خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم- بعضی آدم‌ها درست در روزهایی که زندگی سخت‌ترین چهره خود را نشان می‌دهد، معنای تازه‌ای از امید پیدا می‌کنند؛ همان روزهایی که یک حادثه می‌تواند مسیر آرزوها را تغییر دهد، محدودیت‌ها را پیش روی انسان قرار دهد و ادامه راه را دشوارتر از همیشه کند. اما گاهی در دل همین روزهای سخت، نوری روشن می‌شود که نه‌تنها مسیر زندگی یک انسان را تغییر می‌دهد، بلکه می‌تواند چراغ راه افراد بسیاری شود.
قرآن برای برخی فقط کتابی برای تلاوت نیست؛ پناهی برای روزهای دشوار، چراغی برای انتخاب مسیر و رفیقی برای تمام لحظات زندگی است. ارتباط با آیات الهی گاهی از یک اتفاق ساده آغاز می‌شود، اما در گذر زمان چنان در جان انسان ریشه می‌دواند که تمام ابعاد زندگی او را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
فاطمه برنا، حافظ کل قرآن کریم و فعال عرصه آموزش و ترویج حفظ قرآن، از جمله افرادی است که تجربه چنین مسیری را در زندگی خود دارد؛ بانویی که پس از یک تصادف سنگین در دوران نوجوانی و چند سال وقفه در تحصیل، با ورود به دنیای قرآن، فصل تازه‌ای از زندگی‌اش را آغاز کرد و امروز تلاش می‌کند این تجربه ارزشمند را به نسل جدید منتقل کند.
وی در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی، از روزهای دشوار پس از حادثه، نقش خانواده در شکل‌گیری توفیقات قرآنی، آغاز فعالیت آموزشی با کمتر از ۱۰ قرآن‌آموز و شکل‌گیری شبکه‌ای از مربیان جوان سخن گفت و تأکید کرد که برای عبور از سختی‌های زندگی، انسان باید هدفی روشن، ایمانی محکم و اراده‌ای برای ادامه مسیر داشته باشد.
حادثه‌ای که مسیر زندگی‌ام را تغییر داد؛ اما امید را از من نگرفت
برنا با اشاره به حادثه‌ای که در سال ۱۳۸۸ مسیر زندگی‌اش را تغییر داد، اظهار کرد: در دوران نوجوانی برای ادامه تحصیل و شرکت در امتحانات، در مسیری قرار گرفتیم که به دلیل خستگی راننده، خودرو واژگون شد و تصادف بسیار سنگینی اتفاق افتاد.
وی افزود: این حادثه شرایط جسمی‌ام را تحت تأثیر قرار داد و باعث شد چند سال نتوانم تحصیلاتم را ادامه بدهم. طبیعتاً روبه‌رو شدن با چنین اتفاقی در دوران نوجوانی آسان نیست و ممکن است بسیاری از برنامه‌ها و آرزوهای انسان را تحت تأثیر قرار دهد، اما هیچ‌وقت این حادثه را پایان مسیر زندگی‌ام ندانستم.
این حافظ کل قرآن ادامه داد: پس از آن، با لطف خداوند توانستم دوباره مسیر زندگی‌ام را پیدا کنم و حفظ قرآن را آغاز کردم. در واقع، حفظ قرآن و فعالیت‌های آموزشی من تقریباً هم‌زمان شکل گرفت و ارتباط با قرآن، دریچه تازه‌ای به زندگی‌ام باز کرد.
برنا با بیان اینکه در زندگی نباید از سختی‌ها برداشت ناامیدکننده داشت، تصریح کرد: معتقدم هر اتفاقی که برای انسان رخ می‌دهد، می‌تواند جلوه‌ای از حکمت و لطف خداوند باشد. اگر صبر و توان عبور از سختی‌ها به انسان داده می‌شود، آن هم از عنایت پروردگار است.
