به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از اردبیل، در دنیای امروز، وقتی صحبت از کودکان کار و کودکان در معرض آسیب میشود، خیلیها فقط به چهرههای خسته و دستهای کوچکی فکر میکنند که زودتر از موعد، بار سنگین زندگی را به دوش کشیدهاند. اما پشت این تصویر تلخ، انسانهایی هستند که تمام توانشان را گذاشتهاند تا این قصه را تغییر بدهند. یکی از این انسانها، «نسیم آقازاده» است؛ کسی که سالهاست در خط مقدم حمایت از کودکان کار و خانوادههای آسیبپذیر در استان اردبیل فعالیت میکند.
آقازاده با پیشینه تحصیلی در رشته مهندسی صنایع، مسیر حرفهای خود را از مدیریت و برنامهریزی به سمت کارهای اجتماعی و انساندوستانه سوق داده است. ایشان علاوه بر مسئولیت کارگروه کودکیار استان اردبیل، مدیرعامل مرکز نیکوکاری شهید حججی، موسسه خیریه صدای لبخند خدا و موسسه مردم نهاد جوانان نواندیشان کارآفرین ساوالان نیز هستند. ترکیب این تجربیات مدیریتی و میدانی، نگاه ایشان را به مسئله کودکان کار، عمیق و چندبعدی کرده است.
در این مصاحبه، قصد داریم از زبان کسی که سالهاست با این کودکان نفس میکشد، بشنویم که چه چالشها و موفقیتهایی در این مسیر وجود داشته، چه اقداماتی در استان اردبیل انجام شده و آینده این حوزه را چطور میبیند. از آمار و ارقام گرفته تا رویدادهای الهامبخش و موانع پیش رو، همه را با هم مرور خواهیم کرد.
پس با ما همراه باشید تا گفتوگویی صمیمانه و بیپرده با «نسیم آقازاده» مسئول کارگروه کودکیار استان اردبیل داشته باشیم؛ کسی که باور دارد هر لبخند یک کودک، ارزش تمام سختیهای این راه را دارد.
۱. جنابعالی به عنوان مسئول کارگروه کودک کار استان اردبیل، اگر بخواهید در یک جمله مسیر فعالیتتان را توصیف کنید، چه میگویید؟
مسیر فعالیت من در کارگروه کودکیار استان اردبیل، شناسایی، حمایت، توانمندسازی و ایجاد شبکهای از فعالان اجتماعی برای دفاع از حقوق کودکان کار و کودکان در معرض آسیب است.
۲. چه رویداد یا دیداری در زندگیتان باعث شد تصمیم بگیرید حضوری جدی در حمایت از کودکان کار داشته باشید؟
مشاهده نزدیک مشکلات و محرومیتهای برخی کودکان و خانوادههای آسیبپذیر و آشنایی با ظرفیتهای مردمی برای کمک به آنان، انگیزه اصلی ورود جدی من به این حوزه بود. وقتی میبینیم کودکی به دلیل شرایط اقتصادی یا اجتماعی از حق آموزش، امنیت و رشد مناسب محروم میشود، احساس مسئولیت اجتماعی ما را به اقدام وادار میکند.
۳. تجربه مدیریت موسسه خیریه و فعالیت اجتماعی را چطور در مدیریت و تصمیمگیریهای کارگروه به کار گرفتهاید؟
فعالیت در حوزههای اجتماعی به من آموخته است که حل مسائل کودکان کار نیازمند کار شبکهای، مشارکت مردمی و همکاری بینبخشی است. تلاش کردهام از تجربیات مدیریتی، ظرفیت خیرین، گروههای مردمی و متخصصان برای تصمیمگیریهای واقعبینانه و اجرای برنامههای اثربخش استفاده کنم.
۴. از زمان شکلگیری کارگروه کودکیار در اردبیل، شاخصترین اقدام یا طرحی که اجرا شده چیست؟
مهمترین اقدام کارگروه، شناسایی و سازماندهی فعالان حوزه کودک در استان و ایجاد بستری برای همکاری میان افراد دغدغهمند بوده است. همچنین برگزاری برنامههای آموزشی، شبکهسازی و همکاری با مجموعههای فعال از جمله موسسه خیراندیشان پارسا، زمینه حمایت هدفمندتر از کودکان کار را فراهم کرده است.
