خبرگزاری شبستان _ خراسان‌جنوبی؛ فاطمه رحیم‌زاده - گاهی یک تصمیم ساده، مسیر زندگی یک خانواده را تغییر می‌دهد؛ تصمیمی که شاید در ابتدا با سرمایه‌ای اندک و امکاناتی محدود آغاز شد، اما با پشتکار، امید و حمایت‌های به‌موقع به کسب‌وکاری پایدار تبدیل می‌شود. داستان بانوی تولیدکننده عرقیجات گیاهی در روستای نوزاد شهرستان درمیان، روایت همین تغییر مسیر است؛ زنی که پس از تجربه زندگی دشوار در شهر، بازگشت به روستا را انتخاب می‌کند و از یک دستگاه کوچک عرق‌گیری، کسب‌وکاری راه می‌اندازد که امروز علاوه بر اشتغال خانوادگی، زمینه فعالیت تعدادی از اهالی روستا و مناطق اطراف را نیز فراهم کرده است.
او که روزگاری برای تأمین نیازهای اولیه خانواده با مشکلات اقتصادی دست‌وپنجه نرم می‌کرد، امروز با توسعه کارگاه فرآوری گیاهان دارویی، محصولات متنوعی تولید و به بازار عرضه می‌کند؛ کسب‌وکاری که نقطه آغاز آن تنها ۲ میلیون تومان سرمایه و یک دستگاه عرق‌گیری ۵۰۰ هزار تومانی بوده است.
صغری فرامرزی، کارآفرین و تولیدکننده عرقیجات گیاهی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی از روزهای سخت زندگی در شهر می‌گوید و اظهار می‌کند: مدتی به دلیل نداشتن شغل مناسب، از روستا به زاهدان مهاجرت کردیم و حدود هشت سال در آنجا زندگی کردیم، اما شرایط زندگی برایمان دشوار بود و پس از آن تصمیم گرفتیم به بیرجند بیاییم.
این بانوی کارآفرین با اشاره به نبود شغل مناسب و بیکاری همسرش، ادامه می‌دهد: مدتی نیز با دشواری زیاد در بیرجند زندگی کردیم تا اینکه یکی از همسایه‌ها به ما پیشنهاد داد به روستای خودمان برگشته و در روستا برای خودمان حرفه مناسبی ایجاد کنیم و همین صحبت‌ها باعث شد به فکر بازگشت به روستا بیفتیم.
این بانوی کارآفرین با اشاره به نقش حمایت‌های اولیه در شکل‌گیری کسب‌وکارش بیان می‌کند: در آن زمان فرماندار وقت شهرستان درمیان که انسانی شریف و دلسوزی بود، به من پیشنهاد داد در روستا یک کار تولیدی راه‌اندازی کنم و حتی از هزینه شخصی خودش دو میلیون تومان به من کمک کرد تا بتوانم کارم را شروع کنم.
فرامرزی می‌افزاید: با همان مبلغ، یک دستگاه عرق‌گیری به قیمت ۵۰۰ هزار تومان خریدم و از سمساری نیز یک اجاق گاز کوچک به قیمت ۴۰ هزار تومان تهیه کرده و کار خود را در منزل آغاز کردم، وقتی دیدم استقبال مردم و تعداد مشتریان زیاد است، تصمیم گرفتم فعالیت خود را گسترش بدهم.
از یک دستگاه کوچک تا راه‌اندازی کارگاه تولیدی
وی با اشاره به حمایت نهادهای مختلف از توسعه فعالیت خود می‌گوید: پس از شروع کار، کمیته امداد و بنیاد علوی نیز برای توسعه کسب‌وکارم کمک کردند، رئیس وقت کمیته امداد مبلغ ۵۰ میلیون تومان برای احداث ساختمان کارگاه در اختیارم قرار داد که توانستم کارگاهی با متراژ ۱۰۰ متر احداث کنم.
به گفته وی بنیاد علوی نیز ۱۰۰ میلیون تومان برای خرید تجهیزات و توسعه تولید پرداخت کرده است که با کمک این تسهیلات کار خود را توسعه داده است.
فرامرزی با بیان اینکه تسهیلات کمیته امداد را در سال ۱۳۹۴ و تسهیلات بنیاد علوی را در سال ۱۳۹۷ دریافت کرده است، می‌افزاید: با کمک این تسهیلات توانستم دستگاه‌های مورد نیاز را تهیه کنم، یک دستگاه عرق‌گیری بزرگ و پیشرفته‌تر را به قیمت ۴۵ میلیون تومان خریداری کردم، دستگاهی که کار تولید را بسیار آسان‌تر کرد، چراکه در دستگاه‌های کوچک باید مرتب آب را تعویض می‌کردیم و کار دشواری بود.