وی با اشاره به نقش خانواده و استادان در عبور از این دوران گفت: خانواده‌ام همیشه همراه من بودند و استادان خوبی نیز در مسیر زندگی‌ام حضور داشتند که کمک زیادی کردند. انسان باید در زندگی به یک تکیه‌گاه محکم متصل باشد تا در برابر مشکلات کم نیاورد. ممکن است گاهی خسته یا ناامید شود، اما نباید خودش را ببازد و از ادامه مسیر دست بکشد.
تفکر، تلاش، توسل و توکل؛ چهار رکن عبور از دشواری‌های زندگی
برنا با اشاره به مؤلفه‌های موفقیت در زندگی اظهار کرد: به نظرم موفقیت در هر مسیری به چهار اصل تفکر، تلاش، توسل و توکل وابسته است و انسان پیش از شروع هر کاری باید درباره آن فکر کند و بداند چرا می‌خواهد وارد آن مسیر شود.
وی افزود: داشتن یک چرایی محکم بسیار مهم است؛ زیرا ممکن است انسان در ادامه راه با مشکلاتی مواجه شود و اگر هدف روشنی نداشته باشد، به‌راحتی دلسرد شود. وقتی فرد بداند برای چه چیزی تلاش می‌کند و قرار است به چه مقصدی برسد، تحمل سختی‌های مسیر برایش آسان‌تر خواهد شد.
این فعال قرآنی با تأکید بر اهمیت توکل و توسل ادامه داد: انسان باید آغاز هر کاری را با اعتماد به خداوند همراه کند و در کنار آن از توسل نیز غافل نباشد، اما صرف دعا کردن و انتظار داشتن بدون تلاش، نتیجه‌ای به همراه ندارد. تفکر، توکل، توسل و تلاش باید در کنار یکدیگر قرار بگیرند تا انسان بتواند به هدف خود برسد.
برنا با اشاره به نقش خانواده در شکل‌گیری باورهای دینی خود بیان کرد: اینکه انسان در چه خانواده‌ای متولد شود، در چه شهری زندگی کند و در چه محیطی رشد پیدا کند، از لطف خداوند است و من بخش مهمی از توفیقات زندگی‌ام را مدیون تربیت خانوادگی و توجه پدر و مادرم به مسائل دینی می‌دانم.
وی با بیان اینکه حساسیت خانواده نسبت به رزق حلال از مهم‌ترین عوامل تربیتی در زندگی‌اش بوده است، گفت: پدرم کارگر هستند، اما حتی نسبت به همان کارگری ساده‌ای که انجام می‌دهند نیز حساسیت زیادی دارند. برایشان مهم است که چه ساعتی سر کار می‌روند، چه زمانی برمی‌گردند و آیا کاری که برعهده گرفته‌اند به‌درستی انجام شده است یا خیر.
این حافظ کل قرآن افزود: حتی اگر در محیط کار ببینند فردی وقت خود را تلف می‌کند و کار به‌درستی پیش نمی‌رود، نسبت به آن تذکر می‌دهند؛ زیرا معتقدند زمانی که در اختیار انسان قرار گرفته، امانت است و باید حق کار ادا شود. احساس می‌کنم بخش عمده‌ای از توفیقات زندگی من به همین حساسیت پدر نسبت به حلال بودن روزی بازمی‌گردد.
برنا با اشاره به نقش مادر در تربیت دینی فرزندان اظهار کرد: مادرم نیز همیشه مراقب هستند چه چیزی وارد خانه می‌شود و نسبت به مسائل تربیتی و دینی فرزندان، به‌ویژه نماز، توجه زیادی دارند. در خانواده ما نماز اول وقت، ادب در برابر دیگران و رعایت حرمت افراد اهمیت داشته است.
