به گزارش گروه دین و اندیشه خبرگزاری شبستان: نشست حکمرانی «فرهنگی و فقه فرهنگ» با حضور حججالاسلام فاتحی و داودیپور در پژوهشکده حوزوی فقه و علوم انسانی امام رضا (ع) برگزار شد.
در ابتدای این نشست حجتالاسلام «فرهاد داودیپور» بزنگاه گفتمان تمدنی انقلاب اسلامی را حکمرانی فرهنگی برشمرد و افزود: آنچه که مزیت مطلق گفتمان انقلاب اسلامی محسوب میشود، کارایی حکمرانی تمدنی در ساحت حکمرانی فقه فرهنگی است در این راستا فقه فرهنگ، دانش برساز حکمرانی فرهنگی است. فقه فرهنگ از سویی نمایانساز تابع رفاه فرهنگ پایه است؛ فقه فرهنگ است که مولفه های متغیر در پیشرفت را بسان زیست جهان ملک بنیان و ملکوت پایه چونان مرتبط ترسیم میکند که عدالت نَه تنها به مثابه انصاف بلکه همراه ساز نفع شخصی در گرو کنش انسانیار، رخ جوید.
رئیس پژوهشکده فقه و علوم انسانی مجتمع حوزوی امام رضا(ع) ادامه داد: اساس حکمرانی مناسبات نانوشته و چتر حاکم بر زیست جامعه است؛ اما پس از برخاستی، هویت مستقل مییابد که رفتارهای افراد ذیل چتر خواست او، بهینه میشوند و آنی که عنصر بنیادین دریافت چتر حاکم و مناسبات اجتماعی است، فقه فرهنگ است.
در ادامه نشست حجتالاسلام فاتحی گفت: حکمرانی فرهنگی در دو ساحت سیاستگذاری فرهنگی و گفتمان سازی(تبلیغ و تبیین) فرهنگی، به علت پیچیدگی بلکه بغرنج شدن مسائل فرهنگی مانند مسئله حجاب و عفاف در جمهوری اسلامی ایران، قابل توجه است؛ فقاهت در استنباط موضوع مستحدثه و پیچیده حکمرانی فرهنگی از منظر فقه نظامساز، به روش فقه جواهری، متوقف بر دو مرحله اصلی استنباط یعنی موضوع شناسی و سپس استنباط حکم وضعی و تکلیفی آن بر اساس شناخت موضوع است.
وی افزود: نتیجه مرحله نخست یعنی موضوع شناسی حکمرانی فرهنگی این شد که فقیه فقه نظام ساز، میتواند با نگاه اجتماعی عرف اهل دقت متشرعه، این پدیده نوین را متمایز از مبانی و مقاصد مدرن و غربی آن، به مثابه یک فناوری نرم و روش اثربخش و کارآمد برای اقامه و اجرای فرهنگ و ارزشهای فقهی و دینی در متن امت اسلامی، با مبانی و مقاصد اسلامی، اصل این فناوری نرم و روش را معقول و متعارف بداند لذا نتیجه مرحله دوم یعنی استنباط حکم شرعی این امر معقول و متعارف این شد که از نظر حکم وضعی حکمرانی فرهنگی در دو بُعد اصلی سیاستگذاری فرهنگی و گفتمانسازی و تبلیغ فرهنگی، اصل حجیت شرعی آن و مشروعیتش در شریعت اسلامی، به جهت اندراج عرفی ذیل مقدمه واجب یا امور حسبیه، ثابت است.
این پژوهشگر ادامه داد: از نظر حکم تکلیفی به جهت مقدمه واجب بودن یا از جمله امور حسبیه بودن سیاستگذاری فرهنگی و گفتمانسازی فرهنگی بر نظام و امت اسلامی، واجب و لازم است که در این دو حوزه اقدامات متناسب را انجام دهند، از منظر برخی اساتید مانند استاد «محمدجواد ارسطا» در کتاب «مبانی فقهی سیاستگذاری فرهنگی» حقیقت سیاستگذاری فرهنگی در تعالیم دینی و سیره نبوی و علوی، قابل مشاهده است، هرچند به این اسم خاص، نامگذاری نشده بود. از باب نمونه اینکه طبق نقل حضرت ختمی مرتبت رسول اکرم (ص) دو انگشت سبابه دو دست مبارک خویش را کنار یکدیگر قرار میدهد و میفرماید: منِ(امام امت اسلامی) و متکفل امور یتیم، در بهشت مانند این دو انگشت هستیم.
حجت الاسلام فاتحی تصریح کرد: رهبر معظم انقلاب اسلامی، طرح مواسات مؤمنانه را مطرح میکنند که یک سیاستگذاری فرهنگی است یا طرح ایران همدل کمیته امام خمینی(ره) و جهاد تبیین و تبلیغ برای گفتمانسازی؛ اینگونه سیاستگذاری های فرهنگی مثبت و پرهیز از فرهنگ های ناصواب، به طوریکه دغدغه عمومی توده مردم گردد، گفتمان سازی آن است که هر دو ساحت و مأموریت مهم حکمرانی فرهنگی هستند که بر نظام و امت اسلامی، واجب است.
نظر شما