میزگردی با محوریت کودک آزاری/خشونت علیه کودکان زائیده فقر فرهنگی و اقتصادی

 خبرگزاری شبستان - رشت، دوران کودکی مهمترین مرحله رشد و تکامل جسمی و روانی کودک است و آسیب در این دوران، پیامدهای طولانی مدتی را در آینده خواهد داشت، خصوصا آسیب ها و آزارهای جنسی به کودکان چون کمتر قابل شناسایی  هستند و معمولا کودکان قادر به بیان آن نیستند، پیامدهای غیرقابل جبران در حال و آینده در برخواهد داشت.

 

طی چندماه اخیر اخبار تکان دهنده و ناگواری از کودک آزاری از گوشه و کنار کشور به گوش رسید. قتل آتنا دختربچه پارس آبادی، تجاوز به کیمیا دختر 7 ساله کرجی و اخیرا آزار جنسی و قتل اهورا پسربچه 2 ساله رشتی به شدت احساسات مردم را جریحه دار کرده و واکنش های بسیاری را در سطح کشور داشته است.

 

همین عوامل باعث شد میزگردی با محور «آسیب شناسی کودک آزاری در ایران » صبح امروز (10 آبان)  با حضور سرهنگ محمدرضا جعفری خیرخواه، معاون اجتماعی پلیس گیلان، علی پورحسن، مدیرکل اجتماعی استانداری گیلان، محمدرضا جعفری معاون امور اجتماعی بهزیستی گیلان و دکتر صدیقه مرادی، مدرس دانشگاه در حوزه جزا و جرم شناسی و خبرنگاران فعال استان در دفتر خبرگزاری تسنیم برگزار شد.

در این میزگرد علل و عوامل کودک آزاری، آثار آن در سطح جامعه، راهکارهای پیشگیری و حل این آسیب اجتماعی مورد بحث و گفتگو قرار گرفت.

 

**تعاریف کودک آزاری در جامعه تبیین شود

سرهنگ محمدرضا جعفری خیرخواه، معاونت اجتماعی فرماندهی انتظامی گیلان با بیان اینکه کودک آزاری از گذشته وجود داشته و پدیده ایی جدید نیست گفت: پیشرفت وسایل الکترونیکی و رسانه های جمعی موجب انتشار سریع اخبار به ویژه اینگونه خبرها می شود.

 

وی با بیان اینکه باید تعاریف کودک آزاری در جامعه تبیین شود افزود: هر گونه کوتاهی از سوی والدین و مراقبان کودک که منجر به آسیب فیزیکی، جسمی و روحی به کودک شود کودک آزاری محسوب می شود.

 

خیرخواه تصریح کرد: قبح کودک آزاری برای خانواده ها مشخص نیست و فقط جنبه جنسی را شامل نمی شود بلکه دربردارنده جنبه های روانی، عاطفی هم هست.

وی با بیان اینکه کودک آزاری ریشه در بیماری عاطفی دارد افزود: منبع این معضل را می توان در گذشته فرد کودک آزار از جمله دوران کودکی نابسامان و الگوهای تربیتی بیمارگونه از طرف والدین و اطرافیان، جست و جو کرد.

 

خیرخواه افزود: همه آسیب های اجتماعی به دو علت فقر فرهنگی و اقتصادی است و اگر سطح آگاهی های خانواده و جامعه افزایش یابد مشکلات نیز کمتر خواهد شد.

 

وی با تصریح اینکه والدین مهارت ارتباط با فرزند را بلد نیستند گفت: مسئولیت پذیری شهروندان کاهش یافته و کسی خود را مسئول در برابر آسیب ها نمی داند.

 

خیرخواه خواستار اطلاع رسانی اسیب های مشاهده شده توسط شهروندان به پلیش شد و گفت: این نوع مشارکت ضریب امنیتی را بالا برده و منجر به کاهش آسیب می شود.