این تولیدکننده عرقیجات با بیان اینکه از تسهیلات دریافتی، دستگاه‌ها و تجهیزات مورد نیاز را خریداری کردیم، به تولید محصولات مختلف از جمله عرقیجات، آبلیمو و آبغوره و... اشاره کرده و ادامه می‌دهد: دستگاه آبلیموگیری و سایر تجهیزات را با کمک همین تسهیلات تهیه و در کنار تولید عرقیجات، به فرآوری و خشک‌کردن انواع میوه‌ها نیز پرداختیم.
وی با اشاره به تهیه نوشیدنی کامبوجا نیز بیان می‌کند: در سفری با یکی از مهمانان خارجی آشنا شدم که روش تهیه این نوشیدنی را به ما معرفی کرد او قارچ مخصوص کامبوجا را در اختیار ما قرار داد و گفت این قارچ با چای سبز و طی یک دوره تخمیر، نوشیدنی کامبوجا را تولید می‌کند.
انواع میوه‌های فصلی مانند سیب، گلابی، پرتقال، آلو و زردآلو را برای خشک‌کردن فرآوری می‌کنیماین تولیدکننده عرقیجات با اشاره به فعالیت در زمینه خشک‌کردن میوه‌ها اظهار می‌کند: انواع میوه‌های فصلی مانند سیب، گلابی، پرتقال، آلو و زردآلو را برای خشک‌کردن فرآوری می‌کنیم، بخشی از واین میوه‌ها از محصولات شهرستان درمیان تأمین می‌شود.
فرامرزی با اشاره به ظرفیت گردشگری مذهبی در منطقه می‌افزاید: در روستای نوزاد و محدوده مزار بی‌بی صاحبه، زائران و مسافران زیادی حضور پیدا می‌کنند و به همین دلیل زمینه مناسبی برای عرضه محصولات محلی فراهم می‌شود و یک کانکس نیز در محل مزار برای عرضه تولیدات راه‌اندازی کرده‌ایم که تهیه آن هم با استفاده از تسهیلات انجام شده است.
وی با بیان اینکه محل فروش محصولات از کارگاه تولیدی جداست، می‌گوید: زائران و بازدیدکنندگانی که به منطقه می‌آیند، از فروشگاه ما محصولات را خریداری می‌کنند و این موضوع به معرفی تولیدات محلی کمک می‌کند.
این بانوی تولیدکننده همچنین از حمایت دیگر زنان روستا و مناطق اطراف خبر می‌دهد و عنوان می‌کند: علاوه بر عرضه محصولات خودمان، تولیدات برخی از بانوان روستاهای اطراف مانند حوله و... را نیز برای فروش در اختیار می‌گیریم تا بتوانیم به معرفی و فروش محصولات آنها کمک کنیم و زمینه‌ای برای حمایت از کسب‌وکارهای خانگی زنان منطقه فراهم شود.
فرامرزی با اشاره به توسعه تجهیزات برای نگهداری محصولات اظهار می‌کند: برای پاسخگویی به سفارش مغازه‌ها و مشتریان مخازن ۳۰۰ لیتری تهیه کردم تا بتوانم عرقیجات را از قبل آماده و ذخیره کنم، برای نگهداری گلاب که تولید آن محدود به فصل اردیبهشت است نیز یک تانکر دو هزار لیتری خریداری کردم.
وی با بیان اینکه کارگاهش تنها مرکز فرآوری گلاب در منطقه است، می‌گوید: در فصل بهار گل محمدی زیادی برای فرآوری به کارگاه می‌آورند و به همین دلیل برای اینکه بتوانم تولید و نگهداری گلاب را مدیریت کنم، به مخزن جداگانه نیاز داشتم،خودمان نیز حدود ۳۰۰ اصله درخت گل محمدی کاشته‌ایم تا بخشی از نیاز کارگاه را تأمین کنیم.
این بانوی کارآفرین که از بازگشت به زادگاهش رضایت دارد، با بیان اینکه امروز شرایط زندگی خانواده‌اش به‌مراتب بهتر شده است، می‌گوید: من خیلی خوشحالم که به روستا برگشتم و همیشه افسوس می‌خورم که چرا روزی از روستا مهاجرت کردیم، چراکه در زمان مهاجرت به شهر، حتی برای تهیه دو قرص نان هم مشکل داشتم.
