به گزارش خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری شبستان «رویای نیمه شب» عنوان یک مجموعه تلویزیونی ایرانی به کارگردانی «غلامحسن آخوندپور»، نویسندگی «سیدحسین امیرجهانی» و تهیه کنندگی «سعید سعدی» است که از ۵ مرداد ۱۴۰۵ از شبکه سه سیما روی آنتن رفت. این مجموعه اقتباسی از رمان «رؤیای نیمهشب» نوشته «مظفر سالاری» است. داستان در سال ۷۱۰ هجری و سالهای سلطنت «سلطان اولجایتو» اتفاق میافتد. «رویای نیمهشب» به دلیل استقبال گسترده مخاطبان، بارها تجدید چاپ شده و از جمله افتخارات آن میتوان به نامزدی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و برگزیده شدن در کتاب سال ولایت اشاره کرد.
داستان، عشق هاشم، جوانی سنیمذهب، به تلما، دختری شیعهمذهب را روایت میکند؛ عشقی که در میان اختلافات مذهبی با موانع بسیاری روبهرو میشود. امام شهید حضرت آیت الله خامنه ای (قدس الله نفسه الزکیه) درباره این کتاب فرمودند: «رویای نیمه شب، کار اصولی و خیلی خوبی است».
داستان سریال برداشتی آزاد از این رمان بود اما جذابیت اصلی ماجرا، پرداختن به مباحث مهدویت و موضوع مدعیان دروغین بود که از قضا یکی از پرچالش ترین موضوعات درعرصه مهدویت است. این نخستین بار است که صداوسیما در قالب یک مجموعه به شکل مستقیم به مباحث مهدوی ورود کرده و با انتخاب این بحث چالش برانگیز که مخاطب به صورت روزمره در جامعه امروز با آن مواجه است و پرداخت خوب، روان و در عین حال تخصصی به ماجرا، توانسته است مخاطب را با خود همراه کند.
در همین رابطه در گروه دین و اندیشه خبرگزاری شبستان با حجت الاسلام «یاسین حسین آبادی» معاون فرهنگی آستان مقدس مسجد جمکران گفت وگویی داشتیم که شرح این گفتگو را در ادامه می خوانید؛
حجت الاسلام «یاسین حسین آبادی»، رییس دبیرخانه ستاد توسعه فرهنگ مهدویت و انتظار کشور در گفت وگو با خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری شبستان اظهارداشت: این اقدام رسانه ملی را فینفسه باید رویدادی فرخنده و گامی رو به جلو در شکستن سکوت رسانهای پیرامون مفاهیم عمیق انتظار تلقی کرد. اقتباس از اثر فاخر و پرمخاطب جناب آقای مظفر سالاری، کتابی که به افتخارات بزرگی چون برگزیده شدن در جایزه کتاب سال ولایت نائل آمده و بارها تجدید چاپ شده پایهای اصیل و استوار را در اختیار این اثر قرار داده است. تم اصلی این رمان، بازخوانی یک حقیقت و ماجرای تاریخی مستند (عنایت و کرامت حضرت بقیةاللهالاعظم عجلاللهتعالیفرجهالشریف به ابوراجح حمامی در شهر حله درسال ۷۱۰ هجری) است.
وی تصریح کرد: با این حال، این ورود اگرچه شایسته تحسین و پشتیبانی است، اما بازتابدهنده یک راهبرد ساختارمند و نظامیافته سازمانی نیست، بلکه عمدتاً حاصل دغدغه فردی هنرمندان و تولیدکنندگان متعهد است. نفس ساختار رسانهای در سالهای متمادی بهطور خودجوش در پی کشف و واکاوی این عرصه نبوده است؛ از این رو، هرچند پخش چنین اثری غنیمت است، اما نباید آن را نقطه کمال یا حاصل یک سیاستگذاری کلان و جامع در بدنه رسانه ملی قلمداد کرد.
ضرورت تشکیل شوراهای مشترک پژوهشی بین حوزه و رسانه ملی
حجت الاسلام حسینآبادی گفت: امیدواریم در پرتو توافق نظاممند، راهبردی و پایدار بین ستاد توسعه فرهنگ مهدویت و انتظار کشور با سازمان صداوسیما که به امضاء رسیده است، در حوزه تولیدات سینمایی و تلویزیونی مهدوی تحولی جریان ساز صورت گیرد. این توافقنامه میتواند نقطه عطفی در گذار از تولیدات پراکنده، سلیقهای و مقطعی به یک جریان مستمر و مهندسیشده در عرصه هنر مهدوی باشد؛ جریانی که در آن، مهدویت دیگر نه یک مناسبت فصلی و نه دغدغهای فردی، بلکه یک خط مشی کلان فرهنگی در بدنه رسانه ملی تلقی شود.
