خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- گاهی یک میدان، تنها چند متر فضای شهری نیست؛ وسعتش به اندازه دلهایی است که شببهشب در آن گرد هم میآیند، به اندازه پرچمهایی که در دستها برافراشته میشوند و به اندازه آرمانهایی که با وجود همه سختیها همچنان زنده نگه داشته شدهاند.
میدان مادر بیرجند در دویستوشصتوسومین شب قرار شبانه مردم ولایتمدار این شهر، بار دیگر به صحنهای برای روایت عشق، وفاداری و مقاومت تبدیل شد؛ شبی که صدای مردم خراسان جنوبی با روایتهایی از سرزمینهای دور پیوند خورد و نشان داد آنچه در این میدان جریان دارد، محدود به جغرافیای یک شهر یا حتی یک کشور نیست.
در این شب، میدان مادر میزبان مهمانانی از سرزمینهای دیگر بود؛ مهمانانی که از رنج شیعیان در عربستان، ایستادگی در افغانستان و حماسهسازی پیروان مکتب اهلبیت(ع) در نیجریه سخن گفتند؛ روایتهایی که از دل محدودیت، تبعیض، شهادت و دلبستگی به ایران برخاسته بود و در برابر دیدگان مردمی قرار گرفت که ماههاست قرار شبانه خود را در این میدان حفظ کردهاند.
سیدجواد موسویخواه، مسئول طرح ملی کشوردوست، در این ویژهبرنامه با اشاره به گسترش این حرکت مردمی در سطح کشور، میدانداری مردم را نه یک حضور مقطعی، بلکه جلوهای از هویتخواهی، وفاداری و مسئولیتپذیری دانست؛ حرکتی که قرار است از شنبه در میدانهای مختلف کشور با محور روایت مقاومت و معرفی الگوهای ایستادگی دنبال شود.

میدان مادر؛ خاستگاه حرکتی که ملی شد
موسویخواه در ابتدای این مراسم با گرامیداشت یاد و خاطره شهید آیتالله سیدعلی خامنهای، شهدای جنگ رمضان و شهدای گمنامی که در روزهای اخیر در میدان حضور یافتهاند، اظهار کرد: این شبنشینیها و حضورهای مستمر مردم، خاطرات و لحظات ارزشمندی را رقم زده که باید برای نسلهای آینده روایت شود.
وی با اشاره به شکلگیری طرح ملی «کشوردوست» در میدان مادر بیرجند افزود: تلاش زیادی صورت گرفت تا افتتاحیه این طرح از همین میدان آغاز شود؛ چراکه مبدأ این حرکت نیز میدان مادر بود و امروز به لطف خداوند، این طرح از یک حرکت محلی فراتر رفته و به طرحی ملی تبدیل شده است.
مسئول طرح ملی کشوردوست با بیان اینکه از شنبه این برنامه بهصورت رسمی در میدانهای مختلف کشور اجرا میشود، گفت: قرار است میدانداران در شهرهای مختلف با همین جنس روایتها، شنیدن تجربهها، معرفی الگوها و بازخوانی جریان مقاومت، برنامههای خود را دنبال کنند.
موسویخواه ادامه داد: در طراحی و فضاسازی این برنامه تلاش شده است نمادهای مقاومت و چهرههایی که طی بیش از ۲۶۰ شب در میدان مادر و میدان شهید آیتالله رئیسی بیرجند با حضور و روایتهای خود در این حرکت نقش داشتهاند، گرد هم آورده شوند تا گوشهای از ایستادگی مردم خراسان جنوبی به تصویر کشیده شود.
وی با اشاره به ملاحظات مربوط به پخش زنده تلویزیونی و هماهنگیهای رسانهای بیان کرد: برنامه افتتاحیه ملی در میدان شهید آیتالله رئیسی از ساعت ۱۹:۳۰ تا ۲۱ برگزار میشود و پس از آن نیز برنامه در میدان مادر ادامه خواهد داشت؛ چراکه قلب و دغدغه ما همچنان با این میدان و مردمی است که شبهای متوالی پای کار ایستادهاند.

چرا باید میدان را حفظ کنیم؟
اما محور اصلی این شب، پرسشی بود که موسویخواه آن را پیش روی حاضران قرار داد؛ پرسشی ساده اما عمیق که پاسخ آن در روایتهایی از آن سوی مرزها جستوجو میشد: «ما چرا باید میدان را نگه داریم؟»
وی با تأکید بر اینکه پاسخ این پرسش را نباید فقط از زبان ایرانیها شنید، اظهار کرد: امشب میخواهیم ببینیم جریان میدانداری مردم ایران در کشورهای دیگر چگونه دیده میشود و این حضور چه تأثیری بر زندگی و سرنوشت شیعیان و آزادیخواهان منطقه دارد.
