به گزارش خبرگزاری شبستان، طاهر قلیزاده کارشناس مباحث خانواده و اجتماع، همزمان با سالروز ازدواج مبارک حضرت علی(ع) و حضرت فاطمه زهرا(س)، درباره جایگاه ازدواج در جامعه امروز و ضرورت بازگشت به سادگی و عقلانیت در تشکیل خانواده با اشاره به سیره اهلبیت(ع) تأکید میکند که ازدواج در فرهنگ اسلامی نه یک عرصه رقابت مادی، بلکه مسیری برای آرامش، رشد معنوی و شکلگیری جامعهای سالم است.
طاهر قلیزاده گفت: ازدواج و تشکیل خانواده همواره یکی از مهمترین مسائل در زندگی انسان بوده و نه تنها زندگی فردی افراد، بلکه ساختار اجتماعی جوامع را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. در واقع این خانوادهها هستند که جمعیت و کیفیت یک جامعه را شکل میدهند و به آن هویت، پویایی و اقتدار میبخشند؛ از همین رو توجه به مسئله ازدواج، در حقیقت توجه به آینده یک جامعه است.
این کارشناس مباحث خانواده اشاره کرد: با وجود این اهمیت، در سالهای اخیر توجه به امر ازدواج به اندازهای که شایسته است دیده نمیشود. بسیاری از جوانان به دلیل نگرانیهای اقتصادی یا ترس از هزینههای سنگین از ازدواج فاصله میگیرند و در مقابل، برخی از خانوادهها نیز با برگزاری مراسم پرهزینه و تشریفات سنگین، ناخواسته این مسیر را دشوارتر میکنند.
وی افزود: در تعالیم اسلامی، ازدواج وسیلهای برای حفظ عفت، آرامش روحی و استمرار نسل انسانی معرفی شده است، اما در عمل گاهی به یکی از پیچیدهترین مراحل زندگی جوانان تبدیل شده است. مهریههای سنگین، جهیزیههای تجملی، مراسمهای پرهزینه و شروطی که نه با عقل سازگار است و نه با روح شریعت، باعث شدهاند اصل این سنت الهی از سادگی و کارکرد اصلی خود فاصله بگیرد. در حالی که اگر قرار است دقت و حساسیتی در انتخاب همسر وجود داشته باشد، این دقت باید بیش از هر چیز بر تناسبهای اخلاقی، فکری و فرهنگی میان دختر و پسر متمرکز باشد، نه بر ظواهر مادی و رقابتهای اجتماعی. تمرکز بیش از حد بر مظاهر مادی نه تنها کمکی به استحکام زندگی مشترک نمیکند، بلکه گاه سبب میشود معیارهای اساسی مانند اخلاق، مسئولیتپذیری، درک متقابل و توانایی همراهی در زندگی مشترک به حاشیه رانده شود؛ در حالی که تقویت همین معیارهای انسانی و اخلاقی است که میتواند زمینهساز یک زندگی پایدار و آرام باشد.
این استاد دانشگاه ادامه داد: اگر به سیره اهلبیت(ع) نگاه کنیم، نمونهای روشن و الهامبخش از یک ازدواج موفق و در عین حال ساده را در پیوند حضرت علی(ع) و حضرت زهرا(س) مشاهده میکنیم. این ازدواج با وجود جایگاه والای دو شخصیت بزرگ اسلام، در نهایت سادگی و بدون تشریفات برگزار شد؛ اما همان زندگی ساده سرشار از محبت، معنویت و برکت بود.
این کارشناس مباحث مذهبی بیان داشت: یکی از موضوعاتی که امروز به چالش جدی در مسیر ازدواج تبدیل شده، مسئله مهریه است. در حالی که در فقه اسلامی مهریه هدیهای نمادین و نشانهای از صداقت مرد در پیشنهاد ازدواج به شمار میآید، در عرف امروزی گاهی به ابزاری برای سنجش ارزش اجتماعی یا تضمینهای افراطی تبدیل شده است؛ برداشتی که با فلسفه واقعی آن فاصله دارد.