رییس دبیرخانه ستاد توسعه فرهنگ مهدویت و انتظار کشور با بیان این که تحقق این رویکرد نظاممند مستلزم فراهم آمدن بسترهای ویژه ای است خاطرنشان کرد: اولین بستر مورد نیاز، ریلگذاری راهبردی و سیاستگذاری کلان است. یعنی تدوین سند جامع تولیدات مهدوی در رسانه، با تعریف اولویتهای محتوایی، افقهای زمانی و شاخصهای ارزیابی، بهگونهای که تولید آثار مهدوی از یک اقدام موردی به یک برنامه دائمی و قابل پایش تبدیل شود.
وی تشکیل اتاقهای فکر تخصصی و پیوند حوزه و رسانه را دومین بستر لازم برشمرد و گفت: باید شوراهای مشترک پژوهشی با حضور کارشناسان ارشد مهدویت، پژوهشگران تاریخ اسلام و سناریونویسان چیرهدست تشکیل شود تا خطوط داستانی عاری از تحریف، سطحینگری و غلّو شکل گیرد و اصالت معرفتی با جذابیت هنری درهم آمیزد.
حسین آبادی «پشتیبانی ساختاری و بودجهای پایدار» را از دیگر بسترهای لازم در این زمینه برشمرد و تصریح کرد: اختصاص اعتبارات مستمر و سازوکارهای حمایتی مشخص امری ضروری در این عرصه است. بهگونهای که تهیهکنندگان و هنرمندان متعهد، دیگر در تنهایی و با دغدغه شخصی به میدان نیایند، بلکه از پشتوانهای سازمانی، پژوهشی و مالی برخوردار باشند. چهارمین مورد، تربیت نیروی انسانی متخصص است. پرورش نسل جدیدی از نویسندگان، کارگردانان و تهیهکنندگانی که هم به عمق معارف مهدوی مسلط باشند و هم به زبان هنر و رسانه روز، تا تولیدات مهدوی از کیفیت و اقبال عمومی برخوردار شود.
ارتقاء از یک تجربه منفرد به یک جریان مستمر رسانهای
وی گفت: «پایش، نقد و ارزیابی مستمر» پنجمین بستر لازم در این عرصه است. ایجاد سازوکارهای نظارت محتوایی و بازخوردگیری از مخاطبان، تا هر اثر تولیدی، حلقهای از یک زنجیره تکاملی باشد و تجربههای موفق همچون رویای نیمهشب به الگویی برای تولیدات بعدی تبدیل شود. در یک کلام، امیدواریم این توافقنامه، سرآغاز حکمرانی مهدوی در رسانه ملی باشد؛ حکمرانیای که در آن، رسانه ملی به مثابه تریبون ترویج فرهنگ مهدویت و انتظار، همگام با آرمانهای امام راحل و قائد شهید، در مسیر تمهید مقدمات ظهور و تمدنسازی مهدوی گام بردارد و هنر مهدوی از حاشیه به متن و از شعار به شعور و عمل، ارتقا یابد.
رییس دبیرخانه ستاد توسعه فرهنگ مهدویت و انتظار کشور در بخش دیگری از سخنان خود درپاسخ به این سوال که آیا این سریال میتواند مقدمهای برای ورود جدّیتر صداوسیما به این عرصه باشد؟ و آیا بسترهای لازم برای این ورود وجود دارد؟ گفت: این مجموعه تلویزیونی ظرفیت آن را دارد که به عنوان طلیعه و فتح بابی برای تولید آثار عمیقتر مهدوی شناخته شود، مشروط بر آنکه از یک تجربه منفرد به یک جریان مستمر رسانهای ارتقا یابد. رمان مذکور همان اثری است که مورد توجه و عنایت ویژه رهبر شهید امت اسلام (قدسسرهالشریف) قرار گرفت و با تعبیر "کار اصولی و خیلی خوب" ستوده شد؛ داستانی که با محوریت وحدت و همدلی میان پیروان مذاهب اسلامی، روایتی جذاب از پیوند عاطفی و حقیقتجویی را سامان داده است.