موسویخواه با اشاره به روایت جوانی شیعه از عربستان سعودی به نام سیدحسن گفت: این جوان به دلیل حمایت از ایران و برافراشتن پرچم جمهوری اسلامی ایران در خیابانهای عربستان با تهدیدهای جدی روبهرو شده بود و به دلیل شرایط امنیتی ناچار به ترک کشورش شد.
وی با بیان اینکه این جوان از محدودیتهای گسترده شیعیان در عربستان سخن گفته بود، افزود: به گفته او، شیعیان در برخی مناطق با محدودیتهایی در زمینه تحصیل، اشتغال و فعالیتهای مذهبی مواجهاند و حتی همراه داشتن برخی کتابهای مذهبی شیعه میتواند برای آنان خطرآفرین باشد.
مسئول طرح ملی کشوردوست با اشاره به اینکه این جوان، شهید شیخ نمر را نماد ایستادگی در برابر ظلم میدانست، تصریح کرد: او معتقد بود بخشی از شیعیان عربستان حاضرند جان خود را در مسیر حمایت از ایران فدا کنند؛ چراکه ایران را پرچمدار جریانی میدانند که در برابر ظلم و سلطه ایستاده است.
وی با تأکید بر اینکه مسئله مقاومت، دعوای میان شیعه و سنی نیست، خاطرنشان کرد: مکتب اهلبیت(ع) به ما آموخته است که برای دفاع از مظلوم، مرزهای مذهبی و جغرافیایی را کنار بگذاریم؛ همانگونه که سیدحسن نصرالله جان خود را در مسیر دفاع از مردم مظلوم و آرمان فلسطین هزینه کرد.

از افغانستان تا میدان بیرجند؛ پرچمی که نباید بر زمین بماند
در بخش دیگری از این برنامه، روایت یکی از رزمندگان افغانستانی و از اعضای جبهه فاطمیون برای حاضران پخش شد؛ روایتی که به دلیل برخی ملاحظات امنیتی، امکان حضور مستقیم صاحب روایت در میدان فراهم نشده بود.
این مهمان افغانستانی در پیام تصویری خود، با اشاره به تجاوز رژیم آمریکا و اسرائیل، بر اهمیت ایستادگی مردم ایران تأکید کرد و گفت: ایستادگی مردم ایران میتواند برای کشورهای همسایه و ملتهایی که زیر سلطه قدرتهای بزرگ قرار دارند، یک الگو باشد.
وی با اشاره به جایگاه ایران در میان شیعیان منطقه بیان کرد: ایران برای بسیاری از مردم کشورهای اطراف اهمیت ویژهای دارد و اگر پرچم ایران در این سرزمین بر زمین بیفتد، شیعیان بسیاری از کشورهای منطقه نیز با تهدیدهای جدیتری مواجه خواهند شد.
این روایت نشان میداد که حضور مردم در میدانهای ایران، از نگاه برخی ملتهای منطقه، تنها یک تجمع شبانه نیست؛ بلکه نشانهای از زنده بودن یک جریان فکری و اعتقادی است که امید و قدرت ایستادگی را در دل ملتهای دیگر نیز زنده نگه میدارد.
موسویخواه در ادامه با اشاره به حضور مجموعههای مردمی و عشایری در حاشیه این مراسم و برپایی میز خدمت، بر پیوند میان میدانداری، خدمترسانی و مسئولیت اجتماعی تأکید کرد؛ پیوندی که میتواند حضور مردم را از یک حرکت نمادین به عرصهای برای حل مسائل و تقویت همبستگی اجتماعی تبدیل کند.

شیخ زکزاکی؛ مردی که مکتب اهلبیت(ع) را به قلب آفریقا برد
یکی از بخشهای تأثیرگذار این ویژهبرنامه، روایت ابراهیم زکریا، مهمان نیجریهای میدان مادر بیرجند، از مسیر شکلگیری جریان تشیع در کشورش و نقش شیخ ابراهیم زکزاکی در گسترش فرهنگ اهلبیت(ع) بود؛ روایتی از جوانی که از کودکی با قرآن مأنوس شد و بعدها زندگی خود را وقف معرفی مکتب اهلبیت(ع) کرد.