وی ادامه داد: نکته مهم این است که پدر و مادر پیش از آنکه از فرزندانشان انتظار داشته باشند، خودشان به این مسائل پایبند هستند. وقتی والدین خودشان اهل نماز و رعایت حلال و حرام باشند، طبیعتاً کلامشان نیز تأثیر بیشتری بر فرزندان خواهد داشت.
از کلاس کمتر از ۱۰ نفره تا شبکه‌سازی ۱۷ مربی قرآنی
برنا با اشاره به آغاز فعالیت آموزشی خود از سال ۱۳۹۶ گفت: فعالیت قرآنی ما در ابتدا با کمتر از ۱۰ قرآن‌آموز آغاز شد و در آن زمان صرفاً مربی تعدادی از بچه‌ها بودم، اما به‌تدریج و با لطف خداوند این فعالیت گسترش پیدا کرد.
وی با بیان اینکه شکل‌گیری یک مجموعه قرآنی منسجم نیازمند صبر و زمان است، افزود: حدود ۹ سال از آغاز فعالیت ما می‌گذرد، اما شبکه‌سازی و کادرسازی مجموعه از حدود سه تا چهار سال قبل شکل جدی‌تری پیدا کرد. رسیدن به شرایط امروز اتفاقی نبود که در مدت کوتاهی رقم بخورد، بلکه سال‌ها همراهی و تلاش پشت آن قرار دارد.
این فعال عرصه آموزش قرآن ادامه داد: یکی از مهم‌ترین بخش‌های فعالیت ما، شناسایی و همراهی قرآن‌آموزانی بود که ظرفیت مربی شدن داشتند. بسیاری از بچه‌های ما در سن نوجوانی و جوانی هستند و برای اینکه بتوانند در جایگاه مربی قرار بگیرند، باید آموزش ببینند، تجربه کسب کنند و به‌تدریج مسئولیت بیشتری بپذیرند.
برنا با تأکید بر اینکه کادرسازی در فعالیت‌های فرهنگی و قرآنی به صبر زیادی نیاز دارد، اظهار کرد: نمی‌توان انتظار داشت یک نوجوان از همان ابتدا تمام توانمندی‌های لازم برای مربیگری را داشته باشد. گاهی باید از کنار برخی اشتباهات با نگاه تربیتی عبور کرد و گاهی لازم است بعضی مسائل با دقت و ظرافت به فرد تذکر داده شود. باید فرصت رشد به افراد داد و در تمام مراحل همراهشان بود.
وی با اشاره به شکل‌گیری کادرسازی منسجم‌تر از حدود سال ۱۴۰۳ بیان کرد: یکی از دغدغه‌های اصلی من این بود که قرآن‌آموزان برای شرکت در کلاس‌های حفظ مجبور نباشند از محله‌هایی مانند حاجی‌آباد و امیرآباد مسیرهای طولانی را طی کنند و به محل برگزاری کلاس‌ها بیایند.
این حافظ کل قرآن افزود: به همین دلیل تلاش کردیم زمینه‌ای فراهم شود تا خود بچه‌ها در محله‌هایشان کلاس برگزار کنند. خوشبختانه تعدادی از قرآن‌آموزان به مرحله مربیگری رسیدند و توانستند در مناطق محل سکونت خود فعالیت آموزشی را آغاز کنند.
برنا ادامه داد: برای مثال، در یکی از محله‌ها ابتدا فقط یک مربی داشتیم، اما امروز تعداد مربیان همان منطقه به هفت نفر رسیده است. این اتفاق برای من بسیار ارزشمند است؛ چراکه نشان می‌دهد یک قرآن‌آموز می‌تواند در مسیر رشد قرار بگیرد، آموزش ببیند، مربی شود و بعد خودش زمینه رشد دیگران را فراهم کند.
