حجتالاسلام والمسلمین دکتر «امیرمحسن عرفان»، استاد دانشگاه و کارشناس مرکز تخصصی مهدویت در گفت وگو با خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری شبستان به مناسبت فراررسیدن روز خبرنگار، اظهارداشت: در روزگاری که دشمنان با «برجسته سازی»، «دروغ»، «ارعاب»، «ایجاد تردید»، «فریب»، «اغفال» و «شایعه سازی» در صدد مهندسی شناخت، ادراکات، مدیریت افکار و جنگ روانی هستند جایگاه خبرنگار در جامعه منتظر، از اهمیت دو چندان برخوردار است.
وی تصریح کرد: مهمترین رسالت خبرنگاران در روزگارغیبت حضرت بقیه الله اعظم، «دفاع فرهنگی از آموزه مهدویت» است. این دفاع فرهنگی از آن جهت حائز اهمیت است که ما با کنشگری فعالانهی رقبای فرهنگی درعرصه مهدویت مواجه هستیم.
حجتالاسلام عرفان «هجمه فرهنگی» را یکی دیگر از دلایل اهمیت دفاع فرهنگی در این عرصه برشمرد و گفت: ترویج ضد فرهنگها از سوی برخی جریانهای انحرافی، رسالت و ماموریت خبرنگار را در جامعه منتظر در دفاع از آموزه مهدویت دوچندان می کند.
دیده بانی فرهنگی خبرنگار باید ناظر به «شبهه افکنیها» و «نبرد روایتها» باشد
وی خاطرنشان کرد: دفاع فرهنگی اگرچه رسالت و ماموریت نخبگان، علما و اندیشمندان نیز محسوب می شود اما هر دفاع فرهنگی، نیازمند «دیده بانی» و «رصد فرهنگی» است و خبرنگار در جامعه منتظر دیده بانی فرهنگی را انجام می دهد. او با رصد آسیبها در محیط داخلی فرهنگ و رصد تهدیدها در محیط بیرونی، تلاش می کند تا اندیشمندان و نخبگان با مراقبت و حراست فرهنگی در صدد «پاسداری»، «صیانت»، «غنی سازی»، «اصلاح»، «تکمیل» و «پالایش» آموزه مهدویت باشند.
استاد دانشگاه با اشاره به رسالت و ماموریتِ خبرنگارِ تراِزِ جامعه منتظر در عرصه مهدویت، تصریح کرد: یکی از مهمترین مأموریت های خبرنگار، انسجام و استحکام پیام مهدوی است. به معنای دیگر «اتقان محمل تبیین» یکی از مهمترین مواردی است که یک خبرنگار تراز جامعه منتظر باید به آن توجه کند.
وی در بیان رسالت دوم خبرنگار تراز جامعه منتظر، گفت: رصد و دیدهبانی فرهنگی خبرنگار تراز جامعه منتظر باید ناظر به «شبهه افکنیها» و «نبرد روایتها» باشد. به عبارت دیگر باید به این مهم اشاره کنیم که «تبیین خنثی» می تواند یکی از مهمترین ابتلائات جامعه منتظر باشد. تبیین خنثی یعنی «تبیین در خلاء»، «تبیین انتزاعی» بدون توجه به میدان درگیری حق و باطل، تبیین خنثی یعنی «تبیین بدون ارتباط با وضع موجود»، یعنی «تبیین بیطرفانه».
حجت الاسلام عرفان تصریح کرد: خبرنگار تراز جامعه منتظر درعرصه «دیده بانی فرهنگی برای دفاع از آموزه مهدویت» باید ناظر به شبهه افکنیها و نبرد روایت ها، پیام خود را مهندسی کند.
