به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، دکتر محمدباقر آخوندی، عضو هیئت علمی گروه جامعهشناسی دانشگاه بیرجند، شامگاه (۴ مرداد) در میز گفتوگوی «دانشگاهیان و مردم با مردم» با موضوع «تحلیل جامعهشناختی اجتماعات شبانه در ایران» که در حاشیه میدان مادر خیابان معلم بیرجند برگزار شد، با تشریح نتایج یک پیمایش ملی، به بررسی ابعاد مختلف این پدیده اجتماعی پرداخت.
وی با بیان اینکه یافتههای این پژوهش نشان میدهد اجتماعات شبانه تنها بر پایه شور و هیجان شکل نگرفتهاند، اظهار کرد: شرکتکنندگان در این اجتماعات در کنار شور و احساس، از عقلانیت اجتماعی نیز برخوردارند و حضور خود را در راستای حفظ وحدت، انسجام و مسئولیت اجتماعی ارزیابی میکنند.
آخوندی با اشاره به نتایج این پیمایش افزود: ۷۷ درصد شرکتکنندگان اعلام کردهاند که در این اجتماعات به وحدت و انسجام ملی توجه دارند و از بیان مطالب تفرقهافکنانه پرهیز میکنند. همچنین ۸۹ درصد معتقدند این گردهماییها موجب افزایش همدلی، نزدیکی دلها و گسترش ارتباطات اجتماعی میان مردم شده است.
وی ادامه داد: ۸۸ درصد پاسخگویان این اجتماعات را کاملاً مردمی دانسته و معتقدند دولت نقشی در برگزاری آن ندارد. همچنین نتایج پژوهش نشان میدهد سازماندهی این برنامهها عمدتاً بر عهده هیئتهای مذهبی و گروههای اجتماعی است.
عضو هیئت علمی دانشگاه بیرجند درباره کیفیت برگزاری این اجتماعات نیز گفت: ۶۰ درصد شرکتکنندگان، نحوه اجرای برنامهها را منظم و مناسب ارزیابی کردهاند، هرچند برخی نیز به مشکلاتی همچون ترافیک، صدای بلندگوها و زمان برگزاری اشاره داشتهاند.
وی افزود: ۶۴ درصد افراد حاضر در این اجتماعات، همزمان در پویشهای «ایران همدل» و «جانفدا» نیز مشارکت داشتهاند و ۷۸ درصد نیز این گردهماییها را بستری مناسب برای گسترش مشارکتهای اجتماعی و کمکرسانی به دیگران دانستهاند.
آخوندی با اشاره به نتایج این پژوهش درباره نگرش شرکتکنندگان نسبت به نظام جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: در این پیمایش، ۹۶ درصد شرکتکنندگان خود را طرفدار نظام جمهوری اسلامی معرفی کردهاند؛ البته این آمار مربوط به افراد حاضر در اجتماعات است و با نتایج پیمایشهای ملی در سطح کل جامعه تفاوت دارد.
وی همچنین با اشاره به الگوی مشارکت مردم گفت: بیش از ۵۳ درصد پاسخگویان اعلام کردهاند که هر شب در این اجتماعات حضور پیدا میکنند و نزدیک به ۹۵ درصد نیز حضور مردم را کاملاً داوطلبانه و خودجوش دانستهاند.
عضو هیئت علمی گروه جامعهشناسی دانشگاه بیرجند با تشریح دستاوردهای این اجتماعات اظهار کرد: ۹۴ درصد شرکتکنندگان، این گردهماییها را عامل تقویت انسجام اجتماعی، ۹۳ درصد عامل افزایش محبت میان مردم، ۹۰ درصد بستری برای تأکید بر هویت و انسجام ملی، ۸۸ درصد عامل تقویت هویت ملی و ۹۱ درصد نیز زمینهساز افزایش روحیه مسئولیتپذیری و کنشگری اجتماعی دانستهاند.
وی مهمترین نقاط قوت اجتماعات شبانه را مردمی و خودجوش بودن، ایجاد همدلی و انسجام اجتماعی، تقویت هویت ملی و دینی، افزایش احساس مسئولیت، مشارکت گسترده و مستمر مردم، افزایش غرور ملی، تقویت روحیه استقلالخواهی و کاهش آثار روانی ناشی از جنگ در مناطق آسیبدیده عنوان کرد.
آخوندی در ادامه، با ارائه تحلیل خود از عوامل تداوم این اجتماعات، اظهار داشت: احساس مسئولیت اجتماعی مردم نسبت به آینده کشور، یکی از مهمترین دلایل استمرار حضور آنان در این گردهماییهاست. حضور مستمر مردم در ۱۴۸ شب متوالی، نشان میدهد این اجتماعات به یک جریان اجتماعی پایدار تبدیل شده است.
وی با اشاره به چالشهای پیش روی این اجتماعات خاطرنشان کرد: ضعف در حوزه معرفتافزایی و تبیین، بهویژه برای نسل جوان، احتمال طرح مباحث وحدتشکن و نیز احتمال سوءاستفاده جریانهای سیاسی از این اجتماعات، از مهمترین چالشهایی است که باید مورد توجه قرار گیرد.
آخوندی تأکید کرد: حفظ مردمی بودن، تقویت آگاهیبخشی، صیانت از وحدت ملی و جلوگیری از ورود نگاههای جناحی، میتواند زمینه تداوم و اثرگذاری هرچه بیشتر این اجتماعات را در تقویت سرمایه اجتماعی کشور فراهم کند.
نظر شما