقت هر روز بخشی از ذهن خود را در معرض مفاهیمی قرار میدهد که با ناامیدی و ترس مقابله میکنند؛ مفاهیمی مانند امید، صبر، توکل و رحمت.
از همین منظر، توصیه به تلاوت قرآن را میتوان فراتر از «خواندن چند آیه» دید؛ مسئله اصلی، ساختن یک رابطه مستمر میان انسان و پیام قرآن است.
گاهی ذهن انسان آنقدر درگیر «چه میشود؟»هاست که فراموش میکند هنوز بسیاری از اتفاقهایی که از آنها میترسد، اصلاً رخ ندادهاند.
قرآن در چنین لحظاتی، انسان را از گرداب ترسهای ذهنی بیرون میکشد و نگاه او را به نقطهای دیگر میبرد؛ به خدایی که در منطق قرآن، قدرتش از همه نگرانیهای انسان بزرگتر است.
شاید به همین دلیل است که آرامش، همیشه با حل شدن همه مشکلات آغاز نمیشود؛ گاهی با تغییر نگاه انسان به مشکلات آغاز میشود.
و شاید آن «بذر»ی که با هر آیه در دل کاشته میشود، دقیقاً همین باشد؛ باور به اینکه در میان تمام نگرانیها، هنوز میتوان به خدا تکیه کرد.
نظر شما