 

** غفلت از کودکان از مصادیق کودک آزاری است

علی پورحسن، مدیرکل امور اجتماعی استانداری گیلان با بیان اینکه کودک آزاری در همه جهان وجود داشته و قوانینی برای آن مشخص شده است اظهار کرد: فقر فرهنگی و اقتصادی عامل اصلی در ایجاد پدیده کودک آزاری است که بخشی از این فقر اقتصادی به دولت برمی گردد و باید معیشت مردم را فراهم کند و بخشی نیز به خانواده ها مربوط می شود.

 

وی این معضل را مربوط به استان گیلان ندانست و گفت: کودک آزاری در همه استان ها وجود دارد و مختص استان خاصی نیست و این رسانه ها هستند که گاها با نگاهی اشتباه آن را بزرگ جلوه می دهند.

پورحسن خواستار ارتقا دانش اجتماعی و چگونگی برخورد با کودک در خانواده ها شد و اذعان کرد: هرگاه صحبت از کودک آزاری می شود به سرعت به دنبال نمونه های تنبیهی می رویم در حالی که با نوع دیگری از کودک آزاری که غفلت از کودکان است، مواجه هستیم.

 

وی با بیان اینکه مصادیق کودک آزاری برای خانواده ها شناخته شده نیست اظهارکرد: جامعه در حال گذر از سنتی به مدرن است و انزوای اجتماعی موجب ایجاد برخی آسیب ها شده است. وجود ارتباط های قوی عاطفی در گذشته که در شب نشینی ها تجلی می یافت مانع از انزوای اجتماعی و اختلال روانی می شد و به همین دلیل با درصد کمتری از جرم مواجه بودیم.

 

**بحران اجتماعی نتیجه کاهش احساس مسئولیت اجتماعی

رضا جعفری، معاون اجتماعی بهزیستی گیلان نیز با بیان اینکه کودک آزاری ناشی از مدرنیزاسیون و تجمل گرایی نیست گفت: در برخورد با آسیب های اجتماعی سه رویکرد پس نگر، همزمان و پیش نگر وجود دارد که رویکرد پیش نگر بهترین نوع رویکرد است.

 

وی با بیان اینکه بسیاری از آسیب های اجتماعی امروز در مرحله بحران نبوده و باید پیشگیری شود تاکید کرد: کودک آزاری جرم عمومی محسوب می شود و اگر شهروندی در گوشه و کنار شهر شاهد کودک آزاری باشد و در مقابل این نوع رفتار چشم پوشی کند، خود شریک جرم است.

جعفری، اورژانس اجتماعی 123 را بهترین واحد در برخورد با خشونت های خانگی اعلام کرد و افزود: شهروندان مانند همسایگان، آشنایان و اقوام باید در خصوص مساله کودک آزاری حساس بوده و در صورت مشاهده آن با اورژانس اجتماعی 123 تماس بگیرند و موضوع را برای رسیدگی مددکاران گزارش دهند.

 

وی ادامه داد: از 18 هزار تماس با اورژانس، 13 درصد از تماس ها مربوط به خشونت خانگی چون کودک آزاری، سالمند آزاری، همسر آزاری، معلول آزاری است.

معاون امور اجتماعی بهزیستی گیلان با بیان اینکه 70 درصد کودک آزاری ها در کشور به علت عدم آگاهی و از روی غفلت است اذعان کرد: آمار کودک آزاری در گیلان 2 درصد است که این رقم در جهان هفت درصد می‌باشد.

 

وی کودک را یک برساخته و سرمایه اجتماعی پایدار دانست و گفت: آسیب های اجتماعی زنجیروار به یکدیگر متصل بوده و منفک نیستند و مجموع این آسیب ها منجر به بحران می شود.

 

جعفری با اشاره به پدیده طلاق و افزایش آن در جامعه از تبدیل شدن آن به یک پدیده بهنجار خبر داد و گفت: 25 درصد طلاق ها، عاطفی است و در خانواده هایی که دچار این نوع طلاق هستند، کودک آزاری هم وجود دارد وقتی مادر خانواده در معرض خشونت باشد کودک هم آزار می بیند.

 

وی تاکید کرد: خانواده باید دارای سیستم حمایتی لازم از کودک باشد تا کودک بتواند مسائل خود را آشکارا با خانواده در میان بگذارد.

