به گزارش خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، حجتالاسلام حسین فلسفیراد، کارشناس حوزه دین صبح امروز پنج شنبه (۲۲ مرداد) در مجلس عزاداری امام هشتم علیه السلام با اشاره به جایگاه امام رضا(ع) در تاریخ اسلام اظهار کرد: همانگونه که حضرت عیسی(ع) در میانه تاریخ ایستاد و تاریخ را به قبل و بعد از میلاد تقسیم کرد و پیامبر اکرم(ص) نیز با هجرت، نقطه عطفی در تاریخ ایجاد کرد، امام رضا(ع) نیز در میانه تاریخ تشیع قرار گرفتند و دوران قبل و بعد از ولایتعهدی ایشان، تفاوتی جدی در وضعیت شیعیان و سادات ایجاد کرد.
وی با بیان اینکه برای درک اهمیت اقدام امام رضا(ع) باید شرایط آن دوران را شناخت، افزود: در دوره حکومت عباسیان، فشار و جنایت علیه خاندان اهلبیت(ع) و شیعیان به اوج رسیده بود. منصور دوانیقی از جمله حاکمانی بود که در مسیر تثبیت قدرت خود جنایتهای فراوانی انجام داد و حتی برای سرکوب مخالفان، شیوههای بسیار خشنی به کار گرفته میشد.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی، خانواده و فرزندان ائمه(ع) و سادات نیز امنیت نداشتند و بسیاری از آنان به دلیل ارتباط با خاندان اهلبیت(ع) تحت تعقیب قرار میگرفتند و به شهادت میرسیدند؛ بنابراین شرایط اجتماعی و سیاسی شیعه را باید با توجه به همین فشارها تحلیل کرد.
شیعه بدون بصیرت، در میدان فتنه گرفتار میشود
این کارشناس حوزه دین با تأکید بر ضرورت بصیرت در کنار ولایتمداری گفت: اگر بصیرت کافی وجود نداشته باشد، صرف ادعای ولایتمداری نمیتواند جامعه را در مسیر درست نگه دارد؛ همانگونه که در تاریخ نیز جریانهایی با شعار خونخواهی امام حسین(ع) شکل گرفتند، اما در ادامه مسیر از حقیقت فاصله گرفتند.
فلسفیراد تصریح کرد: میدانداری مردم و حضور آنان در صحنه اهمیت فراوانی دارد. اگر مردم، مجالس اهلبیت(ع) و جریان فرهنگی و دینی جامعه را رها کنند و خدایی ناکرده نظام اسلامی و ولایت فقیه آسیب ببیند، طبیعی است که بسیاری از ظرفیتهای دینی و اجتماعی نیز با آسیب مواجه خواهد شد.
وی با اشاره به تلاش جریانهای مخالف برای تغییر نگاه مردم به تاریخ و ارزشهای دینی اظهار کرد: اگر روزی تفکری در جامعه حاکم شود که جنایتهای یزید را تطهیر کند و از او به عنوان انسان آزاده یاد شود، دیگر مسئله فقط یک اختلاف تاریخی نیست؛ بلکه اساس مجالس امام حسین(ع) و فرهنگ عاشورا مورد تهدید قرار میگیرد.
تاریخ تلخ فشار بر سادات و فرزندان اهلبیت(ع)
این کارشناس حوزه دین با بیان نمونههایی از فشارهای واردشده بر خاندان اهلبیت(ع) افزود: در تاریخ، موارد متعددی از شهادت فرزندان ائمه و سادات وجود دارد. روایتهایی از افرادی نقل شده که پس از شهادت دهها نفر از اعضای خانوادهشان، همچنان تحت تعقیب و فشار حکومت قرار داشتند و حتی برای یافتن نزدیکان خود سالها سرگردان بودند.
فلسفیراد گفت: در چنین شرایط بسیار سختی، با حضور امام علی بن موسیالرضا(ع)، وضعیت شیعه و سادات وارد مرحله جدیدی شد و این همان نقطهای است که باید تفاوت وضعیت شیعیان و سادات قبل و بعد از ولایتعهدی امام رضا(ع) را مورد توجه قرار داد.
چرا امام رضا(ع) ولایتعهدی را پذیرفت؟
وی در ادامه به دلایل پذیرش ولایتعهدی از سوی امام رضا(ع) اشاره کرد و گفت: امام رضا(ع) در ابتدا این مسئله را نپذیرفتند و حتی حدود دو ماه آن را به تأخیر انداختند. این موضوع نشان میدهد که پذیرش ولایتعهدی برای ایشان یک انتخاب شخصی یا علاقه به قدرت نبود.
فلسفیراد افزود: یکی از شروط مهم امام رضا(ع) این بود که در امور عزل و نصبها دخالت نکنند. ایشان مسئولیت ولایتعهدی را پذیرفتند، اما نپذیرفتند که در ساختار اجرایی حکومت نقش مستقیم داشته باشند؛ چراکه هدف امام، ورود به قدرت برای بهرهبرداری شخصی نبود.
وی ادامه داد: امام رضا(ع) حتی در این مسیر تلاش کردند ارتباط خود را با شیعیان حفظ کنند و ظرفیت اجتماعی پیروان اهلبیت(ع) را تقویت کنند. شرایط آن روز با شرایط امروز متفاوت بود؛ آن زمان امام شیعه مشخص بود، اما شیعیان تحت خطر بودند و کوچکترین ارتباط آنان با امام میتوانست برای خودشان و خانوادهشان خطرآفرین باشد.