۵. وضعیت آمار کودکان کار در استان اردبیل را چطور ارزیابی میکنید؟ روند تغییرات در دو سه سال اخیر افزایشی بوده یا کاهشی؟
خوشبختانه در سالهای اخیر روند وضعیت کودکان کار در استان اردبیل کاهشی بوده است. بر اساس آمارهای شناساییشده، حدود ۲۲۰ کودک کار و خیابان در مرکز استان و در مجموع ۳۳۰ کودک در سطح استان شناسایی شدهاند که برای بسیاری از آنها خدمات حمایتی، آموزشی و مددکاری ارائه شده است.
امروز میتوان گفت حضور کودکان کار در معابر و خیابانهای شهر اردبیل نسبت به سالهای گذشته به حداقل رسیده و در بسیاری از نقاط عملاً با پدیده کودک کار خیابانی مواجه نیستیم. این نتیجه همکاری دستگاههای مسئول، فعالیت مؤسسات مردمنهاد، همراهی خیرین و تلاش فعالان حوزه کودک است. البته همچنان شناسایی کودکان در معرض آسیب و حمایت از خانوادههای آنان باید با جدیت ادامه پیدا کند تا این روند کاهشی حفظ شود.
۶. به نظر شما مهمترین مانعی که سر راه کارگروه برای حمایت از این کودکان وجود دارد، چیست؟
مهمترین چالش، کمبود آگاهی عمومی نسبت به ابعاد مسئله کودکان کار و همچنین محدودیت منابع انسانی و مالی برای اجرای برنامههای گسترده حمایتی است. از سوی دیگر، بسیاری از این کودکان در خانوادههایی زندگی میکنند که خود با مشکلات متعدد اقتصادی و اجتماعی مواجه هستند.
۷. برای هماهنگی با نهادهایی مثل بهزیستی، آموزش و پرورش و شهرداری چه مکانیسم مشخصی تعریف شده و چقدر نتیجه گرفتهاید؟
کارگروه تلاش میکند از طریق تعامل مستمر، جلسات مشترک، تبادل اطلاعات و استفاده از ظرفیت دستگاههای مرتبط، زمینه همکاری و همافزایی را فراهم کند. خوشبختانه در سالهای اخیر همکاریهای خوبی با مجموعههای دولتی و مردمی شکل گرفته و این تعاملات به شناسایی بهتر نیازها و اجرای برنامههای مؤثرتر کمک کرده است.
۸. برای جلب مشارکت مردم و خیرین اردبیل چه ابتکار یا رویداد خاصی داشتهاید که بازخورد خوبی گرفته باشد؟
تلاش ما بیشتر بر فرهنگسازی، معرفی فعالیتهای حوزه کودک، جذب داوطلبان و شناسایی افراد علاقهمند به فعالیت در این عرصه متمرکز بوده است. تجربه نشان داده هر زمان مردم با واقعیتهای زندگی کودکان کار و تأثیر حمایتهای هدفمند آشنا میشوند، استقبال و همراهی قابل توجهی از سوی خیرین و فعالان اجتماعی شکل میگیرد.
۹. اگر بخواهید یک تغییر ساختاری در سطح استان یا کشور برای بهبود وضعیت کودکان کار پیشنهاد دهید، آن تغییر چیست؟
مهمترین پیشنهاد، تقویت رویکرد پیشگیرانه و خانوادهمحور است. باید حمایتهای اقتصادی، آموزشی و اجتماعی از خانوادههای آسیبپذیر افزایش یابد تا کودکان مجبور به ورود زودهنگام به بازار کار نشوند. همچنین توسعه بانکهای اطلاعاتی مشترک و هماهنگی بیشتر میان دستگاههای مسئول میتواند اثربخشی برنامهها را افزایش دهد.
۱۰. کارگروه کودکیار اردبیل برای سال پیش رو چه اولویتها و اهداف مشخصی را دنبال میکند؟
اولویت اصلی ما در سال پیش رو شناسایی، آموزش و توانمندسازی فعالان حوزه کودک در سراسر استان است. در کنار آن، توسعه شبکه داوطلبان، گسترش فعالیتهای آموزشی، افزایش آگاهی عمومی نسبت به حقوق کودکان، تقویت همکاری با نهادهای مرتبط و حمایت هدفمندتر از کودکان کار و خانوادههای آنان را دنبال خواهیم کرد.
نظر شما