خبرگزاری شبستان؛ گروه دین و اندیشه: «رویای نیمه شب» عنوان یک مجموعه تلویزیونی ایرانی به کارگردانی «غلامحسن آخوندپور»، نویسندگی «سیدحسین امیرجهانی» و تهیه کنندگی «سعید سعدی» است که از ۵ مرداد ۱۴۰۵ از شبکه سه سیما روی آنتن رفته است. این مجموعه اقتباسی از رمان «رؤیای نیمهشب» نوشته «مظفر سالاری» است. داستان در سال ۷۱۰ هجری و سالهای سلطنت «سلطان اولجایتو» اتفاق میافتد. «رویای نیمهشب» به دلیل استقبال گسترده مخاطبان، بارها تجدید چاپ شده و از جمله افتخارات آن میتوان به نامزدی کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و برگزیده شدن در کتاب سال ولایت اشاره کرد.
داستان، عشق هاشم، جوانی سنیمذهب، به ریحانه، دختری شیعهمذهب، را روایت میکند؛ عشقی که در میان اختلافات مذهبی با موانع بسیاری روبهرو میشود. امام شهید حضرت آیت الله خامنه ای (قدس الله نفسه الزکیه) درباره این کتاب فرمودند: «رویای نیمه شب، کار اصولی و خیلی خوبی است» داستان سریال برداشتی آزاد از این رمان است اما جذابیت اصلی ماجرا، پرداختن به مباحث مهدویت و موضوع مدعیان دروغین است که از قضا یکی از پرچالش ترین موضوعات در عرصه مهدویت است. این نخستین بار است که صداوسیما در قالب یک مجموعه به شکل مستقیم به مباحث مهدوی ورود کرده و با انتخاب این بحث چالش برانگیز که مخاطب به صورت روزمره در جامعه امروز با آن مواجه است و پرداخت خوب به ماجرا، توانسته است مخاطب را با خود همراه کند.
در همین رابطه در گروه دین و اندیشه خبرگزاری شبستان با حجت الاسلام «محمد شهبازیان» متخصص و پژوهشگر مطالعات فرهنگ مهدوی و فرق انحرافی و عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی گفت وگویی داشتیم که شرح این گفتگو را در ادامه می خوانید؛
حجت الاسلام «محمد شهبازیان» در گفتوگو با خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری شبستان اظهار کرد: در ارتباط با فعالیت و عملکرد دستگاههای ذیربط یعنی متولیان فرهنگی- که می توانند دولتی یا غیردولتی باشند - می توان با قطعیت گفت که در زمینه مهدویت و هنر مهدوی، نمرهشان غیرقابل قبول است و عملکرد مثبتی نداشته اند. در مسیر حکمرانی مهدوی که هم از ابتدای انقلاب مد نظر امام راحل و هم رهبر شهید بوده است، آقایان باید بنشینند بررسی کنند که چرا کاری انجام نشده و نتیجه نداده است؟
مدیر گروه جریان شناسی پژوهشکده مهدویت ادامه داد: نکته دوم این است که عملکرد صداوسیما در بحث مهدویت نمره مطلوبی ندارد. یعنی اگر کاری هم انجام شده دغدغه شخصی افراد بوده است. اگر تهیه کننده و سازنده اولیه دغدغه ای نداشته نباشد، نفس ساختار صداوسیما دنبال چنین مطلبی نبوده و از این جهت نقص بزرگی بر آن وارد است.
وی تصریح کرد: اما اینکه این کار به صورت موردی اتفاق افتاده جای تقدیر دارد. البته باید در این رابطه با تهیه کننده و مسئولان سریال صحبت کنید (چون شنیده ها حاکی از آن است که این سریال در ابتدا برای پخش در سینمای خانگی ساخته شده) اما به هر حال اگر صدا وسیما حمایتی در ساخت این سریال داشته است این کار به صورت موردی یک گام مثبت و قابل تقدیر است و می توان از صدا و سیما تقدیر کرد.
حجت الاسلام شهبازیان در ادامه گفت: البته نقدی هم به زمان پخش آن وجود دارد. زمان پخش سریال زمانی است که عموم کسانی که تلویزیون نگاه می کنند در آن ساعت یا در حال تماشای برنامه تحلیلی «به وقت ایران» هستند - با توجه به انسی که در این چند ماه با این برنامه گرفته اند - یا در حال تماشای برنامه خبری ۲۰:۳۰، یعنی سریال دقیقاً همزمان با این دو برنامه پخش می شود. سریالی که تبلیغات چندانی هم برای آن اتفاق نیفتاده و در فضای مجازی هم من ندیدم که به عنوان مثال حساسیتزایی شود و بتواند سوالاتی را در ذهن مردم ایجاد کند.