 

جعفری با بیان اینکه 90 درصد کودک آزاری ها در درون خانواده صورت می گیرد گفت: باید نگاه ما به خانواده معطوف باشد و آموزش های لازم را به خانواده و کودکان ارائه دهیم.

 

وی با انتقاد از کاهش احساس مسئولیت اجتماعی در جامعه اذعان کرد: باید مسئولیت اجتماعی در جامعه تقویت شود تا اگر آسیبی دیده شد به عوامل بهزیسی و انتظامی اطلاع رسانی شود.

 

جعفری تاکید کرد: بزرگترین عاملی که جامعه را از بحران آسیب های اجتماعی نجات می دهد توجه ویژه به مشارکت اجتماعی است.

 

وی با اشاره به رابطه معکوس رفاه اجتماعی و مسئولیت گریزی افزود: اختلالات روانی در جامعه چون افسردگی، اضطراب، اعتیاد صنعتی و سنتی و اختلال جنسی  درحال افزایش است و باید نگاه ما معطوف به مردم باشد.

 

جفری با بیان اینکه نیازمند جامعه بانشاط هستیم تا کودکان بانشاط و شاد باشند اذعان کرد: شهر ما شهر کودک نیست بلکه شهری خشن است و هیچ چیز دوستدار کودک در شهر وجود ندارد.

 

**اختلالات روانی و عاطفی والدین نقشی مهم در اختلالات کودک دارد

صدیقه مرادی، مدرس دانشگاه در حوزه جزا و جرم شناسی با بیان اینکه استفاده از برچسب کودک آزاری صدمات روحی بسیاری را به کودک وارد می کند و بزه دیدگی  کودکانه برای کودکان در معرض بزه به کار برده می شود گفت: متاسفانه تعریف دقیقی از کودک آزاری وجود ندارد و تعریف عام آن شامل کودک یا نوجوانی است که از سوی بزرگسالان مورد تعرض جنسی، جسمی و عاطفی قرار می گیرند.

 

وی ادامه داد: بزه دیدگی اطفال و کودکان یک پدیده اجتماعی و جزء لاینفک جامعه است که هیچگاه از آن حذف نمی شود.

مرادی با بیان اینکه اختلالات روانی و عاطفی والدین تاثیری شگرف بر اختلالات کودک دارد گفت: کودک آزاری بیشتر در والدین جوان و کم سن و سال دیده می شود، و اقدام کنندگان به کودک آزاری، والدین هستند و بیگانگان و غریبه ها  تنها درصد کمی را به خود اختصاص می دهد.

 

وی تاکید کرد: در خانواده هایی که تعداد اعضای آنان زیاد بوده و مشکلات خانوادگی از قبیل طلاق و ازدواج مجدد وجود داشته باشد شاهد موارد بیشتری از این آسیب هستیم.

 

این مدرس دانشگاه با ابراز تاسف از اینکه از سوی سازمان ها و نهادها راهکارهایی جهت به حداقل رساندن اینگونه اختلالات ارائه نشده است گفت: ارائه آموزش‌های خودمراقبتی باید پررنگ‌تر و با دقت بیشتر انجام شود.

 

وی اضافه کرد: علاوه بر خانواده، عوامل محیطی و اجتماعی جز جداناپذیر آسیب های اجتماعی است و در کنار آن عوامل بالینی، روانشناختی، نظامی و سیاسی هم تاثیرگذار است.

 

مرادی ایجاد مراکز آموزشی را نیاز جامعه دانست و خاطرنشان کرد: شهروندان باید با خدماتی چون اورژانس اجتماعی آشنا تا در مواقع بحران از آن بهره گیرذند.

 

وی خواستار تشکیل پرونده شخصیت برای مجرمان شد و گفت: با تشکیل این پرونده علل بروز جرم مطالعه می شود تا در موارد مشابه راهکار ارائه شود.

 

وی تاکید کرد: کودک‌ آزاری از آن دست آسیب‌های اجتماعی است که تمام ابعاد آن باید مورد واکاوی و بررسی قرار بگیرد و برای کنترل عوامل آن تلاش شود.