به گزارش خبرگزاری شبستان، همایش علمی چهلمین کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی با حضور جمعی از علما، اندیشمندان و شخصیتهای برجسته جهان اسلام در شهر قم برگزار شد. در این همایش، آیتالله علیرضا اعرافی، مدیر حوزههای علمیه کشور، با اشاره به تحولات دو قرن اخیر جهان اسلام به ایراد سخن پرداخت.
مدیر حوزههای علمیه کشور با اشاره به تحولات دو قرن اخیر جهان اسلام اظهار کرد: امت اسلامی در این دوره با عقبماندگی، جنگ، اشغال، سلطه استکبار و صهیونیسم و همچنین تفرقههای گسترده مواجه بوده و امروز در برابر یک نقطه عطف تاریخی قرار گرفته است.
وی افزود: گفتمان انقلاب اسلامی که از ملت ایران برخاسته، متعلق به امت اسلام است و تحولات سالهای اخیر و مقاومت ملت ایران و نیروهای مقاومت، معادلات جدیدی را در منطقه و جهان رقم زده است.
اعرافی با تأکید بر اینکه این شرایط یک فرصت تاریخی برای جهان اسلام ایجاد کرده است، گفت: امت اسلامی در آینده باید پاسخ دهد که آیا از ظرفیت و استعداد جدیدی که به برکت خون شهدا، مقاومت ملت ایران، رهبری، علما و نیروهای مسلح ایجاد شده، برای تقویت وحدت و همگرایی استفاده کرده است یا خیر. اگر این قدرت و ظرفیت جدید را مغتنم نشماریم، در برابر تاریخ و نسلهای آینده مسئول خواهیم بود؛ چراکه امروز این واقعیت شکل گرفته که میتوان در برابر قدرتهای بزرگ سیاسی، اقتصادی و نظامی و رژیم صهیونیستی ایستادگی کرد.
جهان اسلام در آستانه همگرایی تمدنی
مدیر حوزههای علمیه کشور با اشاره به ضرورت شکلگیری یک منظومه بههمپیوسته در جهان اسلام اظهار کرد: امنیتی که برخی کشورهای منطقه با تکیه بر قدرتهای غربی ایجاد کردهاند، امنیتی وابسته و عاریتی است و نمیتواند پایدار باشد. اگر منظومهای مبتنی بر گفتمان مقاومت و انقلاب اسلامی شکل گرفته بود، رژیم صهیونیستی نمیتوانست چنین جایگاهی در منطقه پیدا کند.
وی افزود: گفتمان تقریب باید از ظرفیتهای جدید جهان اسلام برای حرکت به سمت یک وحدت تمدنی و سرنوشتساز استفاده کند. حتی تحولات نظامی و دفاعی اخیر نیز نباید مانعی برای وحدت تلقی شود، بلکه میتواند به سرمایهای برای تقویت همگرایی تمدنی امت اسلامی تبدیل شود.
نقش حوزه و دانشگاه در تولید نظریه وحدت
اعرافی با بیان اینکه آینده از آن انسجام، وحدت و هویت مشترک اسلامی است، بر ضرورت تولید نظریه در حوزه و دانشگاه تأکید کرد و گفت: جهان اسلام برای عبور از شرایط کنونی نیازمند اندیشه و نظریههای جدید و کارآمد در حوزه وحدت و تقریب است.
وی با اشاره به نقش امام خمینی(ره) و رهبر شهید حضرت آیتالله العظمی خامنهای در این جریان فکری اظهار کرد: این دو شخصیت هم در عرصه نظریهسازی و هم در میدان عمل و معماری اجتماعی و سیاسی، نقش برجستهای ایفا کردند و از طریق تولید قدرت علمی، فرهنگی، سیاسی، بینالمللی و دفاعی، مسیر جدیدی را پیش روی امت اسلامی قرار دادند.
مشترکات اسلامی؛ بنیاد هویت واحد امت
مدیر حوزههای علمیه کشور با تشریح دیدگاه انقلاب اسلامی درباره تقریب مذاهب افزود: وحدت اسلامی نه به معنای ادغام مذاهب و ایجاد یک مذهب واحد است، نه با حذف تفاوتهای مذهبی تحقق پیدا میکند و نه به معنای پذیرش پلورالیسم در حقانیت مذاهب است؛ بلکه باید بر مشترکات عمیق و گسترده مسلمانان تکیه کرد و از این مشترکات برای شکلدهی به یک هویت فکری، اجتماعی، سیاسی و تمدنی مشترک بهره گرفت.
وی تأکید کرد: مباحث علمی و کرسیهای آزاداندیشی درباره تفاوتهای مذهبی باید در فضای علمی ادامه داشته باشد و هر مذهب بتواند از مبانی خود دفاع کند، اما این تفاوتها نباید به هویت واحد و انسجام امت اسلامی آسیب بزند.
ضرورت توسعه فقه روابط اجتماعی
اعرافی توحید، رسالت و معاد را از اصول بنیادین هویت مشترک مسلمانان برشمرد و اظهار کرد: در کنار این اصول، مجموعهای از مشترکات عمیق و هویتساز وجود دارد که میتواند مسلمانان را زیر یک خیمه واحد گرد آورد. همچنین بر ضرورت توسعه فقه روابط اجتماعی میان مسلمانان تأکید کرد و گفت: در منابع اسلامی آموزههای گستردهای درباره تعامل، همزیستی، محبت و رعایت حقوق مسلمانان وجود دارد که باید این ظرفیتها استخراج، پردازش و در قالب یک منظومه علمی منسجم ارائه شود.
مدیر حوزههای علمیه کشور خاطرنشان کرد: تقریب اسلامی نباید به روابط فردی و گروهی محدود بماند، بلکه باید در عرصههای فرهنگی، علمی، اقتصادی و سیاسی نیز امتداد پیدا کند و در سطح کلان به سمت همگرایی تمدنی و فوقراهبردی جهان اسلام حرکت کند.
اعرافی در پایان بر نقش حوزه و دانشگاه در این مسیر تأکید کرد و گفت: باید در حوزههایی مانند فلسفه تقریب، کلام تقریب، فقه تقریب، اخلاق تقریب و فلسفه و کلام امت واحده اسلامی، کار علمی عمیقتر و منسجمتری صورت گیرد تا وحدت اسلامی از یک شعار فراتر رفته و به یک منظومه فکری و تمدنی کارآمد تبدیل شود.
نظر شما