حجتالاسلام مجتبی کلباسی، رئیس مرکز تخصصی مهدویت در گفتوگو با خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری شبستان، ضمن تبریک فرارسیدن سالروز ولادت حضرت امام هادی علیهالسلام به تبیین شرایط سیاسی و اجتماعی عصر آن حضرت(ع) پرداخت و اظهار کرد: امام هادی علیهالسلام در یکی از حساسترین مقاطع تاریخ اسلام عهدهدار مسئولیت امامت شدند، دورهای که حکومت عباسی به اوج قدرت خود رسیده بود و بخش وسیعی از جهان اسلام را تحت سلطه داشت، در چنین شرایطی، خلفای عباسی برای کنترل بیشتر ائمه اطهار علیهمالسلام، آنان را تحت شدیدترین محدودیتهای سیاسی و امنیتی قرار میدادند.
وی افزود: امام هادی علیهالسلام همچون پدران و اجداد بزرگوار خود در فضایی آکنده از فشار، مراقبت و محدودیت زندگی میکردند، حکومت عباسی آن حضرت(ع) را از مدینه به سامرا منتقل کرد، شهری که در آن زمان به عنوان یک پادگان بزرگ نظامی و مرکز استقرار نیروهای حکومتی شناخته میشد.
رئیس مرکز تخصصی مهدویت هدف از این اقدام را دور کردن امام از پایگاه مردمی و محدود کردن ارتباط ایشان با شیعیان و دوستداران اهلبیت علیهم السلام عنوان کرد.
سیاستهای دوگانه خلفای عباسی
حجتالاسلام کلباسی با اشاره به سیاستهای دوگانه خلفای عباسی، تصریح کرد: بنیعباس در آغاز حرکت خود با بهرهگیری از محبت مردم نسبت به خاندان پیامبر صلیالله علیهوآله و با شعار حمایت از اهلبیت علیهم السلام توانستند قدرت را به دست آورند، اما پس از استقرار حکومت، نه تنها حقی برای خاندان علوی قائل نشدند بلکه بسیاری از سادات و فرزندان اهلبیت علیهم السلام را با وجود مجاهدتها و...تحت فشار قرار دادند.
وی ادامه داد: عباسیان به خوبی میدانستند که سرمایه اهلبیت علیهمالسلام، نفوذ معنوی و جایگاه دینی آنان در میان مردم است، از این رو ائمه اطهار علیهمالسلام را رقیب جدی خود تلقی کرده و برای محدود کردن این نفوذ، از هیچ اقدامی دریغ نداشتند.
رئیس مرکز تخصصی مهدویت با بیان اینکه شرایط دوران امام هادی علیهالسلام اقتضائات ویژهای داشت، یادآورشد: با توجه به عدم شناخت عمیق مردم از جایگاه امامت و اهلبیت علیهم السلام و محدودیتهای شدید سیاسی، امکان برگزاری جلسات گسترده علمی و تبلیغی برای امام فراهم نبود.
حجتالاسلام کلباسی با اشاره به این مهم که اولویت امام هادی علیهالسلام حفظ بنیانهای فکری و اعتقادی تشیع بود، افزود: در چنین فضایی، امام هادی علیهالسلام تلاش کردند اصول و مبانی اعتقادی مکتب اهلبیت علیهمالسلام را در قالب متون ماندگار و آموزههای بنیادین حفظ و منتقل کنند تا این معارف برای نسلهای آینده باقی بماند.
«زیارت جامعه کبیره»؛ منشور جامع شناخت امام و امامت
رئیس مرکز تخصصی مهدویت، «زیارت جامعه کبیره» را یکی از مهمترین میراثهای امام هادی علیهالسلام دانست و اظهار کرد: اگر بخواهیم تصویری جامع از نگاه شیعه به امامت، ولایت و جایگاه اهلبیت علیهمالسلام ارائه دهیم، یکی از کاملترین متون موجود، زیارت جامعه کبیره است.