امام رضا(ع)؛ پیشگام «زبان بدن» در عرصه سیاست
این کارشناس حوزه دین با اشاره به شیوه رفتاری امام رضا(ع) در مواجهه با مأمون و دستگاه عباسی، گفت: امروز علمی تحت عنوان «زبان بدن» در حوزههای سیاسی و دیپلماتیک مورد توجه قرار گرفته است و حتی در آموزشهای مرتبط با تشریفات سیاسی و وزارت امور خارجه نیز به آن پرداخته میشود، اما یکی از جلوههای مهم استفاده از این زبان را میتوان در رفتار امام رضا(ع) مشاهده کرد.
فلسفیراد افزود: زمانی که حکم ولایتعهدی را به امام رضا(ع) ارائه کردند، مأمون و دستگاه عباسی انتظار داشتند امام مانند یک مقام حکومتی رفتار کند، اما امام در نحوه گرفتن حکم نیز پیام خود را منتقل کردند؛ ایشان دست خود را به صورت مستقیم جلو نبردند، بلکه حکم را از بالا گرفتند و با نام خدا آن را پذیرفتند.
وی بیان کرد: این رفتار امام رضا(ع) نشان میدهد که حتی در شرایط پذیرش ولایتعهدی نیز استقلال و جایگاه معنوی ایشان حفظ شد و ایشان نشان دادند که این مسئولیت را برای دنیا و قدرت نپذیرفتهاند.
فلسفیراد با بیان اینکه شیعیان امروز بخش مهمی از هویت و انسجام خود را مدیون تدابیر امام رضا(ع) هستند، گفت: همه ما، یعنی جامعه شیعه، مدیون امام رضا(ع) هستیم و اگر تدبیر و حضور امام رضا(ع) در آن مقطع تاریخی نبود، معلوم نبود سرنوشت ذریه حضرت فاطمه زهرا(س) و جریان تشیع به کجا میرسید.
وی افزود: وقتی به زیارت امام رضا(ع) میرویم، باید علاوه بر درخواست حاجات مادی، از خداوند همت عالی بخواهیم؛ چراکه همت انسان میتواند او را از تعلقات کوچک دنیایی عبور دهد و به جایگاهی برساند که برای جامعه و دین خود منشأ اثر باشد.
دشمن امروز به جای ارزشها، ما را درگیر ظاهر کرده است
این کارشناس حوزه دین با انتقاد از برخی تغییرات فرهنگی و سبک زندگی در جامعه اظهار کرد: امروز فضای مجازی گاهی انسان را درگیر مسائلی میکند که نسبت چندانی با ارزشهای واقعی زندگی ندارد؛ از ظاهر و آرایش گرفته تا ترویج برخی سبکهای زندگی.
فلسفیراد ادامه داد: دشمن تلاش میکند به جای اینکه انسان به ارزشها و داشتههای فرهنگی و دینی خود افتخار کند، او را سرگرم ظاهر و تیپ خود کند. اگر انسان تمام عمر خود را صرف این کند که چه بپوشد، چگونه ظاهر شود و چه چیزی داشته باشد، از حقیقت زندگی فاصله خواهد گرفت.
وی با اشاره به حکایتی اخلاقی افزود: در ادبیات دینی و اخلاقی نیز تأکید شده است که اگر امکانات و وسایل تجملی در اختیار انسان نبود، باید از همان امکانات ساده برای زندگی استفاده کند؛ مسئله اصلی، خودنمایی و تجمل نیست، بلکه استفاده درست از عمر و ظرفیتهای انسانی است.
شیعه باید انقلابی و بصیر باشد، نه صرفاً مدعی
این کارشناس حوزه دین با تأکید بر ضرورت عمل به سیره اهلبیت(ع) تصریح کرد: نمیشود فقط ادعا کرد که شیعه هستیم. شیعه واقعی باید بصیرت داشته باشد، در میدان حضور پیدا کند و سبک زندگی خود را با آموزههای اهلبیت(ع) تطبیق دهد.
فلسفیراد گفت: شیعه نباید صرفاً شیعه تقلیدی یا شیعه ادعایی باشد؛ شیعه باید انقلابی، آگاه و اهل عمل باشد. بسیاری ادعا میکنند پیرو اهلبیت(ع) هستند، اما معیار واقعی، تبعیت از رفتار و سبک زندگی امامان است.
وی با اشاره به یکی از مهمترین خواستههای انسان از خداوند افزود: یکی از مهمترین دعاها این است که خداوند ما را به اهلبیت(ع) شبیه کند؛ چراکه تا انسان در مسیر شباهت به اهلبیت(ع) حرکت نکند، نمیتواند انتظار بهرهمندی حقیقی از شفاعت آنان را داشته باشد.
تربیت نسل جدید باید با سبک زندگی اهلبیت(ع) پیوند بخورد
فلسفیراد با تأکید بر نقش خانواده در انتقال فرهنگ اهلبیت(ع) اظهار کرد: این مسئله باید در تربیت دختران و پسران، در نوع رفتار با همسر، در سبک زندگی و در انتخابهای روزمره ما دیده شود.
وی گفت: اگر میخواهیم جامعهای رضوی داشته باشیم، باید سبک زندگیمان نیز رنگ و بوی رضوی داشته باشد. نمیتوان از امام رضا(ع) سخن گفت، اما در رفتار، خانواده، تربیت فرزندان و مواجهه با دنیا، از آموزههای ایشان فاصله گرفت.
نظر شما