فرامرزی ادامه می‌دهد: امروز به لطف خدا و درآمدی که از کارم به دست آورده‌ام، توانسته‌ام برای خودم و فرزندانم امکانات بیشتری مانند خودرو و... فراهم کنم و همسرم نیز در تمام مراحل تولید و آماده‌سازی سفارش‌ها کنار من است و با هم کار می‌کنیم.
اشتغال مستقیم ۱۰ نفر و همکاری غیرمستقیم صدها نفر
فرامرزی با اشاره به نقش این کارگاه در ایجاد اشتغال در روستای نوزاد و روستاهای اطراف می‌گوید: در حال حاضر به‌صورت مستقیم حدود ۱۰ نفر با این مجموعه همکاری دارند و دو نفر به‌طور ثابت در زمینه رساندن سفارش‌ها به مغازه‌ها و مشتریان فعالیت می‌کنند.
زنان و مردان زیادی در روستاهای اطراف گیاهان دارویی را جمع‌آوری می‌کنند و برای فرآوری به ما می‌فروشند، ما نیز در مقابل هزینه گیاهان را پرداخت می‌کنیم و به این ترتیب افراد زیادی از این فعالیت درآمد کسب می‌کنندوی با بیان اینکه دامنه اشتغال ایجادشده فراتر از نیروهای مستقیم کارگاه است، می‌افزاید: زنان و مردان زیادی در روستاهای اطراف گیاهان دارویی را جمع‌آوری می‌کنند و برای فرآوری به ما می‌فروشند، ما نیز در مقابل هزینه گیاهان را پرداخت می‌کنیم و به این ترتیب افراد زیادی از این فعالیت درآمد کسب می‌کنند.
این تولیدکننده عرقیجات روستای نوزاد درمیان با اشاره به همکاری زنان در فروش محصولات بیان می‌کند: برخی از بانوان محصولات ما را در روزبازارها عرضه می‌کنند، ما محصولات را با قیمت پایین‌تر در اختیارشان قرار می‌دهیم و آنها پس از فروش، سهم تعیین‌شده را به ما پرداخت می‌کنند و مابقی درآمد برای خودشان است، تلاش می‌کنم زمینه‌ای فراهم شود که زنان روستا نیز بتوانند از این طریق درآمد داشته باشند.
فرامرزی با اشاره به استقبال مغازه‌داران از محصولات کارگاه می‌گوید: سفارش‌های زیادی از مغازه‌ها دریافت می‌کنیم و گاهی یک فروشگاه به‌تنهایی سفارش تعداد زیادی از محصولات را ثبت می‌کند، حتی سفارش‌هایی از شهرهای دیگر مانند زاهدان داریم که با همکاری رانندگان برای مشتریان ارسال می‌شود.
وی با بیان اینکه معرفی فعالیت کارگاه در برنامه تلویزیونی نیز موجب افزایش سفارش‌ها شده است، اظهار می‌کند: پس از پخش این برنامه، افراد بیشتری با محصولات ما آشنا شدند و سفارش‌ها افزایش پیدا کرد، حتی مردم گیاهانی را که تصور می‌کنند دیگر قابل استفاده نیستند، برای ما می‌آورند و ما از بخش‌های مختلف گیاه در فرآوری استفاده می‌کنیم.
نبود سیب سلامت؛ مهم‌ترین مانع توسعه بازار و صادرات
این بانوی کارآفرین با وجود توسعه فعالیت و دریافت مجوزهای مربوط به تأسیس و تولید، نبود سیب سلامت و مجوزهای بهداشتی مورد نیاز را مهم‌ترین مشکل خود می‌داند و می‌گوید: با وجود اینکه برای کارگاه مجوزهای لازم را دریافت کرده‌ایم، برای گرفتن سیب سلامت با مشکلات زیادی مواجه هستیم، به ما گفته‌اند باید آزمایشگاه مجهز راه‌اندازی و فردی نیز به عنوان کارشناس صنایع غذایی استخدام کنیم که با برآورد صورت گرفته، راه‌اندازی آزمایشگاه نیاز به حدود دو میلیارد تومان اعتبار دارد و ب ای ما توجیه اقتصادی ندارد.
وی می‌افزاید: کارم را با ۱۵۰ میلیون تومان سرمایه و حمایت نهادها آغاز کرده‌ام و توان تأمین چنین هزینه‌ای را ندارم.