وی با اشاره به وضعیت کنونی مجموعه گفت: در حال حاضر مجموعه ما حدود ۲۰۰ عضو و ۱۷ مربی دارد و دامنه سنی قرآن‌آموزان از چهار سال آغاز می‌شود و تا سنین بالاتر ادامه دارد. بیشتر مربیان ما از میان نوجوانان و جوانان هستند و بالاترین سن آن‌ها حدود ۲۰ سال است. تلاش کرده‌ایم آموزش و پذیرش در سطح سنی خود بچه‌ها نیز گسترش پیدا کند تا نوجوانان بتوانند در محیطی متناسب با شرایط سنی خودشان آموزش ببینند.
این فعال قرآنی تأکید کرد: هدف ما صرفاً برگزاری کلاس حفظ قرآن نیست، بلکه می‌خواهیم مجموعه‌ای کادرساز داشته باشیم که نیروهای توانمند و دغدغه‌مند قرآنی تربیت کند و این چرخه آموزش و تربیت در سال‌های آینده نیز ادامه پیدا کند. برای رسیدن به چنین هدفی باید صبر داشت و تلاش را متوقف نکرد.
از شاگردی تا مربیگری؛ شیرینی تربیت نسل تازه قرآنی
برنا با اشاره به شیرینی مشاهده رشد قرآن‌آموزان اظهار کرد: یکی از زیباترین اتفاقات در فعالیت قرآنی من، دیدن مسیر رشد بچه‌هاست؛ اینکه کودکی در سن ۹ یا ۱۰ سالگی وارد کلاس می‌شود، چند سال در مسیر حفظ قرآن باقی می‌ماند، بزرگ می‌شود و در سن ۱۷ یا ۱۸ سالگی به یک مربی یا فرد اثرگذار تبدیل می‌شود.
وی افزود: برای من بسیار ارزشمند است که ببینم فردی که روزی خودش قرآن‌آموز بوده، امروز مسئولیت آموزش دیگران را برعهده گرفته و می‌تواند مسیر قرآنی افراد بیشتری را هموار کند. این اتفاق نشان می‌دهد که فعالیت قرآنی تنها به حفظ چند صفحه یا چند جزء قرآن محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند زمینه‌ساز رشد شخصیتی، تربیتی و اجتماعی افراد نیز باشد.
این فعال قرآنی با بیان اینکه همه این اتفاقات را از برکت قرآن می‌داند، گفت: ما نباید نقش زیادی برای خودمان قائل شویم؛ هر ویژگی و توفیقی که در این مسیر داریم، از لطف خداوند است.
برنا با تأکید بر اهمیت ارتباط مستمر حافظان با قرآن ادامه داد: یکی از اهداف زیبای حفظ قرآن، ایجاد ارتباط روزانه و مداوم با کلام وحی است. حافظ قرآن باید به‌صورت پیوسته به آیات مراجعه کند و این ارتباط تنها به یک بار خواندن در روز محدود نمی‌شود، بلکه بارها و بارها انسان را به قرآن بازمی‌گرداند.
وی افزود: به نظرم همین مراجعه مستمر، یکی از برکات بزرگ حفظ قرآن است؛ زیرا قرآن به‌تدریج در زندگی انسان حضور پیدا می‌کند و در مواجهه با مشکلات، تصمیم‌ها و مسائل مختلف، به او جهت می‌دهد.
این حافظ کل قرآن در توصیه به علاقه‌مندان حفظ قرآن گفت: هر کسی که دوست دارد حفظ قرآن را آغاز کند، نباید منتظر فراهم شدن همه شرایط بماند. گاهی انسان می‌خواهد کار بزرگی را شروع کند، اما وسوسه‌ها و موانع اجازه نمی‌دهند قدم اول را بردارد؛ در حالی که بهترین کار این است که با توکل، توسل، تفکر و تلاش وارد مسیر شود.
برنا تصریح کرد: علاقه‌مندان به حفظ قرآن می‌توانند در هر مؤسسه، خانه قرآن یا مجموعه‌ای که برایشان مناسب‌تر است، ثبت‌نام کنند و فعالیت خود را آغاز کنند. لزوماً لازم نیست به مجموعه ما متصل شوند؛ مهم این است که ارتباط با قرآن شکل بگیرد و فرد بتواند این مسیر را ادامه دهد.
