به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از روابط عمومی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، آیین نقد و رونمایی از کتاب «فقه آسانگیری» اثر استاد برهان محق، با حضور جمعی از علما، استادان دانشگاه، پژوهشگران و فرهیختگان در کابل برگزار شد.
در این مراسم سید روحالله حسینی، رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان ضمن قدردانی از برگزارکنندگان و تجلیل از تلاشهای علمی مؤلف کتاب، اظهار کرد: حضور در این نشست ادای احترام به جایگاه علم، سنت اجتهاد در مذاهب اسلامی و شخصیت علمی استاد برهان محق است.
وی کتاب «فقه آسانگیری» را اثری ارزشمند، مسئلهمحور و مبتنی بر رویکردی علمی و اجتهادی دانست که زمینه گفتوگو درباره یکی از مهمترین مسائل جهان اسلام را فراهم کرده است.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان با اشاره به موضوع کثرتگرایی مذهبی در این اثر افزود: حضور اندیشمندان و علمای مذاهب مختلف اسلامی در کنار یکدیگر، جلوهای عینی از قدرت و ظرفیت جهان اسلام برای همزیستی، تعامل و گفتوگوی علمی است؛ ظرفیتی که میتواند توطئههای تفرقهافکنانه دشمنان را خنثی کند.
حسینی با استناد به آموزههای قرآن کریم تصریح کرد: اسلام با اختلاف نظرهای علمی و اجتهادی مخالفتی ندارد و آنچه مورد نهی قرآن است، اختلافی است که به نزاع، دشمنی و گسست اجتماعی منجر شود؛ قرآن کریم همواره انسان را به اندیشیدن، تعقل، استدلال و شنیدن دیدگاههای مختلف فراخوانده است.
وی با تفکیک میان «کثرتگرایی مذهبی» و «نسبیگرایی دینی» گفت: وجود دیدگاههای متنوع فقهی و کلامی به معنای نفی حقیقت نیست، زیرا اسلام دارای اصول و مبانی قطعی و مشترکی است که همه مسلمانان بر آن اتفاق نظر دارند و اختلاف در اجتهادها، در چارچوب این اصول، فرصتی برای پویایی فقه، پاسخگویی به نیازهای نوپدید و شکوفایی تمدن اسلامی به شمار میرود.
حسینی با اشاره به سابقه تاریخی اجتهاد در جهان اسلام شکلگیری مکاتب مختلف فقهی در میان اهل سنت و استمرار اجتهاد در مکتب اهلبیت(ع) را نشانه ظرفیت علمی اسلام برای پاسخگویی به مسائل روز دانست و تأکید کرد: این تفاوتها نباید به تکفیر، افراطگرایی یا دشمنی میان مسلمانان منجر شود.
وی همچنین با اشاره به چالشهای فکری و رسانهای جهان اسلام اظهارکرد: برخی جریانهای اسلامهراس میکوشند تجربه تاریخی کلیسا در اروپا را به اسلام تعمیم دهند و این دین را مخالف علم و پیشرفت معرفی کنند؛ در حالی که اسلام از آغاز، علم، عقلانیت، اجتهاد و دانش را در متن آموزههای خود قرار داده و همواره از ظرفیت تمدنسازی برخوردار بوده است.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان با اشاره به ظرفیتهای گسترده انسانی، اقتصادی، فرهنگی و ژئوپلیتیکی جهان اسلام افزود: هدف اصلی دشمنان جلوگیری از همگرایی و اقتدار امت اسلامی است؛ ازاینرو هرچه کشورهای اسلامی بر مشترکات خود تکیه کنند نقش مؤثرتری در معادلات منطقهای و جهانی خواهند داشت.
وی گسترش فرهنگ گفتوگو، تقویت اخلاق اختلاف، همافزایی ظرفیتهای علمی، کاهش تعصبهای کور و بهرهگیری از تنوع اجتهادی را از مهمترین دستاوردهای کثرتگرایی مذهبی صحیح برشمرد و گفت: اختلاف علمی زمانی ارزشمند است که با احترام، انصاف، کرامت انسانی و رعایت اخلاق اسلامی همراه باشد.
حسینی همچنین نسبت به سوءاستفاده جریانهای افراطی و برخی رسانهها از اختلافهای مذهبی هشدار داد و نقش سواد رسانهای را در جلوگیری از تشدید شکافهای مذهبی بسیار مهم دانست.
وی با اشاره به مشترکات بنیادین مسلمانان، از جمله توحید، نبوت، قرآن کریم، قبله واحد و ارزشهای مشترک اسلامی، تصریح کرد: اختلافهای فقهی در برابر این مشترکات عظیم، بسیار محدود است و نباید به عاملی برای تفرقه و واگرایی تبدیل شود.
رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در افغانستان مکاتبات تاریخی آیتالله العظمی بروجردی و شیخ محمود شلتوت را نمونهای ماندگار از گفتوگوی علمی، تقریب مذاهب و احترام متقابل دانست و بر توسعه همکاریهای علمی، فرهنگی و دینی میان اندیشمندان و مراکز علمی کشورهای اسلامی تأکید کرد.
وی افغانستان را سرزمینی با پیشینهای درخشان در همزیستی مذهبی، تعامل فرهنگی و تولید اندیشه اسلامی توصیف کرد و گفت: این کشور میتواند با اتکا به سرمایههای علمی و تاریخی خود، الگویی موفق برای تقریب مذاهب، همزیستی مسالمتآمیز و گسترش گفتوگوی علمی در جهان اسلام باشد.
گفتنی است؛ در پایان این آیین حاضران ضمن بررسی ابعاد مختلف کتاب «فقه آسانگیری»، این اثر را گامی ارزشمند در تقویت گفتمان اعتدال، اجتهاد، تقریب مذاهب و توسعه فرهنگ گفتوگوی علمی در جهان اسلام ارزیابی کردند.
نظر شما