مدیر گروه جریان شناسی پژوهشکده مهدویت خاطرنشان کرد: اما فینفسه اگر صدا وسیما از این کار حمایت کرده بسیار نسبت به این مورد اتفاق خوبی رخ داده است. اصل این مجموعه بر اساس رمان «رویای نیمهشب» آقای مظفری است که در فضای مهدوی رمان پرمخاطبی شد و تم اصلی رمان مبتنی بر واقعیت است. یعنی ماجرای یک معجزه و عنایت امام زمان علیه السلام که برای یکی از شیعیان رخ داده است.
وی تصریح کرد: نویسنده سریال «سیدحسین امیرجهانی» قبلا حوزوی و طلبه بود و بعدها وارد فضای هنری شد و سناریوهای موفق و خوبی هم نوشت. سریال هایی مانند «نجلا»، «ارمغان طوبی» و «سرجوخه» نشان داد که مخاطب عمومی با آثار او همراهی می کند. با توجه به رفاقت قبلی و همچنین فعالیت من در گروه جریان شناسی پژوهشکده مهدویت دفتر تبلیغات ساعتها در رابطه با این سریال گفتگو کردیم. علاقه مندی ایشان این بود که افزون بر تم اصلی داستان «رویای نیمه شب» بتواند قسمتهایی را که مورد ابتلای مردم است در سریال قرار دهد و به نظرم رسید که بحث «مدعیان دروغین» موضوع جذابی است. یعنی هم کشش سینمایی دارد و هم قابلیت ورود.
«سائمه» در واقع تجلی سه یا چهار زن از مدعیان دروغین است که ما ظرف مدت ۱۰ سال اخیر با آنها برخورد داشتیم
عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی خاطرنشان کرد: بر همین مبنا موارد و مسائل موجود از جمله اعترافات مدعیانی را که پیش از این، دستگیر شده بودند و در زندان به سر می بردند، با ایشان مرور کردیم و بخشی از آن تبدیل به سناریو شد. به عنوان مثال شخصیت «سائمه» که در سریال نمایش داده می شود در متن کتاب آقای مظفری نیست و از مسائلی است که شخص آقای جهانی آن را به سریال افزوده است. «سائمه» در واقع تجلی سه یا چهار زن از مدعیان دروغین است که ما ظرف مدت ۱۰ سال اخیر با آنها برخورد داشتیم.
وی اضافه کرد: به عنوان مثال در یک قسمت از سریال، دیالوگها دقیقا عین سخنان و اعترافاتی است که «خانم فریده الف» (یکی از مدعیان دروغین همسری امام زمان(عج)) در بازداشتگاه داشته است. جایی که نقل می کند: «امام زمان به من گفته اگر بیایم ناچارم کشتار کنم» یا «آقا به من گفته که صائمه تو چنین و چنان هستی» این جملات عیناً مبتنی بر واقعیت و سخنانی است که خانم «فریده» مطرح کرده بود. یا آنجا که «سائمه» خود را «نفس زکیه» معرفی می کند و داعیه «نفس زکیه بودن» دارد، در بیرون اتفاق افتاده است. چند وقت پیش خانمی ادعا کرده بود که من نفس زکیه هستم و استدلال هایی هم که در سناریو گنجانده شده، مبتنی بر حقیقت و واقعیت است.
سعی شده آنچه که مردم در زندگی روزمره با آن روبرو هستند به تصویر کشیده شود. ادعای همسری امام زمان علیه السلام از جمله ادعاهایی است که متاسفانه امروز پررونق است
حجت الاسلام شهبازیان با اشاره به یکی از ویژگیهای حائز اهمیت مجموعه تلویزیونی «رویای نیمهشب» گفت: در این سریال سعی شده آنچه که مردم در زندگی روزمره با آن روبرو هستند به تصویر کشیده شود. ادعای همسری امام زمان علیه السلام از جمله ادعاهایی است که متاسفانه امروز پررونق است.
مدیر گروه جریان شناسی پژوهشکده مهدویت تأکید کرد: در قسمت هایی از سریال نشان داده می شود که زنان مهریه خود را می طلبند و آن را به «سائمه» (زنی که ادعای همسری امام زمان(عج) را دارد) هبه می کنند (می بخشند) این موضوع دقیقا دو سال پیش در یکی از شهرهای کشور ما اتفاق افتاده است. ۲۰۰ نفر از بانوان در این شهر طلاق گرفته و مهریه های خود را به اجرا گذاشته بودند و هر ماه سکه یا مبلغی را که بابت مهریه پرداخت می شد، به یکی از همین مدعیان دروغین می دادند.
شهبازیان خاطرنشان کرد: کار هنر این است که گاه غیرمستقیم و گاه مستقیم به موضوعی ورود پیدا می کند و به نظر من این سریال تا اینجا، کار خود را به خوبی انجام داده است هرچند که صدا وسیما در این زمینه چیزی برای ارائه ندارد.
گفتگو از یاسمن محمدی
نظر شما