ابراهیم زکریا در این مراسم با اشاره به شخصیت شیخ ابراهیم زکزاکی اظهار کرد: شیخ زکزاکی در ۱۱ سالگی حافظ کل قرآن کریم شد و در ۱۸ سالگی تحصیلات دانشگاهی و دینی خود را دنبال میکرد، اما همواره این پرسش برایش مطرح بود که چرا با وجود مطالعات و جستوجوهای فراوان، شناختی از مکتب تشیع و حقیقت آن ندارد.
وی ادامه داد: آشنایی شیخ زکزاکی با اندیشههای امام خمینی(ره) نقطه عطفی در زندگی او بود. زمانی که ندای امام خمینی(ره) به گوش او رسید، این پیام چنان در وجودش اثر گذاشت که مسیر زندگیاش تغییر کرد و پس از بازگشت به نیجریه، با اعتقاد و انگیزه بیشتری به معرفی مکتب اهلبیت(ع) پرداخت.
زکریا با بیان اینکه شیخ زکزاکی در فضایی فعالیت میکرد که گرایش به تشیع با محدودیتها و تهدیدهای جدی همراه بود، گفت: او با وجود همه فشارها، پرچم توحید و محبت اهلبیت(ع) را برافراشت و با حضور در میان مردم و برگزاری راهپیماییها و برنامههای مذهبی، توانست افراد زیادی را با مکتب تشیع آشنا کند.
این مهمان نیجریهای با اشاره به گسترش محبت اهلبیت(ع) در میان مردم کشورش افزود: امروز در خانه بسیاری از شیعیان نیجریه تصویر امام خمینی(ره) دیده میشود و مردم این کشور با عشق و ارادت به اهلبیت(ع)، مراسم عزاداری محرم و عاشورا را برگزار میکنند.
وی با توصیف حالوهوای عاشورای نیجریه بیان کرد: مردم شیعه نیجریه در روز عاشورا با تمام وجود برای امام حسین(ع) عزاداری میکنند و این روز برای آنان تنها یک مراسم مذهبی نیست، بلکه تجدید عهد با آرمانهای عاشورا و اعلام وفاداری به مکتب اهلبیت(ع) است.
زکریا با اشاره به هزینههایی که شیخ زکزاکی در مسیر اعتقادی خود پرداخت کرده است، گفت: حاکمیت به خانه شیخ زکزاکی حمله کرد و او و همسرش هدف گلوله قرار گرفتند؛ اما این فشارها نتوانست راهی را که برای معرفی اسلام و مکتب اهلبیت(ع) انتخاب کرده بود، متوقف کند.
وی همچنین با اشاره به پیوند عمیق مردم نیجریه با ایران و جریان مقاومت تصریح کرد: در نیجریه بسیاری از اختلافها و حساسیتها حول نام ایران شکل میگیرد؛ چراکه ایران را پرچمدار این جریان میدانند و جایگاه افراد در میان پیروان مکتب شیخ زکزاکی تا اندازه زیادی با نسبت آنان با ولایت و رهبری سنجیده میشود.
این مهمان نیجریهای با بیان اینکه مردم کشورش شهدای مقاومت ایران را نیز میشناسند، به نام و تصویر شهدایی همچون حاج قاسم سلیمانی، شهید باقری و شهید سلامی اشاره کرد و گفت: این شهدا در میان جوانان نیجریه جایگاه ویژهای دارند و یاد و نام آنان در میان دوستداران مکتب مقاومت زنده است.

از زاریا تا کربلا؛ وقتی عزاداری حسینی به بهای جان تمام میشود
در ادامه این ویژهبرنامه، گفتوگو با مهمان نیجریهای به روایتهایی تلخ از سرکوب شیعیان این کشور رسید؛ روایتهایی که نشان میداد عشق به امام حسین(ع) برای برخی از مردم آفریقا تنها یک احساس قلبی نیست، بلکه اعتقادی است که برای حفظ آن هزینههای سنگینی پرداختهاند.
ابراهیم زکریا با اشاره به واقعه زاریا و شهادت شمار زیادی از شیعیان نیجریه اظهار کرد: حدود یکهزار و ۵۰۰ نفر از شیعیان زاریا در جریان سرکوب مراسم مذهبی به شهادت رسیدند؛ مردمی که سلاحی در دست نداشتند و تنها با لباسهای سیاه برای عزاداری امام حسین(ع) گرد هم آمده بودند.
