به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از ایلام، در جغرافیای روستایی ایلام، دسترسی به آب تنها به معنای تأمین یک نیاز روزمره نیست؛ بلکه با سلامت خانوار، رونق فعالیتهای اقتصادی، پایداری کشاورزی و امید به ماندن در زادگاه پیوند خورده است.
برای خانوادهای که سالها با دغدغه تأمین آب روبهرو بوده، اجرای یک خط انتقال یا احداث مخزن ذخیره میتواند تغییری فراتر از یک پروژه عمرانی ایجاد کند. آبرسانی مناسب، بخشی از فشار زندگی در مناطق کمبرخوردار را کاهش میدهد و زمینه را برای بهبود شرایط زندگی روستاییان فراهم میسازد.
از همین منظر، طرحهای آبرسانی را باید نه صرفاً مجموعهای از عملیات اجرایی، بلکه بخشی از تلاش برای تقویت زیرساختهای ماندگاری جمعیت در روستاها دانست.

روایت یک حرکت زیرساختی
بر اساس گزارش عملکرد بسیج سازندگی استان ایلام، اجرای طرحهای آبرسانی از سال ۱۴۰۱ آغاز شده و تاکنون آبرسانی به ۹۰ روستا در دستور کار قرار گرفته است.
در این مسیر، ۲۰۰ کیلومتر خط انتقال آب اجرا شده و برای تقویت منابع تأمین آب نیز ۲ حلقه چاه حفر و ۳ دهنه چشمه بهسازی شده است.
همچنین احداث مخازن ذخیره آب با ظرفیت مجموع ۷ هزار و ۴۵۰ مترمکعب از دیگر اقدامات انجامشده در این طرحهاست؛ زیرساختهایی که میتوانند در مدیریت منابع، ذخیرهسازی و پایداری تأمین آب مناطق هدف نقش مؤثری داشته باشند.
این ارقام در کنار یکدیگر تصویری از مجموعهای از اقدامات عمرانی را ترسیم میکنند که از تأمین منبع آب تا انتقال و ذخیرهسازی آن را در بر میگیرد.
یکی از مهمترین پیامدهای توسعه زیرساختهای آبرسانی، کاهش دشواریهای زندگی در مناطق روستایی است. کمبود آب میتواند بر فعالیتهای روزانه خانوارها، بهداشت عمومی و حتی تصمیم خانوادهها برای ادامه زندگی در روستا تأثیر بگذارد.
در چنین شرایطی، اجرای پروژههای آبرسانی زمانی ارزش واقعی خود را نشان میدهد که به دسترسی پایدار و قابل اتکای مردم به آب منجر شود.
همایون مرادنژادی عضو هیات علمی به خبرنگار ما گفت: توسعه روستاها صرفاً با اجرای پروژههای عمرانی محقق نمیشود، بلکه زیرساختهای اساسی مانند آب، راه، برق و خدمات بهداشتی باید در کنار یکدیگر تقویت شوند.
وی افزود: یکی از عوامل مؤثر در مهاجرت از روستاها، دشواری دسترسی به خدمات و امکانات اولیه زندگی است. بنابراین، اجرای طرحهای آبرسانی را باید فراتر از یک پروژه عمرانی ارزیابی کرد؛ چراکه تأمین آب پایدار میتواند به تقویت امنیت سکونت، حفظ ظرفیتهای تولیدی و افزایش امید به آینده در جوامع روستایی کمک کند.
مرادنژادی ادامه داد: البته موفقیت این طرحها تنها به اجرای خطوط انتقال و احداث مخازن محدود نمیشود؛ بلکه کیفیت آب، استمرار تأمین، مدیریت مصرف و نگهداری از تأسیسات نیز اهمیت اساسی دارد. در واقع، محرومیتزدایی زمانی به نتیجه واقعی میرسد که مردم علاوه بر بهرهمندی از زیرساختها، بتوانند در بلندمدت از خدمات پایدار و قابل اطمینان برخوردار باشند.
از این منظر، آبرسانی به روستاها یکی از پایههای اصلی توسعه متوازن و کاهش فاصله برخورداری میان مناطق شهری و روستایی است.
در کنار آمار و گزارشهای اجرایی، آنچه میتواند میزان اثرگذاری این طرحها را روشن کند، روایت ساکنان روستاهای بهرهمند است.
برای بسیاری از روستاییان، مهمترین مسئله نه طول خط انتقال و ظرفیت مخزن، بلکه این است که آب با چه میزان پایداری و کیفیتی به خانههایشان میرسد.
به همین دلیل، ارزیابی واقعی عملکرد این طرحها باید با بررسی وضعیت آبرسانی پیش و پس از اجرا، میزان رضایت مردم، استمرار جریان آب و کاهش مشکلات تأمین آب همراه باشد.

از ساخت زیرساخت تا تثبیت خدمت
تجربه اجرای طرحهای آبرسانی در مناطق کمبرخوردار نشان میدهد که محرومیتزدایی زمانی به نتیجه مطلوب میرسد که پروژههای عمرانی به خدمات پایدار تبدیل شوند.
حفظ و نگهداری خطوط انتقال، تأمین اعتبار برای تعمیر و بازسازی تأسیسات، مدیریت مصرف و حفاظت از منابع آبی از جمله موضوعاتی است که در کنار اجرای پروژهها باید مورد توجه قرار گیرد.
در شرایطی که تغییرات اقلیمی و محدودیت منابع آب، تأمین آب پایدار را به یکی از مسائل مهم کشور تبدیل کرده است، تکمیل طرحهای نیمهتمام و نگهداری از زیرساختهای ایجادشده اهمیت دوچندان دارد.
آبرسانی به ۹۰ روستا، اجرای ۲۰۰ کیلومتر خط انتقال، حفر ۲ حلقه چاه، بهسازی ۳ چشمه و احداث مخازنی با ظرفیت ۷ هزار و ۴۵۰ مترمکعب، بخشی از عملکرد بسیج سازندگی استان ایلام در حوزه محرومیتزدایی از سال ۱۴۰۱ تاکنون است.
با این حال، اهمیت این اقدامات تنها در اعداد و ارقام خلاصه نمیشود؛ ارزش اصلی آن زمانی نمایان میشود که خانوادههای روستایی از دغدغه دسترسی به آب رها شوند و بتوانند با اطمینان بیشتری برای زندگی و آینده خود برنامهریزی کنند.
آب که به روستا برسد، تنها یک مخزن پر نمیشود؛ امید به زندگی، امکان ماندگاری و فرصت توسعه نیز جان تازهای میگیرد. این همان معنای واقعی محرومیتزدایی است؛ تبدیل اعتبار و تلاش به خدمتی که مردم اثر آن را در زندگی روزمره خود لمس کنند.
نظر شما