محدودیت‌ها پایان راه نیستند؛ نگرش انسان مسیر زندگی را تغییر می‌دهد
برنا با اشاره به تجربه شخصی خود در مواجهه با مشکلات و محدودیت‌ها بیان کرد: من معتقدم نگرش انسان در زندگی بسیار مهم است. شرایط ممکن است محدودیت‌هایی ایجاد کند و مشکلات جسمی، مالی یا مسائل دیگر مسیر را دشوار سازند، اما نوع نگاه انسان به این شرایط اهمیت زیادی دارد.
وی افزود: اگر انسان بتواند نگرش خود را تغییر دهد و برای کاری که می‌خواهد انجام دهد، هدف و چرایی محکمی پیدا کند، می‌تواند با وجود سختی‌ها مسیرش را ادامه دهد. وقتی هدف انسان مقدس و ارزشمند باشد، دشواری‌های رسیدن به آن نیز برایش معنای دیگری پیدا می‌کند و حتی ممکن است سختی‌های مسیر برایش شیرین شود.
این فعال قرآنی با تأکید بر اینکه انسان نباید در برابر مشکلات ناامید شود، اظهار کرد: به نظرم تا زمانی که خداوند هست، انسان نباید ناامید شود. میزان خدا باوری، توکل و اعتماد به خداوند در زندگی بسیار اهمیت دارد. انسان باید بداند که در هیچ شرایطی تنها نیست و می‌تواند با تکیه بر خداوند، قدم‌های تازه‌ای بردارد.
برنا با اشاره به اینکه محدودیت‌ها نباید مانع تلاش و حرکت انسان شوند، ادامه داد: ممکن است شرایط زندگی برای بعضی افراد دشوار باشد، اما این به معنای ناتوانی در انجام کارهای بزرگ نیست. مهم این است که فرد هدف ارزشمندی برای خودش تعریف کند و با ایمان و تلاش، مسیر رسیدن به آن را ادامه دهد.
با قرآن رفیق شویم؛ آرامشی که به زندگی برکت می‌بخشد
برنا در پایان با توصیه به مردم برای انس بیشتر با قرآن اظهار کرد: اگر بخواهم نکته‌ای را به‌عنوان هدیه به مخاطبان بگویم، این است که با قرآن رفیق شویم؛ چراکه بهترین رفیق انسان، قرآن و اهل‌بیت(ع) هستند و آرامشی که انسان به آن نیاز دارد، در ارتباط با این دو سرچشمه نور و هدایت پیدا می‌شود.
وی افزود: گاهی بعضی افراد می‌گویند فرصت نمی‌کنیم قرآن بخوانیم یا مشغله‌های زندگی اجازه نمی‌دهد به آن بپردازیم، اما نباید بگوییم برای خواندن قرآن وقت نداریم؛ بلکه باید بدانیم وقتی از قرآن فاصله می‌گیریم، ممکن است برکت از زمان و زندگی‌مان کم شود.
این حافظ کل قرآن با اشاره به تأکید رهبر شهید بر اهمیت انس با قرآن خاطرنشان کرد: نباید بگوییم برای خواندن قرآن وقت نداریم؛ زیرا با قرآن خواندن، وقت انسان برکت پیدا می‌کند و ممکن است در مدت‌زمانی کوتاه، کارهای بسیار بیشتری انجام دهد.
برنا ابراز امیدواری کرد: همه بتوانیم ارتباط خود را با قرآن بیشتر کنیم، آن را به بخشی از زندگی روزمره‌مان تبدیل کنیم و از برکت این کتاب آسمانی در مسیر رشد، آرامش و سعادت زندگی بهره‌مند شویم.
نظر شما