وی افزود: در ازدواج حضرت زهرا(س) مهریه از فروش زره حضرت علی(ع) فراهم شد و حتی بخشی از همان مبلغ نیز صرف تهیه وسایل ابتدایی زندگی شد. این نمونه نشان میدهد که در نگاه دینی، مهریه قرار نیست وسیله فشار، اختلاف یا آسیبهای حقوقی و عاطفی در زندگی مشترک باشد.
این پژوهشگر حوزه خانواده تصریح کرد: جهیزیه حضرت زهرا(س) نیز نمونهای روشن از سادگی و قناعت در آغاز زندگی است. وسایلی مانند یک پیراهن، زیراندازی ساده از لیف خرما، مشک آب و چند ظرف سفالی، تمام دارایی اولیه این خانه بود. در منابع تاریخی آمده است که پیامبر اکرم(ص) با دیدن این وسایل ساده، دست به دعا برداشتند و از خداوند طلب برکت کردند.
وی ادامه داد: این نگاه نشان میدهد ارزش یک زندگی مشترک در نیت، اخلاق و کیفیت رابطه میان زن و شوهر است، نه در میزان کالاها و هزینههایی که برای شروع آن صرف میشود. در حالی که امروز گاهی جهیزیه به عرصهای برای چشموهمچشمی و رقابتهای اجتماعی تبدیل شده و برخی خانوادهها برای تهیه آن تحت فشارهای اقتصادی سنگین قرار میگیرند.
این کارشناس مباحث اجتماعی اظهار داشت: مراسم ازدواج حضرت علی(ع) و حضرت زهرا(س) در نهایت سادگی و معنویت برگزار شد. خطبه عقد توسط پیامبر اکرم(ص) قرائت شد و با حضور جمعی از نزدیکان، این پیوند مبارک شکل گرفت. در آن مراسم هیچ نشانهای از اسراف، رقابتهای طبقاتی یا تجملگرایی دیده نمیشد؛ موضوعی که میتواند برای جامعه امروز درسآموز باشد.
وی تأکید کرد: ثمره آن ازدواج ساده، خانوادهای شد که در تاریخ اسلام منشأ فضیلت و تربیت نسلهای بزرگ بود. این نشان میدهد که استحکام یک خانواده به میزان هزینههای آغاز زندگی وابسته نیست، بلکه به میزان ایمان، اخلاق، مسئولیتپذیری و محبت میان اعضای خانواده بستگی دارد.
قلیزاده در ادامه خاطرنشان کرد: آگاهیبخشی به خانوادهها درباره سیره اهلبیت(ع) و اصلاح نگاهها نسبت به مهریه، جهیزیه و تشریفات ازدواج میتواند نقش مهمی در تسهیل تشکیل خانواده داشته باشد. اگر جامعه از افراط، سختگیریهای بیدلیل و در عین حال از سادهانگاریهای آسیبزا فاصله بگیرد، بسیاری از مشکلات موجود در مسیر ازدواج نیز کاهش پیدا میکند.
وی در پایان گفت: در روایات اسلامی آمده است «أفضلُ النساءِ أیسرُهُنَّ مؤونةً»؛ بهترین زنان کسانی هستند که هزینه با آنان بودن سبک باشد. این سخن به معنای کاستن از شأن زن نیست، بلکه تأکیدی بر عقلانیت و دوری از تکلف در زندگی مشترک است و البته در کنار آن نیز پیامبر اکرم(ص) معیار مردان شایسته را چنین بیان کردهاند که بهترین شما کسی است که برای خانواده خود بهترین باشد. به گفته این کارشناس، جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازگشت به چنین نگاه متعادل و عاقلانهای در مسئله ازدواج است؛ نگاهی که سادگی، مهربانی و مسئولیتپذیری را جایگزین فشارهای مادی و رقابتهای بیحاصل میکند.
نظر شما