حجتالاسلام کلباسی در ادامه گفت: این زیارت در حقیقت یک دوره کامل امامشناسی و تبیین جایگاه اهلبیت علیهمالسلام است، امام هادی علیهالسلام در شرایطی که امکان بیان گسترده معارف در مجامع عمومی وجود نداشت، با تعلیم چنین متنی، اصول اعتقادی شیعه را در قالبی ماندگار و عمیق به جامعه منتقل کردند.
وی ادامه داد: زیارت جامعه کبیره تنها یک متن زیارتی نیست، بلکه مجموعهای از معارف ناب درباره مقام امامت، نقش هدایتگری اهلبیت علیهمالسلام، ویژگیهای امام و نسبت امت با پیشوایان الهی را در خود جای داده است.
وی با اشاره به برخوردهای خصمانه متوکل عباسی با امام هادی علیهالسلام خاطرنشان کرد: متوکل یکی از دشمنترین خلفای عباسی نسبت به اهلبیت علیهمالسلام بود و بارها تلاش کرد با تحقیر و فشار، جایگاه امام را در جامعه تضعیف کند.
رئیس مرکز تخصصی مهدویت افزود: در یکی از این ماجراها، امام هادی علیهالسلام را به مجلس خود فراخواند و تلاش کرد آن حضرت را در مجلسی که شراب در آن وجود داشت، حاضر کند، امام از همراهی با چنین مجلسی خودداری کردند و هنگامی که متوکل از ایشان خواست شعری بخوانند، حضرت اشعاری پرمغز و عبرتآموز درباره سرنوشت حاکمان مغرور و زوال قدرتهای دنیوی قرائت کردند.
حجتالاسلام کلباسی ادامه داد: این اشعار چنان تأثیرگذار بود که فضای مجلس را دگرگون کرد و حاضران را به تأمل درباره حقیقت دنیا و سرنوشت صاحبان قدرت واداشت.
سیره امام هادی(ع) الگویی برای مقابله با جنگ نرم امروز است
وی در پاسخ به این سوال که سیره امام هادی(ع) چه الگویی برای جامعه امروز دارد، گفت: اگر بخواهیم با ادبیات امروز سخن بگوییم، باید بگوییم بخش مهمی از فعالیتهای امام هادی علیهالسلام در حوزه «جنگ نرم» و «جهاد تبیین» تعریف میشود.
وی افزود: آن حضرت به جای آنکه وارد تقابلهای ظاهری شوند، بر اصلاح اندیشهها، تبیین حقایق، معرفی پایههای فکری، پاسخ به شبهات، حفظ هویت دینی جامعه و جلوگیری از انحرافات فکری، معرفی راه حق و... تمرکز کردند، چرا که میدانستند اگر بنیانهای اعتقادی جامعه حفظ شود، مسیر هدایت نیز حفظ خواهد شد.
رئیس مرکز تخصصی مهدویت تصریح کرد: امروز نیز دشمنان اسلام بیش از آنکه به دنبال رویارویی نظامی باشند، باورها، ارزشها و هویت فرهنگی جوامع اسلامی را هدف قرار دادهاند، در چنین شرایطی، سیره امام هادی علیهالسلام به ما میآموزد که مهمترین راه مقابله با این هجمهها، افزایش بصیرت، تقویت معرفت دینی، روشنگری مستمر و پاسخگویی علمی و منطقی به شبهات است.
امام هادی(ع) مرز حق و باطل را برای جامعه روشن کردند
وی در پایان خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین خدمات امام هادی علیهالسلام ترسیم مرز روشن میان اسلام ناب اهلبیت علیهمالسلام و قرائتهای انحرافی و قدرتطلبانه از دین بود آن حضرت با حفظ و تبیین معارف اصیل اسلامی، اجازه ندادند حقیقت امامت در هیاهوی تبلیغات حکومتهای وقت به فراموشی سپرده شود و از این رهگذر، میراثی ماندگار برای همه نسلهای مسلمان به یادگار گذاشتند.
نظر شما