فرامرزی ادامه می‌دهد: درخواست من این است که مسئولان برای تولیدکنندگان روستایی آزمایشگاه مشخصی در شهر در نظر بگیرند تا بتوانیم محصولات خود را برای آزمایش به آنجا ببریم و در صورت تأیید، مجوز بهداشتی دریافت کنیم، ضرورتی ندارد هر تولیدکننده روستایی برای دریافت مجوز، آزمایشگاه مستقلی با هزینه سنگین راه‌اندازی کند.
وی با اشاره به پیگیری‌های انجام‌شده از طریق بسیج سازندگی می‌افزاید: این موضوع را با مسئولان بسیج سازندگی استان مطرح کرده‌ام و آنها نیز برای پیگیری مشکل همکاری زیادی داشته‌اند، حتی در دیدار با مسئولان کشوری نیز درخواست کردم سازوکاری فراهم شود تا زنان تولیدکننده روستایی بتوانند با تأیید کارشناسان بهداشت، مجوز لازم را دریافت کنند.
وی با بیان اینکه نداشتن سیب سلامت مانع حضور مؤثر در بازارهای بزرگ‌تر شده است، اظهار می‌کند: به نمایشگاه‌هایی در تهران، یزد، زاهدان و بندرعباس دعوت شده‌ام، اما در برخی از این نمایشگاه‌ها اجازه فروش محصولات را به دلیل نداشتن سیب سلامت ندادن در حالی که هزینه و زحمت حضور در نمایشگاه را متحمل می‌شویم، اما در نهایت امکان عرضه و فروش محصولات را نداریم.
این بانوی تولیدکننده به تجربه صادرات محصولات خود به افغانستان اشاره کرده و می‌گوید: مدتی یکی از مشتریان افغانستانی پس از آشنایی با محصولات ما، سفارش گلاب و عرقیجات داد و چندین بار محصولات را برای او ارسال کردیم و استقبال از محصولات خوب بود، اما در ادامه به دلیل نداشتن مجوز بهداشتی سیب سلامت، این مسیر نیز با مشکل مواجه و صادرات قطع شد.
حمایت‌های نهادی در کنار موانع اداری
فرامرزی با قدردانی از حمایت‌های بسیج سازندگی و بنیاد برکت بیان می‌کند: نهادهای حمایتی در مسیر فعالیت من همراهی خوبی داشته‌اند، بسیج سازندگی در برگزاری نمایشگاه‌ها غرفه رایگان در اختیارمان قرار می‌دهد و حتی برای حمل‌ونقل محصولات نیز کمک و همکاری می‌کند، بنیاد برکت نیز برای حمایت از توسعه کارگاه اعلام آمادگی کرده است.
وی با اشاره به حمایت‌های انگیزشی از زنان تولیدکننده روستایی می‌افزاید: همین که مسئولان در مناسبت‌هایی مانند روز زن و روز مادر به دیدار تولیدکنندگان می‌آیند و از تلاش آنها قدردانی می‌کنند، انگیزه زیادی برای ادامه کار ایجاد می‌کند.
هزینه‌های انرژی و کمبود آب؛ دشواری‌های تولید در روستا
این بانوی تولیدکننده در بخش دیگری از سخنانش به افزایش هزینه‌های تولید اشاره می‌کند و می‌گوید: هزینه قبوض گاز به‌شدت افزایش یافته است، در گذشته هزینه گاز بسیار کمتر و حدود ۱.۵ میلیون تومان می‌آمد، اما اکنون قبوض گاز به بالغ بر ۱۰ میلیون تومان رسیده است و این موضوع فشار زیادی به تولید وارد می‌کند.
فرامرزی کمبود آب را از دیگر مشکلات روستای نوزاد می‌داند و می‌افزاید: آب روستا شور است و برای تولید عرقیجات نمی‌توانیم از آن استفاده کنیم؛ به همین دلیل آب شیرین مورد نیاز را از قنات تأمین می‌کنیم.
وی تأکید می‌کند: من از بازگشت به روستا و راه‌اندازی این کسب‌وکار بسیار راضی هستم، امروز علاوه بر اینکه زندگی خانواده‌ام بهتر شده، افراد زیادی نیز از طریق جمع‌آوری گیاهان دارویی، همکاری در تولید و فروش محصولات درآمد کسب می‌کنند، تنها انتظارم این است که مسئولان با تسهیل دریافت مجوزهای بهداشتی، مسیر فعالیت و توسعه بازار را برای تولیدکنندگان کوچک روستایی هموار کنند تا بتوانیم با خیال آسوده‌تر تولید کنیم و محصولاتمان را به بازارهای بیشتری برسانیم.
نظر شما