حجت الاسلام حسین آبادی خاطرنشان کرد: درباره بسترهای لازم باید گفت بستر محتوایی و ذخیره غنی معرفتی، یعنی منابع دستاول، داستانهای واقعی و ظرفیتهای دراماتیک مبتنی بر آموزههای ناب شیعی کاملاً فراهم است اما درباره بستر ساختاری و مدیریتی، رسانه ملی همچنان با کاستیهای پژوهشی و ساختاری روبهرو است. همانطور که پیش از این ذکر شد ورود جدی و فراگیر به این موضوع نیازمند تشکیل اتاقهای فکر تخصصی با حضور کارشناسان ارشد مهدویت، سناریونویسان چیرهدست و پژوهشگران تاریخ اسلام است تا کارها عاری از تحریف، سطحینگری و غلو باشد.
کارنامه هنر مهدوی و بازنمایی اندیشه انتظار در رسانه، فاقد نمره قبولی است
وی یادآور شد: با ارزیابی واقعبینانه عملکرد دستگاههای متولی فرهنگ (اعم از دولتی و غیردولتی) باید اذعان داشت که کارنامه هنر مهدوی و بازنمایی اندیشه انتظار در رسانه، غیرقابل قبول و فاقد نمره قبولی است. آرمان بزرگ انقلاب اسلامی از آغاز نهضت امام راحل عظیمالشأن و امتداد آن در کلام رهبر شهید، تمهید مقدمات برای تحقق حکمرانی مهدوی و تمدنسازی اسلامی بوده است. در چنین افقی، اکتفا به برنامههای کلیشهای، گفتوگومحور و فصلی (تنها در ایام نیمه شعبان) هرگز پاسخگوی تشنگی جامعه و هجمههای سنگین رسانههای بیگانه نبوده است. معدود آثار ساختهشده نیز غالباً بر پایه انگیزه و غیرت دینی تهیهکننده و کارگردان شکل گرفته، نه خروجی یک ریلگذاری اصولی در حکمرانی رسانهای؛ بنابراین، خلأ پژوهشهای بنیادی و تولیدات راهبردی در این حوزه کاملاً مشهود است.
رییس دبیرخانه ستاد توسعه فرهنگ مهدویت و انتظار کشور تاکید کرد: این ضرورت مبرم و بنیادین، در حقیقت یکی از اصلیترین ارکان و انگیزههای تدوین، نگاشت و ابلاغ سند مهدویت جمهوری اسلامی ایران به شمار میرود؛ سندی بالادستی و تحولآفرین که هدف غایی آن، ریلگذاری اصولی، نظامبخشی به ظرفیتهای پراکنده و ترسیم نقشه راه جامع کشور در مسیر تمهید مقدمات تمدن نوین اسلامی و عصر ظهور است. در همین راستا و به منظور عینیتبخشی و اجراییسازی مفاد این سند ، امیدواریم با اتکا به تعاملات سازنده، همدلی و ارتباطات شایستهای که میان مدیران و مسئولان رسانه ملی با ستاد توسعه فرهنگ مهدویت و انتظار کشور برقرار است، این مطالبات و دغدغههای کلان فرهنگی از ساحت نظریهها، نشستها و توافقهای مکتوب فراتر رفته و به عملیات اجرایی و میدانی ملموس تبدیل شود.
چالشی هوشمندانه، شجاعانه و منطبق بر نیازهای روزآمد جامعه
وی در ادامه در پاسخ به سوال از چالش انتخابشده در سریال یعنی مدعیان دروغین ارتباط با امام زمان (عج) گفت: انتخاب این چالش، هوشمندانه، شجاعانه و منطبق بر نیازهای مبرم و روزآمد جامعه است. به دو دلیل؛ نخست «ابتلای جامعه معاصر» یعنی پدیده انحرافی دکانداران دین، شیادان معنوی و ادعاهای واهی (مانند ادعای ارتباط مستقیم یا همسری امام عصرعلیهالسلام) که از جمله معضلات عقیدتی و اجتماعی است که متأسفانه در لایههایی از جامعه رخنه کرده است. دوم «قدرت آسیبزدایی هنر» یعنی هنر نمایشی بهترین و رساترین ابزار برای واکسیناسیون فکری تودهها و تفکیک حقیقت تابناک مهدویت از خرافات و ادعاهای دروغین به شمار میرود. در نتیجه، انتخاب این زاویه دید، یکی از نقاط قوت کمنظیر سریال رویای نیمهشب به شمار میآید که توانسته چالشهای عینی جامعه امروز را در آینه تاریخ به تصویر بکشد.
نظر شما