وی با بیان اینکه این حادثه در روز عاشورا و در جریان مراسم عزاداری رخ داد، افزود: این مردم برای عزاداری امام حسین(ع) گرد هم آمده بودند، اما با گلوله و حمله نیروهای نظامی مواجه شدند؛ چگونه ممکن است مردمی که تنها برای امام حسین(ع) عزاداری میکنند، با چنین خشونتی روبهرو شوند؟
زکریا با اشاره به تأثیر اجتماعات بزرگ عاشورایی در نیجریه ادامه داد: قدرت و تأثیر مکتب عاشورا و گردهمایی شیعیان در روز امام حسین(ع)، برخی جریانها را نگران کرده است؛ چراکه این اجتماعات نشاندهنده زنده بودن یک جریان اعتقادی و پیوند عمیق مردم با اهلبیت(ع) است.
وی همچنین از شهدایی یاد کرد که در مسیر عزاداری و عشق به امام حسین(ع) جان خود را از دست دادهاند؛ شهدایی که نام و یادشان در میان شیعیان نیجریه زنده است و نشان میدهد پیوند با فرهنگ عاشورا، محدود به مرزهای ایران نیست.
زکریا در بخش دیگری از سخنانش خطاب به مردم حاضر در میدان مادر بیرجند گفت: مردم ایران و مردم نیجریه در مسیر اعتقادات و مقاومت به یکدیگر پیوند خوردهاند و ما باور داریم که در این مسیر پیروز خواهیم شد.

ایران؛ نقطه اتصال دلهای عاشق مقاومت
بخش پایانی این گفتوگو به پیوند عاطفی و اعتقادی مردم نیجریه با ایران و رهبران جریان مقاومت اختصاص داشت؛ پیوندی که مهمان نیجریهای برنامه از آن بهعنوان یکی از مؤلفههای مهم هویت شیعیان این کشور یاد کرد.
در این بخش، موسویخواه با اشاره به اینکه مردم نیجریه بسیاری از چهرههای مقاومت و شهدای ایرانی را میشناسند، از جایگاه سردار شهید حاج قاسم سلیمانی و شهید علی لاریجانی و دیگر شهدای جنگ ۱۲ روزه در میان جوانان این کشور سخن گفت.
وی با اشاره به تصاویری از شهدای ایرانی که در میان جوانان نیجریه مورد توجه قرار گرفته است، اظهار کرد: برای بسیاری از مردم کشورهای دیگر، ایران تنها یک نام در نقشه جغرافیا نیست؛ ایران را با ایستادگی، دفاع از مظلومان و پرچمداری جریان مقاومت میشناسند.
در این میان، روایت مهمان نیجریهای از حضور و احساس خود در زمان شهادت رهبر انقلاب نیز فضای مراسم را تحت تأثیر قرار داد؛ روایتی که نشان میداد فاصله هزاران کیلومتری میان ایران و نیجریه نتوانسته است پیوند عاطفی و اعتقادی دوستداران اهلبیت(ع) را از میان ببرد.
موسویخواه در ادامه با اشاره به معرفی آیتالله سیدمجتبی خامنهای بهعنوان رهبر جدید، از مهمان برنامه درباره بازتاب این موضوع در میان شیعیان نیجریه پرسید و گفتوگو را به آینده جریان مقاومت و نقش جوانان در حفظ این مسیر کشاند.
او همچنین با یادآوری مظلومیت مردم فلسطین، لبنان و یمن، بر ضرورت حفظ روحیه ایستادگی در میان نسل جوان تأکید کرد.
آنچه در دویستوشصتوسومین شب قرار مردم بیرجند در میدان مادر روایت شد، فراتر از یک برنامه مناسبتی و حضور چند مهمان خارجی بود؛ این میدان برای ساعاتی به نقطه تلاقی روایتهایی از سه سرزمین تبدیل شد؛ از عربستانی که شیعیانش با محدودیت روبهرو هستند، افغانستانی که فرزندانش در جبهه مقاومت جنگیدهاند و نیجریهای که عاشقان اهلبیت(ع) برای حفظ اعتقادات خود هزینههای سنگینی پرداختهاند.
میدان مادر بیرجند در این شب، بار دیگر تصویری از یک حقیقت را به نمایش گذاشت؛ اینکه گاهی ایستادن در یک میدان، تنها ایستادن در یک نقطه از شهر نیست، بلکه اعلام وفاداری به آرمانی است که مرز نمیشناسد و از دل یک شهر میتواند تا دورترین سرزمینها امتداد پیدا کند.
نظر شما