به گزارش گروه مسجد و کانون های مساجد خبرگزاری شبستان: وحدت اجتماعی، عنصری اساسی برای سلامت و بنای اساسی هر جامعه ای است. مساجد در تحکیم این عنصر اساسی، نقش بس خطیر ایفا می کنند. در چنین کانونی، زن و مرد، بزرگ و کوچک با افکار و سلایق مختلف همه در یکجا گرد آمده و همراه و همسو دوش به دوش یکدیگر می ایستند. حضوری این چنین، وحدت و همدلی را در جامعه استوار می سازد. بر پایه چنین ترسیمی از مسجد است که خداوند متعال، پیامبر خویش را از اقامه نماز و حتی حضور در مسجدی که وحدت جامعه اسلامی را دچار آسیب می نماید بر حذر می دارد.
یکی از مهمترین علل تاکیدات پیامبر(ص) و ائمه معصومین مبنی بر حضور مسلمین در نماز جماعت در قالب صفوف فشرده و نزدیک، ایجاد روحیه تعاون در میان نمازگزاران و افزایش بعد اجتماعی در کنار انجام اعمال عبادی است. از آغاز اسلام، از مسجد علاوه بر پرداختن به وظایف دینی و الهی، استفاده های دیگری نیز شده است. این کار حتی پیش از هجرت پیامبر اکرم(ص) از مکه به مدینه نیز صورت می گرفت. مردم برای بحث در خصوص مسایل روزانه و انجام دیگر فعالیت های خود، گرد آمده و به بحث و گفت وگو با پیامبر می پرداختند.
با احداث مسجد پیامبر اکرم در شهر مدینه، استفاده از این موسسه جدید (مسجد) به عنوان مرکز اجتماع مردم آغاز شد. در حال حاضر مساجد به عنوان مراکز اجتماعی از سه طریق اجتماعی، سیاسی و آموزشی به مراجعان خود خدمت می رسانند. مساجد به واسطه در دسترس بودن و توزیع کلیه محلات شهری، محل مناسبی برای برگزاری مراسم گوناگون عبادت و مذهبی و اجتماعات محلی به شمار می آیند. مساجد نقش مهمی را در تشکل مسلمانان ایفا می کنند. مساجد همواره و در هر عصر و زمانی می توانند چنین نقشی را ایفا کرده و محور و مرکز مناسبی برای تشکل و هماهنگی مسلمانان باشند. مومنان حق جو، همه روزه برای تحکیم میثاق بندگی و پرستش در مساجد حضور می یابند.
از این رو مسجد به طور طبیعی و بی آنکه به امکانات ویژه ای نیاز داشته باشد زمینه پی ریزی و ایجاد تشکیلات طبیعی و سالم را فراهم می آورد. تشکلی که در پرتو مسجد پدید می آید از بسیاری از آفت ها و مخاطرات که اغلب گریبان گیر احزاب و گروه های سیاسی می گردد، دور می ماند. چنین تشکلی در دیدگاه همگان قرار داشته و برای عضویت در آن، محدویت هایی که معمولا از باورهای خودمدارانه ریشه می گیرد، وجود ندارد چراکه هر مسلمان مومنی می تواند در این تشکل شرکت جوید. حضور افراد گوناگون از اقشار مختلف جامعه در مساجد به ویژه مساجد محله ای سبب می شود تا این تشکل ریشه دار بوده و با بخش های مختلف جامعه و طبقات گوناگون اجتماعی پیوند داشته باشد.
نقش تعاونی و اجتماعی مساجد در ایران به ویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی بسیار فعال بوده است. فعالیت های صندوق قرض الحسنه، جمعیت های خدمت و رسیدگی به مستمندان و بیماران، جمعیت های حمایت از معلولین ، گروه های تهیه و تدارک جهیزیه، صندوق های کمک به امر ازدواج و درمانگاه های ویژه بیماران سرپایی در مساجد، همه و همه نشان از اعتبار و میزان اهمیت کارکرد اجتماعی مساجد به ویژه در سطح محله ای دارد. مساجد همچنین در رشد و توسعه زندگی مردم حتی در وضعیت کمبود منابع نقشی داشته و همواره به عنوان ناظر بر روند انجام امور مطلوب اجتماعی و مردمی فعالیت داشته اند.
در این راستا مساجد با انگیزه سازی در مردم به رشد و روحیه خودیاری و انجام امور داوطلبانه در سطح محله ای کمک به سزایی کرده اند. امروزه با وجود گسترش شهرنشینی و افزایش جمعیت شهرها و هرچه صنعتی تر شدن مراکز و محلات شهری و کمرنگ تر شدن ارتباطات اجتماعی به ویژه در سطح محله ای، نفوذ اجتماعی مساجد به عنوان مهمترین کارکرد مسجد از اهمیت به سزایی برخوردار شده است. مساجد به واسطه برخورداری از چنین کارکردی با دیگر عبادت گاه های مذهب رسمی قابل قیاس نیستند از این رو امروزه کلیسا از حق دخالت در امور اجتماعی جوامع حتی در سطح محله ای و منطقه ای برخوردار نیست از این رو مسیحیان در هفته یک روز به کلیسا رفته و عبادت خدا می پردازند اما با خروج از آن مکان، رابطه مسیحیت و کلیسا با دنیای اجتماعی و افراد پیرامون آن قطع می شود. این در حالی است که در دین اسلام نخستین سنگ بنای جامعه اسلامی با احداث مسجد بنیان نهاده شد و با توجه به مسایل اجتماعی مسلمانان قرین شد.
نظر شما