احمدرضا واعظیآشتیانی در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری شبستان درباره جایگاه مسجد در اندیشههای امام خمینی(ره) و نقش آن در پیشبرد اهداف نهضت اسلامی، اظهار کرد: مسجد در منظومه فکری امام خمینی(ره) مهمترین و اثرگذارترین پایگاه اجتماعی و سیاسی نهضت انقلاب اسلامی به شمار میرفت؛ بهگونهای که کارکرد آن صرفاً عبادی نبود، بلکه نقشی محوری در هدایت، سازماندهی و روشنگری جامعه ایفا میکرد.
عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی افزود: در دوران مبارزات انقلاب، مساجد به عنوان پایگاههای مردمی، محل تجمع جوانان، علما و نیروهای انقلابی بودند و همین حضور گسترده، زمینه شکلگیری جریانهای فکری و آگاهیبخش را فراهم میکرد. در واقع بخش مهمی از فرآیند تبیین اهداف نهضت و مقابله با تبلیغات رژیم پهلوی در فضای مساجد انجام میشد.
ساواک نیز به خوبی از ظرفیت و اثرگذاری مساجد آگاه بودند
این فعال سیاسی با تأکید بر نگاه راهبردی امام خمینی(ره) به مسجد تصریح کرد: امام همواره بر حفظ جایگاه مسجد به عنوان «سنگر اصلی انقلاب» تأکید داشتند و معتقد بودند این پایگاه باید فعال، پویا و اثرگذار باقی بماند، زیرا نقش تعیینکنندهای در حفظ ارتباط مردم با جریان انقلاب دارد.
واعظیآشتیانی ادامه داد: بسیاری از ائمه جماعات و نیروهای مبارز در مساجد به تبیین مبانی انقلاب اسلامی میپرداختند و همین امر باعث شد مسجد به یک مرکز مهم فرهنگی، اجتماعی و سیاسی تبدیل شود. این فضا در عمل به یک شبکه ارتباطی مردمی بدل شده بود که نقش مهمی در انسجام نیروهای انقلابی ایفا میکرد.
وی خاطرنشان کرد: رژیم پهلوی و ساواک نیز به خوبی از ظرفیت و اثرگذاری مساجد آگاه بودند و به همین دلیل نسبت به این پایگاههای مردمی حساسیت و واهمه داشتند؛ چراکه مساجد در تقویت وحدت اجتماعی و بسیج عمومی مردم علیه رژیم نقش اساسی ایفا میکردند.
مسجد در اندیشه امام تنها یک مکان عبادی نبود
یک کارشناس سیاسی در تشریح چرایی اهمیت مسجد از منظر امام خمینی(ره)، گفت: مسجد در اندیشه امام تنها یک مکان عبادی نبود، بلکه پایگاهی چندبعدی برای آگاهیبخشی، فعالیتهای اجتماعی و کنش سیاسی به شمار میرفت.
وی افزود: در دوران نهضت اسلامی، از ظرفیتهای فرهنگی و انقلابی مسجد بهصورت گسترده استفاده میشد و این مکان به عنوان یکی از مهمترین مراکز تبیین اهداف انقلاب و هدایت افکار عمومی عمل میکرد. در واقع مسجد به مرجعی برای انتقال پیامهای نهضت و بازتاب واقعیتهای جامعه، از جمله افشای چهره حکومت پهلوی، تبدیل شده بود.
این کارشناس سیاسی تصریح کرد: از نگاه امام خمینی(ره)، مسجد جایگاهی راهبردی و اثرگذار داشت و بهویژه نماز جماعت در آن، نقش مهمی در ایجاد انسجام اجتماعی و تقویت وحدت میان مردم ایفا میکرد. همین گردهماییهای منظم و مردمی، مسجد را به یکی از کانونهای اصلی همبستگی نیروهای انقلابی تبدیل کرده بود.
آشتیانی در پایان در پاسخ به این پرسش که مهمترین درس مشترک امام خمینی(ره) و رهبر شهید در خصوص پیوند ایمان به خدا و خدمت به مردم چیست، گفت: مسیری که امام خمینی(ره) ترسیم کردند، همان مسیری بود که رهبر شهید نیز در ادامه آن حرکت کردند و بر همان مبنا پیش رفتند.
وی افزود: در نگاه هر دو، مسجد جایگاهی محوری و غیرقابل جایگزین داشت و همواره بر حفظ و تقویت این پایگاه تأکید میشد؛ چرا که مسجد نهتنها محل عبادت، بلکه کانون طرح مسائل مهم دینی، اجتماعی و انقلابی بود.
این فعال سیاسی در پایان خاطرنشان کرد: یکی از نکات اساسی در اندیشه امام و رهبر شهید، تأکید بر وحدت کلمه بود؛ وحدتی که ریشه آن در مساجد شکل میگرفت و از طریق همین پایگاههای مردمی به جامعه منتقل میشد. به همین دلیل، مسجد را میتوان یکی از مهمترین سرچشمههای انسجام اجتماعی و همبستگی ملی در جریان انقلاب اسلامی دانست.
نظر شما