خبرنگار باید ناظر به «عینیتهای مهدوی» درصدد انتقال پیام به مخاطب باشد
وی «ملموس بودن پیام» را یکی دیگر از ماموریتهای خبرنگار منتظر دانست و در توضیح آن گفت: یعنی خبرنگار باید ناظربه «عینیتهای مهدوی» و با «گذار از ذهنیتهای بی فایده و شبهه علمی»، درصدد انتقال پیام به مخاطب باشد. نکته دیگری که در این عرصه باید به آن توجه کرد این است که ما باید اصل تبیین اول (روایت اول) را در آموزه مهدویت و مقوله منجی موعود، به دست بگیریم. یعنی روایت در لحظه، بههنگام و فوری. اصل روایت اول نکته بسیار مهمی است که در رقابت بین الادیانی در عرصه آموزه منجی موعود، به کار می آید.
کارشناس مرکز تخصصی مهدویت خاطرنشان کرد: موضوع دیگری که باید به مثابه رسالت خبرنگار تراز جامعه منتظر، به آن توجه داشت «حسن استفاده از سوژه» هاست. یک خبرنگار درعرصه آموزه مهدویت بایستی از سوژهها به درستی استفاده کند. به عبارت دیگر باید مرتبط با وضع کنونی و معطوف به عمل جبهه شیطان، سوژه ها را انتخاب کرده و برگزید.
الزامات خبرنگاری در عرصه مهدویت
وی در پاسخ به این سوال که اساسا الزامات خبرنگاری در عرصه خبرنگاری چیست؟ به چند نکته قابل توجه اشاره کرد و گفت: نخستین الزام و یکی از مهمترین الزامات در این زمینه «زمان شناسی مبتنی بر بصیرت دینی» است. یک خبرنگار در عرصه دیدهبانی فرهنگی، فرصت شناس و فرصتجوست. در کمین فرصتها و سوژه هاست تا بتواند پیام اثربخش مهدوی را به مخاطب منتقل کند.
عرفان با بیان اینکه دومین الزام دراین زمینه «تابع آوری درعرصه تبیین» است، تصریح کرد: تاب آوری در عرصه تببین، به معنای خستگی ناپذیری در این عرصه است. خبرنگار با توجه به افق متعالی ای که دارد و با توجه به باوری که به آموزه مهدویت دارد هیچگاه در عرصه تبیین خسته نمی شود. چون می داند رسالت و ماموریت او در این عرصه، الهام بخشی تاریخی، اثرگذاری ساختاری و ارزش محوری است.
وی تأکید کرد: خبرنگار اگر به «قدرت و غنای پیام» توجه کافی داشته باشد، هیچگاه در عرصه تبیین خسته نمی شود و تابآوری خواهد داشت.
خبرنگار هیچگاه بی طرف و خنثی عمل نمی کند
این استاد دانشگاه در ادامه گفت: «تعهد پایدار به ارزشها و آرمانهای دینی» سومین الزام است. یک خبرنگار در عرصه تبیین معارف مهدویت به ارزشهای جامعه شیعی و اسلامی متعهد است. به عبارت دیگر «دیدهبانی فرهنگی» خود را در تقابل و نزاع تاریخی جبهه حق و باطل می بیند و هیچگاه در تقابل تمدنی جبهه حق و باطل، بیطرف و خنثی عمل نمی کند. این نکته ای است که باید به آن توجه کافی داشته باشیم.
وی یادآور شد: این تعهد باید خود را هم در «ساحت راهبردی»، هم در «ساحت تاکتیکی» و هم در «ساحت تحکیمی» نشان دهد. بدانیم که دشمنان ما درصدد مهندسی شناخت ها و ادراکات ما هستند. تمام تلاش دشمن این است که عزم و اراده نخبگان را در جامعه هدف قرار دهد و بر تمایلات و خواستههای مردم در عرصه مهدویت تاثیرگذار باشد. آنها تمام تلاش خود را می کنند که از نقاط ضعف ما در این عرصه بهره ببرند. خبرنگار با دیدهبانی فرهنگی در این عرصه تلاش می کند تا یک سدّ دفاعی برای صیانت و پاسداری از آموزه مهدویت در این عرصه به وجود بیاورد.
نظر شما